Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10632:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10632:2015 về Phụ gia thực phẩm - Kali nitrat do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F4 Phụ gia thực phẩm và chất nhiễm bẩn biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và giới hạn tạp chất đối với kali nitrat được sử dụng làm phụ gia trong ngành công nghiệp chế biến thực phẩm.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và sử dụng phụ gia thực phẩm kali nitrat tại Việt Nam. Văn bản đóng vai trò là căn cứ pháp lý và kỹ thuật để cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường.

Mô tả đặc tính kỹ thuật của Kali nitrat (INS 252)

Kali nitrat sử dụng trong thực phẩm phải đáp ứng đầy đủ các đặc tính nhận biết và tính chất vật lý - hóa học cơ bản sau:

• Tên gọi và mã số định danh: Tên hóa học là kali nitrat (potassium nitrate), chỉ số quốc tế là INS 252.
• Công thức hóa học và khối lượng phân tử: Công thức hóa học là KNO3, khối lượng phân tử bằng 101,11 g/mol.
• Trạng thái vật lý: Tồn tại dưới dạng tinh thể không màu hoặc bột kết tinh màu trắng, không mùi, có vị muối và tạo cảm giác mát khi nếm.
• Tính hòa tan: Rất dễ tan trong nước, tan ít trong ethanol và hầu như không tan trong ethanol tuyệt đối.

Các chỉ tiêu định tính xác định phụ gia

Để xác định chính xác danh tính của phụ gia thực phẩm kali nitrat, tiêu chuẩn yêu cầu thực hiện các phép thử định tính nghiêm ngặt:

• Phép thử gốc kali: Mẫu thử phải cho phản ứng đặc trưng của ion kali (K+) theo các phương pháp thử hóa học tiêu chuẩn.
• Phép thử gốc nitrat: Mẫu thử phải cho phản ứng đặc trưng của ion nitrat (NO3-) khi tác dụng với các thuốc thử chuyên biệt.

Các chỉ tiêu độ tinh khiết và giới hạn tạp chất độc hại

Yêu cầu về độ tinh khiết là nội dung cốt lõi nhằm bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng. TCVN 10632:2015 quy định các giới hạn cụ thể như sau:

• Hàm lượng chất chính: Hàm lượng KNO3 không được thấp hơn 99,0% tính theo chế phẩm đã được sấy khô ở nhiệt độ 105 độ C trong vòng 4 giờ.
• Độ hao hụt khi sấy khô: Không được vượt quá 1,0% khi tiến hành sấy mẫu ở nhiệt độ 105 độ C trong 4 giờ.
• Hàm lượng nitrit: Phải đạt yêu cầu theo phép thử giới hạn nitrit (không được chứa hàm lượng nitrit vượt quá mức an toàn cho phép).
• Hàm lượng chì (Pb): Không được vượt quá 2,0 mg/kg nhằm kiểm soát nguy cơ nhiễm độc kim loại nặng trong thực phẩm.
• Độ pH của dung dịch: Dung dịch mẫu thử phải nằm trong giới hạn pH từ trung tính đến kiềm nhẹ theo đúng quy chuẩn kỹ thuật.

Phương pháp thử và xác định các chỉ tiêu chất lượng

Tiêu chuẩn viện dẫn các phương pháp thử chuẩn hóa để xác định chính xác các chỉ tiêu lý - hóa của kali nitrat:

• Xác định hàm lượng kali nitrat: Áp dụng phương pháp chuẩn độ hoặc các phương pháp hóa học phân tích định lượng có độ chính xác cao tương đương.
• Xác định hàm lượng chì: Sử dụng phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS) hoặc các phương pháp phân tích hiện đại để phát hiện chính xác hàm lượng vết của kim loại nặng.
• Xác định độ hao hụt khi sấy khô: Tiến hành sấy mẫu thử trong tủ sấy ở nhiệt độ ổn định 105 độ C cho đến khi đạt đến khối lượng không đổi.