Trong lộ trình cải cách hành chính và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, yêu cầu về trình độ ngoại ngữ đã trở thành một trong những tiêu chuẩn bắt buộc. Tuy nhiên, thời gian gần đây, dư luận không khỏi xôn xao trước thông tin: Liệu công chức không đạt chuẩn ngoại ngữ có bị đưa vào diện tinh giản biên chế? Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần soi chiếu dưới góc độ các quy định pháp luật hiện hành tính đến thời điểm tháng 7/2019.

Tiêu chuẩn ngoại ngữ đối với các ngạch công chức hành chính

Theo quy định tại Thông tư 11/2014/TT-BNV (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 05/2017/TT-BNV), tiêu chuẩn về năng lực ngoại ngữ đối với công chức chuyên ngành hành chính được quy định rất cụ thể cho từng ngạch:

• Ngạch Chuyên viên cao cấp: Phải có chứng chỉ ngoại ngữ với trình độ tương đương bậc 4 Khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam quy định tại Thông tư 01/2014/TT-BGDĐT.
• Ngạch Chuyên viên chính: Yêu cầu trình độ tương đương bậc 3 Khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam.
• Ngạch Chuyên viên: Yêu cầu trình độ tương đương bậc 2 Khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam.
• Ngạch Cán sự: Yêu cầu trình độ tương đương bậc 1 Khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam.

Việc áp dụng Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam thay thế cho các chứng chỉ A, B, C truyền thống là một bước tiến nhằm tiệm cận với chuẩn quốc tế (CEFR). Điều này đòi hỏi công chức phải thực sự có năng lực sử dụng ngoại ngữ thay vì chỉ sở hữu tấm bằng mang tính hình thức.

Mối liên hệ giữa chuẩn ngoại ngữ và chính sách tinh giản biên chế

Câu hỏi đặt ra là: Nếu không đạt các chuẩn nêu trên, công chức có bị "sa thải" dưới hình thức tinh giản biên chế? Căn cứ vào Nghị định 108/2014/NĐ-CP và văn bản sửa đổi là Nghị định 113/2018/NĐ-CP, việc tinh giản biên chế không diễn ra một cách tùy tiện mà phải thuộc các trường hợp cụ thể.

Theo Điều 6 Nghị định 108/2014/NĐ-CP, công chức có thể bị tinh giản nếu:

"Chưa đạt trình độ đào tạo theo tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ quy định đối với vị trí việc làm đang đảm nhiệm, nhưng không có vị trí việc làm khác phù hợp để bố trí và không thể bố trí đào tạo lại để chuẩn hóa về chuyên môn, nghiệp vụ."

Như vậy, chứng chỉ ngoại ngữ là một phần của "tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ". Nếu thiếu chứng chỉ này, công chức được coi là chưa đạt chuẩn. Tuy nhiên, cơ quan quản lý không được phép tinh giản ngay lập tức mà phải thực hiện theo quy trình:

1. Rà soát và tìm kiếm vị trí việc làm khác phù hợp với trình độ hiện có của công chức.
2. Tạo điều kiện để công chức đi học tập, đào tạo lại nhằm chuẩn hóa trình độ.
3. Chỉ khi không thể bố trí việc khác và không thể đào tạo lại (hoặc công chức không đạt yêu cầu sau đào tạo), phương án tinh giản biên chế mới được xem xét.

Lời khuyên cho cán bộ, công chức trong giai đoạn chuyển đổi

Mặc dù pháp luật có những quy định mang tính "mở" để bảo vệ quyền lợi người lao động, nhưng việc chủ động chuẩn hóa trình độ là yêu cầu tất yếu. Trong bối cảnh năm 2019, khi các kỳ thi nâng ngạch và đánh giá công chức ngày càng siết chặt, việc sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ đúng quy định không chỉ giúp công chức an tâm công tác mà còn là điều kiện tiên quyết để thăng tiến trong sự nghiệp.

Công chức cần lưu ý lựa chọn các đơn vị đào tạo và cấp chứng chỉ uy tín, được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận để đảm bảo giá trị pháp lý của văn bằng, tránh tình trạng "tiền mất tật mang" với các loại chứng chỉ không hợp lệ.

Tóm lại, việc thiếu chứng chỉ ngoại ngữ có thể dẫn đến tinh giản biên chế, nhưng đây là giải pháp cuối cùng sau khi các biện pháp hỗ trợ khác không hiệu quả. Hiểu rõ luật giúp công chức bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình đồng thời có lộ trình hoàn thiện bản thân phù hợp.