Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 360:2004 quy định phương pháp xác định hàm lượng kali hữu hiệu trong các loại phân bón. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng giúp các phòng thử nghiệm, cơ quan quản lý và nhà sản xuất đánh giá chính xác chất lượng phân bón lưu thông trên thị trường Việt Nam. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng kali hữu hiệu (tính theo tỷ lệ phần trăm K2O hữu hiệu) trong các loại phân đơn, phân hỗn hợp, phân phức hợp và phân hữu cơ.
• Phương pháp này áp dụng cho tất cả các loại phân bón có chứa kali dễ tan hoặc kali có khả năng trao đổi mà cây trồng có thể hấp thu được trực tiếp.
• Tiêu chuẩn đóng vai trò làm cơ sở pháp lý và kỹ thuật để kiểm tra chất lượng sản phẩm trong sản xuất, nhập khẩu và lưu thông phân bón.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là bắt buộc áp dụng để đảm bảo tính đồng bộ và chính xác của phép thử.
• TCVN 4851-89 (ISO 3696-1987): Quy định về nước dùng trong phòng thí nghiệm phân tích - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.
• TCVN 2619-94: Quy định về phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu phân bón để đảm bảo tính đại diện của lô hàng được kiểm tra.
• Các tiêu chuẩn liên quan đến hóa chất tinh khiết dùng trong phân tích hóa học để hạn chế sai số do tạp chất gây ra.

- Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp

• Hàm lượng kali hữu hiệu trong phân bón được hòa tan và chiết xuất bằng dung dịch amoni oxalat nóng hoặc nước cất (tùy thuộc vào dạng phân bón cụ thể).
• Sau khi chiết xuất, lượng kali trong dung dịch được xác định bằng phương pháp quang kế ngọn lửa (Flame Photometry) ở bước sóng thích hợp (thường là 766,5 nm hoặc 768 nm).
• Cường độ bức xạ của ngọn lửa tỷ lệ thuận với nồng độ ion kali có trong dung dịch mẫu thử, từ đó đối chiếu với đường chuẩn để tính ra hàm lượng K2O hữu hiệu.
• Trong một số trường hợp đặc biệt hoặc khi không có thiết bị quang kế ngọn lửa, tiêu chuẩn cho phép sử dụng phương pháp khối lượng kết tủa với natri tetraphenylborat để xác định hàm lượng kali.

- Điều 4: Hóa chất và thuốc thử

• Nước dùng trong quá trình phân tích phải là nước cất hoặc nước có độ tinh khiết tương đương, phù hợp với tiêu chuẩn TCVN 4851-89.
• Dung dịch amoni oxalat (NH4)2C2O4 nồng độ 4% hoặc các dung dịch chiết chuyên dụng khác tùy theo loại mẫu phân bón cần phân tích.
• Chất chuẩn Kali Clorua (KCl) tinh khiết hóa học (được sấy khô ở nhiệt độ từ 110 độ C đến 120 độ C trong 2 giờ trước khi pha chế) dùng để chuẩn bị dung dịch tiêu chuẩn kali gốc.
• Dung dịch tiêu chuẩn kali trung gian và các dung dịch làm việc được pha loãng từ dung dịch gốc để xây dựng đường cong chuẩn (đường chuẩn) trên thiết bị đo.
• Các axit và bazơ thông dụng như axit clohydric (HCl), natri hydroxit (NaOH) tinh khiết phân tích để điều chỉnh pH của dung dịch mẫu khi cần thiết.