Ngày thứ Sáu đen (Black Friday) từ lâu đã trở thành biểu tượng của mùa mua sắm lớn nhất trong năm trên toàn cầu. Tại Việt Nam, không khí của ngày hội này trong năm 2018 đang nóng lên từng ngày khi các trung tâm thương mại và cửa hàng đồng loạt treo biển giảm giá 'khủng'. Tuy nhiên, đằng sau những con số 70%, 80% hay thậm chí là 90% được quảng cáo rầm rộ, các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến các quy định khắt khe của pháp luật về hạn mức khuyến mại để tránh những rủi ro pháp lý đáng tiếc.

Cơn sốt Black Friday 2018 và thực trạng 'loạn' giá ảo

Dù ngày chính lễ Black Friday năm nay rơi vào ngày 23/11/2018, nhưng thực tế từ đầu tháng 11, thị trường bán lẻ đã bắt đầu chuyển mình. Từ các mặt hàng thời trang, mỹ phẩm đến đồ gia dụng, điện máy, đâu đâu cũng thấy những tấm biển quảng cáo bắt mắt với mức giảm giá sâu. Đối với người tiêu dùng, đây là 'cơ hội vàng' để sở hữu những món đồ mơ ước với mức giá hời. Đối với người bán, đây là dịp quan trọng nhất để kích cầu tiêu dùng, giải quyết hàng tồn kho và tăng doanh thu cuối năm.

Tuy nhiên, một thực tế đáng lo ngại là nhiều nhãn hàng đang có dấu hiệu 'vượt rào' pháp luật khi đưa ra các mức giảm giá vượt quá quy định cho phép. Việc cạnh tranh không lành mạnh bằng cách đẩy mức khuyến mại lên quá cao không chỉ gây nhiễu loạn thị trường mà còn tiềm ẩn nguy cơ bị cơ quan chức năng 'sờ gáy'.

Hạn mức khuyến mại tối đa: Black Friday không phải là ngoại lệ

Nhiều doanh nghiệp lầm tưởng rằng Black Friday là ngày hội quốc tế nên có thể tự do áp dụng các mức giảm giá tùy ý. Tuy nhiên, căn cứ theo quy định tại Nghị định 81/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại, hạn mức khuyến mại tại Việt Nam được quy định rất rõ ràng.

Điều 7. Hạn mức tối đa về giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại
1. Giá trị vật chất dùng để khuyến mại cho một đơn vị hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại không được vượt quá 50% giá của đơn vị hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại đó trước thời gian khuyến mại, trừ trường hợp khuyến mại bằng các hình thức quy định tại Khoản 8 Điều 92 Luật thương mại, Điều 8, Điều 9, Điều 10, Điều 11, Điều 12, Điều 14 Nghị định này.

Như vậy, về nguyên tắc chung, các nhãn hàng chỉ được phép giảm giá tối đa đến 50%. Việc áp dụng mức khuyến mại từ trên 50% đến 100% chỉ được thực hiện trong các trường hợp đặc biệt như: Các chương trình khuyến mại tập trung (giờ vàng, ngày vàng, tuần vàng...) do cơ quan nhà nước cấp tỉnh trở lên chủ trì tổ chức; hoặc trong các dịp lễ, tết theo quy định (Tết Âm lịch, Tết Dương lịch, Ngày Quốc khánh...).

Đáng chú ý, Black Friday dù là một sự kiện mua sắm lớn nhưng lại không nằm trong danh mục các ngày lễ, tết được phép 'thả trần' khuyến mại theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành. Do đó, bất kỳ hành vi giảm giá nào vượt quá ngưỡng 50% trong ngày này đều bị coi là vi phạm pháp luật.

Chế tài xử phạt: Cái giá đắt cho việc 'vượt rào'

Việc kiểm soát hạn mức khuyến mại nhằm đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh, tránh tình trạng phá giá hoặc quảng cáo gian dối. Các doanh nghiệp cố tình vi phạm sẽ phải đối mặt với những chế tài hành chính nghiêm khắc theo quy định tại Nghị định 185/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 124/2015/NĐ-CP).

Cụ thể, tại điểm h khoản 3 Điều 48 Nghị định 185/2013/NĐ-CP quy định:

Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi khuyến mại bằng hình thức giảm giá vượt quá hạn mức tối đa về mức giảm giá hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại theo quy định.

Đặc biệt, nếu hành vi vi phạm này được thực hiện trên địa bàn từ hai tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trở lên, mức phạt sẽ được nhân đôi, dao động từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng. Đây là một con số không hề nhỏ, có thể 'ngốn' sạch lợi nhuận thu được từ chương trình khuyến mại của các cửa hàng vừa và nhỏ.

Lời khuyên cho doanh nghiệp và người tiêu dùng

Để ngày hội Black Friday 2018 thực sự ý nghĩa và an toàn, các chuyên gia pháp lý đưa ra một số khuyến nghị:

• Đối với doanh nghiệp: Cần nghiên cứu kỹ Nghị định 81/2018/NĐ-CP để thiết kế chương trình khuyến mại phù hợp. Thay vì giảm giá trực tiếp quá 50%, doanh nghiệp có thể sử dụng các hình thức khác như tặng quà kèm theo, bốc thăm trúng thưởng hoặc tích điểm thành viên để tăng sức hấp dẫn mà vẫn đúng luật.
• Đối với người tiêu dùng: Hãy là những 'người mua sắm thông thái'. Cần tỉnh táo trước những quảng cáo giảm giá 'sốc' 70-90% vì rất có thể đó là chiêu trò nâng giá lên rồi hạ xuống, hoặc hàng hóa không đảm bảo chất lượng.

Black Friday là cơ hội tốt để thúc đẩy giao thương, nhưng mọi hoạt động kinh doanh đều phải thượng tôn pháp luật. Việc tuân thủ đúng hạn mức khuyến mại không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các án phạt hành chính mà còn góp phần xây dựng niềm tin bền vững nơi khách hàng.