Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 08:2018/BXD về Công trình tàu điện ngầm do Bộ Xây dựng ban hành, quy định các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc phải tuân thủ trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng, thiết kế, thi công và quản lý vận hành các công trình tàu điện ngầm phục vụ giao thông đô thị.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Quy chuẩn này áp dụng đối với việc xây dựng mới, cải tạo và nâng cấp các công trình tàu điện ngầm, bao gồm các tuyến đường hầm chạy tàu, nhà ga ngầm, các công trình thông gió, cấp thoát nước, hệ thống cung cấp điện và các công trình phụ trợ khác phục vụ cho hoạt động của tàu điện ngầm dưới lòng đất.
• Đối tượng áp dụng: Quy chuẩn áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động quy hoạch, thiết kế, thi công, nghiệm thu, quản lý và vận hành công trình tàu điện ngầm trên lãnh thổ Việt Nam.

Các quy định kỹ thuật cốt lõi của quy chuẩn

1. Quy định chung và giải thích từ ngữ

• Định nghĩa chi tiết các khái niệm chuyên ngành như công trình tàu điện ngầm, nhà ga ngầm, đường hầm chạy tàu, lối thoát nạn khẩn cấp, khổ giới hạn tiếp giáp kiến trúc và các hệ thống kỹ thuật phụ trợ đi kèm nhằm bảo đảm tính thống nhất trong cách hiểu và áp dụng thực tế.
• Yêu cầu về việc tích hợp quy hoạch công trình tàu điện ngầm với quy hoạch chung của đô thị, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho các công trình lân cận trên mặt đất và các công trình ngầm khác xung quanh.

2. Yêu cầu về kiến trúc và quy hoạch không gian

• Không gian nhà ga ngầm phải được thiết kế phân khu rõ ràng giữa khu vực công cộng (dành cho hành khách) và khu vực kỹ thuật, bảo đảm luồng di chuyển của hành khách thông thoáng, không bị chồng chéo và ùn tắc.
• Thiết kế phải tính đến khả năng tiếp cận dễ dàng cho người khuyết tật, người cao tuổi và trẻ em, bao gồm lối đi không rào cản, thang máy chuyên dụng, các chỉ dẫn trực quan và hệ thống âm thanh cảnh báo.
• Kích thước hình học của đường hầm và nhà ga phải tuân thủ nghiêm ngặt khổ giới hạn tiếp giáp kiến trúc để bảo đảm khoảng cách an toàn tối thiểu cho tàu khi vận hành ở tốc độ thiết kế.

3. Yêu cầu về kết cấu và nền móng

• Kết cấu của công trình tàu điện ngầm phải được tính toán thiết kế chịu được các loại tải trọng tĩnh, tải trọng động (do tàu chạy và các phương tiện trên mặt đất), áp lực đất, áp lực nước ngầm và các tác động đặc biệt như động đất, cháy nổ.
• Yêu cầu cao về chống thấm và chống ăn mòn cho kết cấu bê tông cốt thép trong môi trường ngầm, bảo đảm tuổi thọ thiết kế của công trình tối thiểu là 100 năm.

4. An toàn phòng cháy chữa cháy và thoát nạn khẩn cấp

• Công trình phải được trang bị hệ thống báo cháy tự động, hệ thống chữa cháy tự động bằng nước hoặc khí phù hợp cho từng khu vực chức năng riêng biệt.
• Thiết kế lối thoát nạn khẩn cấp phải bảo đảm hành khách có thể di chuyển an toàn từ dưới lòng đất lên mặt đất trong thời gian ngắn nhất khi xảy ra sự cố. Khoảng cách giữa các lối thoát nạn trên đường hầm và trong nhà ga phải tuân thủ giới hạn tối đa cho phép theo quy chuẩn.
• Hệ thống kiểm soát khói và thông gió sự cố phải có khả năng duy trì áp suất dương tại các lối thoát nạn để ngăn khói độc xâm nhập, đồng thời hút khói hiệu quả ra khỏi khu vực xảy ra hỏa hoạn.

5. Hệ thống kỹ thuật công trình

• Hệ thống thông gió và điều hòa không khí: Phải bảo đảm duy trì chất lượng không khí, nhiệt độ và độ ẩm phù hợp trong nhà ga và đường hầm trong điều kiện vận hành bình thường cũng như khi có sự cố dừng tàu trong hầm.
• Hệ thống cấp thoát nước: Phải thiết kế hệ thống thu gom và bơm thoát nước mưa, nước thải, nước ngầm rò rỉ hiệu quả, ngăn ngừa triệt để nguy cơ ngập úng công trình ngầm từ các nguồn nước mặt và nước ngầm.
• Hệ thống cung cấp điện: Phải có nguồn điện dự phòng (máy phát điện, hệ thống UPS) bảo đảm duy trì hoạt động liên tục của các thiết bị an toàn, chiếu sáng khẩn cấp, hệ thống thông tin liên lạc và thông gió sự cố khi nguồn điện chính bị mất.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 08:2018/BXD có hiệu lực thi hành theo quy định của Bộ Xây dựng. Các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng tại địa phương có trách nhiệm kiểm tra, giám sát việc tuân thủ quy chuẩn này trong tất cả các giai đoạn từ chuẩn bị dự án, thiết kế, thi công đến bàn giao đưa vào sử dụng công trình tàu điện ngầm.