Giới thiệu về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10474:2014 (ISO 3656:2011)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10474:2014 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 3656:2011. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ hấp thụ trong vùng tử ngoại của dầu mỡ động vật và thực vật, được biểu thị bằng hệ số tắt UV riêng. Đây là một phương pháp phân tích hóa lý quan trọng, được áp dụng rộng rãi trong việc đánh giá chất lượng, mức độ oxy hóa và độ tinh khiết của các loại chất béo.

- Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho tất cả các loại dầu mỡ động vật và thực vật, bao gồm cả dầu thô, dầu tinh luyện và dầu đã qua chế biến.
• Phương pháp này đặc biệt hữu ích để kiểm tra chất lượng của dầu ô liu, giúp phân biệt giữa dầu ô liu nguyên chất (virgin olive oil) và dầu ô liu đã qua tinh luyện hoặc bị pha trộn.
• Hỗ trợ đắc lực trong việc phát hiện các sản phẩm dầu mỡ bị oxy hóa hoặc bị biến đổi chất lượng trong quá trình bảo quản và lưu thông trên thị trường.

- Nguyên tắc của phương pháp xác định

• Mẫu thử được hòa tan hoàn toàn trong một dung môi hữu cơ thích hợp, không hấp thụ ánh sáng trong vùng tử ngoại (thường sử dụng isooctan hoặc cyclohexan).
• Tiến hành đo độ hấp thụ của dung dịch thu được bằng máy quang phổ tử ngoại ở các bước sóng quy định cụ thể (thường là 232 nm, 268 nm hoặc 270 nm) trong cuvet thạch anh có chiều dày đường truyền sáng xác định.
• Hệ số tắt riêng được tính toán dựa trên độ hấp thụ đo được, nồng độ của dung dịch mẫu và chiều dày của cuvet đo.

- Thiết bị, dụng cụ và hóa chất yêu cầu

• Dung môi: Sử dụng Isooctan (2,2,4-trimetylpentan) hoặc Cyclohexan đạt tiêu chuẩn dùng cho quang phổ, đảm bảo độ truyền quang tối thiểu theo quy định.
• Máy quang phổ tử ngoại: Thiết bị đo quang phổ có khả năng đo độ hấp thụ ở các bước sóng từ 220 nm đến 320 nm, có độ chính xác bước sóng trong khoảng 0,1 nm.
• Cuvet thạch anh: Cặp cuvet thạch anh đồng nhất, có chiều dày đường truyền sáng là 1,00 cm.
• Dụng cụ bổ trợ: Bình định mức, pipet chính xác và cân phân tích có độ chính xác đến 0,1 mg.

- Quy trình tiến hành thử nghiệm

• Chuẩn bị mẫu thử: Mẫu thử phải được đồng nhất hóa hoàn toàn. Nếu mẫu có chứa tạp chất hoặc bị đục, cần tiến hành lọc trước khi cân.
• Chuẩn bị dung dịch mẫu: Cân một lượng mẫu chính xác vào bình định mức, hòa tan bằng dung môi đã chọn và định mức đến vạch để đạt được nồng độ thích hợp (sao cho độ hấp thụ đo được nằm trong khoảng tối ưu từ 0,2 đến 0,8).
• Đo độ hấp thụ: Tiến hành đo độ hấp thụ của dung dịch mẫu thử so với dung môi trắng tại các bước sóng yêu cầu. Đối với một số loại dầu đặc thù, cần đo thêm ở các bước sóng lân cận để tính toán giá trị Delta K.

- Tính toán và biểu thị kết quả

• Hệ số tắt riêng (ký hiệu là K hoặc E) tại một bước sóng xác định được tính theo công thức liên hệ giữa độ hấp thụ đo được, nồng độ dung dịch (g/100 ml) và chiều dày cuvet (cm).
• Giá trị Delta K (nếu có yêu cầu) được tính toán để xác định sự hiện diện của các hợp chất diene hoặc triene liên hợp thứ cấp, giúp đánh giá sâu hơn về mức độ tinh luyện hoặc mức độ hư hỏng của dầu.
• Kết quả cuối cùng được biểu thị rõ ràng kèm theo dung môi đã sử dụng và bước sóng đo cụ thể.