Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10023:2013 (ISO 27105:2009)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10023:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 27105:2009. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng lysozym lòng trắng trứng gà trong sữa và các sản phẩm sữa bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC). Đây là một phương pháp phân tích hiện đại, có độ chính xác và độ nhạy cao, đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng thực phẩm và phát hiện các chất phụ gia, chất bảo quản trong ngành công nghiệp chế biến sữa.

Phân tích chi tiết nội dung các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định quy trình kỹ thuật cụ thể để xác định lysozym lòng trắng trứng gà trong sữa và các sản phẩm sữa bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC).
• Đối tượng áp dụng chủ yếu bao gồm sữa tươi, sữa bột, và đặc biệt là các loại phô mai (như phô mai cứng, bán cứng hoặc phô mai chế biến) - nơi lysozym thường được bổ sung với vai trò là chất bảo quản nhằm ngăn ngừa hiện tượng thổi muộn do vi khuẩn Clostridium tyrobutyricum gây ra.
• Phương pháp này được thiết kế để định lượng chính xác phần khối lượng của hoạt chất lysozym có trong mẫu thử, đảm bảo tính đồng nhất và độ tin cậy của kết quả phân tích giữa các phòng thử nghiệm.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là nền tảng bắt buộc để thực hiện quy trình thử nghiệm. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
• Các tài liệu liên quan thường bao gồm các tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế về lấy mẫu sữa, sản phẩm sữa, và các hướng dẫn chung về an toàn cũng như vận hành thiết bị trong phòng thử nghiệm hóa học phân tích.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

• Tiêu chuẩn đưa ra định nghĩa rõ ràng về "hàm lượng lysozym lòng trắng trứng gà" (hen's egg white lysozyme content).
• Hàm lượng này được hiểu là phần khối lượng của lysozym lòng trắng trứng gà được xác định theo đúng quy trình và các bước tiến hành quy định cụ thể trong tiêu chuẩn này.
• Kết quả phân tích cuối cùng thường được biểu thị bằng miligam hoạt chất trên một kilôgam mẫu sản phẩm (mg/kg).

- Điều 4: Nguyên tắc của phương pháp

• Quá trình chiết tách: Lysozym có trong mẫu sữa hoặc sản phẩm sữa được giải phóng và chiết xuất bằng cách sử dụng dung dịch đệm thích hợp. Bước này giúp tách lysozym ra khỏi ma trận mẫu phức tạp chứa nhiều protein, chất béo và khoáng chất của sữa.
• Làm sạch mẫu: Dịch chiết sau đó được tiến hành lọc hoặc ly tâm để loại bỏ hoàn toàn các tạp chất không tan và các protein kết tủa, tránh gây ảnh hưởng hoặc làm hỏng cột sắc ký.
• Phân tách bằng HPLC: Dung dịch mẫu sau khi làm sạch được bơm vào hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao. Quá trình phân tách lysozym được thực hiện trên cột sắc ký pha đảo (reversed-phase column) với cơ chế rửa giải theo chương trình dung môi (gradient elution).
• Phát hiện và định lượng: Hàm lượng lysozym được phát hiện bằng đầu dò huỳnh quang (fluorescence detector) hoặc đầu dò tử ngoại (UV detector) ở bước sóng đặc trưng. Việc định lượng được thực hiện bằng phương pháp ngoại chuẩn, so sánh diện tích pic hoặc chiều cao pic của mẫu thử với đường chuẩn được xây dựng từ các dung dịch lysozym chuẩn có nồng độ đã biết.

Ý nghĩa và giá trị thực tiễn của tiêu chuẩn

Việc áp dụng TCVN 10023:2013 giúp các doanh nghiệp sản xuất sữa và cơ quan kiểm nghiệm thực phẩm có một công cụ kỹ thuật chuẩn hóa, chính xác để kiểm tra hàm lượng lysozym. Điều này không chỉ giúp kiểm soát chất lượng sản phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mà còn hỗ trợ đắc lực cho công tác quản lý an toàn thực phẩm và hoạt động xuất nhập khẩu sữa, sản phẩm sữa của Việt Nam phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế.