Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 104:2019/BGTVT về Hệ thống thiết bị phòng vệ đường ngang cảnh báo tự động do Bộ Giao thông vận tải ban hành, quy định các yêu cầu kỹ thuật và quản lý chất lượng đối với hệ thống thiết bị phòng vệ đường ngang cảnh báo tự động trên mạng lưới đường sắt quốc gia và đường sắt chuyên dùng có nối ray với đường sắt quốc gia.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Quy chuẩn này áp dụng đối với việc thiết kế, sản xuất, nhập khẩu, lắp đặt, thử nghiệm, nghiệm thu, khai thác, bảo trì và quản lý hệ thống thiết bị phòng vệ đường ngang cảnh báo tự động (bao gồm cả loại có cần chắn tự động hoặc không có cần chắn tự động).
• Đối tượng áp dụng: Quy chuẩn áp dụng bắt buộc đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến thiết kế, sản xuất, nhập khẩu, lắp đặt, thử nghiệm, nghiệm thu, khai thác, bảo trì và quản lý hệ thống thiết bị phòng vệ đường ngang cảnh báo tự động tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Điều 1: Phạm vi điều chỉnh

• Xác định giới hạn áp dụng của quy chuẩn đối với toàn bộ hệ thống thiết bị phòng vệ đường ngang cảnh báo tự động hoạt động trên đường sắt quốc gia và đường sắt chuyên dùng kết nối với đường sắt quốc gia.
• Quy chuẩn không áp dụng cho các lối đi tự mở hoặc các điểm giao cắt không được cấp phép chính thức.

Điều 2: Đối tượng áp dụng

• Quy định rõ trách nhiệm tuân thủ đối với các cơ quan quản lý nhà nước về đường sắt, doanh nghiệp kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt, chủ sở hữu đường sắt chuyên dùng.
• Áp dụng trực tiếp đối với các nhà thầu, đơn vị thiết kế, chế tạo, cung cấp thiết bị và các đơn vị thực hiện công tác bảo trì hệ thống tín hiệu đường sắt.

Điều 3: Giải thích từ ngữ

Điều khoản này định nghĩa chi tiết các thuật ngữ chuyên ngành để đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng quy chuẩn, bao gồm:

• Đường ngang: Là đoạn đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt được cơ quan có thẩm quyền cho phép xây dựng và khai thác.
• Hệ thống thiết bị phòng vệ đường ngang cảnh báo tự động: Là hệ thống thiết bị tự động phát ra tín hiệu cảnh báo bằng âm thanh, ánh sáng và/hoặc điều khiển cần chắn khi có tàu đến gần đường ngang nhằm ngăn ngừa tai nạn giao thông giữa phương tiện giao thông đường bộ và phương tiện giao thông đường sắt.
• Cần chắn tự động: Thiết bị cơ khí hoạt động tự động để chắn một phần hoặc toàn bộ phần đường bộ đi vào đường ngang khi tàu đến gần.
• Thời gian cảnh báo trước: Khoảng thời gian tối thiểu tính từ khi thiết bị cảnh báo bắt đầu hoạt động (phát tín hiệu ánh sáng, âm thanh) cho đến khi đoàn tàu đầu tiên đi vào đường ngang.
• Thiết bị giám sát trạng thái: Hệ thống ghi lại và truyền dữ liệu về trạng thái hoạt động của các thiết bị tại đường ngang về trung tâm giám sát.

Điều 4: Quy định chung

• Hệ thống thiết bị phòng vệ đường ngang cảnh báo tự động phải bảo đảm hoạt động liên tục, tin cậy, an toàn và chính xác trong mọi điều kiện thời tiết, môi trường.
• Các thiết bị, phụ kiện cấu thành hệ thống phải được chứng nhận hợp quy hoặc công bố hợp quy theo quy định pháp luật hiện hành trước khi đưa vào khai thác sử dụng.
• Thiết kế của hệ thống phải tối ưu hóa khả năng cảnh báo sớm cho người tham gia giao thông đường bộ, đồng thời không gây cản trở bất hợp lý cho hoạt động chạy tàu.
• Yêu cầu về nguồn điện cung cấp: Hệ thống phải được cấp điện từ hai nguồn độc lập (nguồn điện lưới và nguồn điện dự phòng như ắc quy, pin mặt trời) đảm bảo duy trì hoạt động liên tục trong một khoảng thời gian quy định khi xảy ra sự cố mất nguồn điện chính.
• Hệ thống phải có chức năng tự chẩn đoán lỗi và truyền thông tin cảnh báo hư hỏng về trung tâm điều hành hoặc ga gần nhất để kịp thời xử lý.

Hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 104:2019/BGTVT có hiệu lực thi hành theo lộ trình được quy định tại Thông tư ban hành của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải. Các dự án xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo hệ thống thiết bị phòng vệ đường ngang kể từ ngày quy chuẩn có hiệu lực đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định kỹ thuật này.