Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10685-3:2018 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 1927-3:2012) về Vật liệu chịu lửa không định hình - Phần 3: Đặc tính khi nhận mẫu là văn bản kỹ thuật do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 33 Vật liệu chịu lửa biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các phương pháp xác định các đặc tính của vật liệu chịu lửa không định hình ở trạng thái khi nhận mẫu nhằm đảm bảo tính đồng nhất và chất lượng của vật liệu trước khi đưa vào sử dụng hoặc thử nghiệm sâu hơn.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với tất cả các loại vật liệu chịu lửa không định hình (bao gồm bê tông chịu lửa, hỗn hợp dầm, hỗn hợp phun, vữa chịu lửa và các chất đông kết chịu lửa khác). Đối tượng áp dụng bao gồm các phòng thử nghiệm chuyên ngành, các nhà sản xuất, đơn vị nhập khẩu, phân phối, giám định chất lượng và các nhà thầu thi công sử dụng vật liệu chịu lửa không định hình tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Quy định chi tiết các phương pháp thử nghiệm vật lý và hóa học để xác định đặc tính của vật liệu chịu lửa không định hình ngay tại thời điểm nhận mẫu.
• Mục đích của việc thử nghiệm này nhằm kiểm tra tính đồng nhất của lô hàng, xác định các thông số kỹ thuật ban đầu và làm cơ sở để chuẩn bị các mẫu thử cho các phần tiếp theo của bộ tiêu chuẩn TCVN 10685 (ISO 1927).
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các mẫu vật liệu đã bị suy giảm chất lượng do bảo quản sai quy cách hoặc các mẫu đã qua sử dụng.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này áp dụng các tài liệu viện dẫn cốt lõi để đảm bảo tính đồng bộ và chính xác trong quá trình thực hiện phép thử.
• Các tài liệu viện dẫn bắt buộc bao gồm: TCVN 10685-1 (ISO 1927-1) về thuật ngữ, định nghĩa và phân loại vật liệu chịu lửa không định hình; TCVN 10685-2 (ISO 1927-2) về phương pháp lấy mẫu thử nghiệm.
• Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Thống nhất các khái niệm chuyên ngành để tránh sai lệch trong quá trình thực hiện và đọc kết quả thử nghiệm.
• Trạng thái khi nhận mẫu (as-received state): Được định nghĩa là trạng thái của vật liệu chịu lửa không định hình tại thời điểm mẫu được giao đến phòng thử nghiệm, chưa trải qua bất kỳ quá trình xử lý nhiệt, cơ học hay hóa học nào khác ngoài các bước chuẩn bị mẫu bắt buộc theo quy định.

4. Các đặc tính xác định khi nhận mẫu (Điều 4)

• Xác định độ ẩm (Moisture content): Hướng dẫn phương pháp sấy khô mẫu ở nhiệt độ tiêu chuẩn (110 độ C) để xác định hàm lượng nước tự do. Chỉ số này cực kỳ quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến hạn sử dụng, độ ổn định và khối lượng thực tế của vật liệu chịu lửa.
• Phân tích thành phần cỡ hạt (Grain size distribution): Quy định phương pháp sàng khô hoặc sàng ướt tùy thuộc vào tính chất của từng loại vật liệu để xác định tỷ lệ phần trăm các cỡ hạt, đảm bảo cấp phối hạt tuân thủ đúng thiết kế kỹ thuật của nhà sản xuất.
• Độ dẻo và độ sụt (Consistency): Đối với các loại vật liệu dạng dẻo hoặc bê tông chịu lửa, tiêu chuẩn hướng dẫn cách đo độ dẻo hoặc độ sụt ban đầu ngay khi nhận mẫu nhằm đánh giá khả năng thi công thực tế của vật liệu.
• Khối lượng thể tích xốp (Bulk density): Phương pháp xác định khối lượng thể tích của vật liệu ở trạng thái chưa nén chặt hoặc trạng thái đóng gói ban đầu để phục vụ cho việc tính toán thể tích thi công.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10685-3:2018 có hiệu lực kể từ ngày ban hành công bố. Tiêu chuẩn này đóng vai trò là căn cứ kỹ thuật pháp lý để giải quyết các tranh chấp về chất lượng vật liệu chịu lửa không định hình giữa các bên liên quan tại Việt Nam.