Tóm tắt Công văn 370/TCHQ-TXNK năm 2018 về xử lý thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa xuất nhập khẩu

Công văn 370/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn, giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện xử lý thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng hóa nhập khẩu nhưng sau đó phải tái xuất trả lại đối tác nước ngoài, tái xuất sang nước thứ ba hoặc xuất khẩu vào khu phi thuế quan. Văn bản này phân định rõ thẩm quyền và quy trình phối hợp giữa cơ quan Hải quan và cơ quan Thuế để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và tránh thất thu ngân sách nhà nước.

1. Nguyên tắc phân định thẩm quyền xử lý thuế GTGT

• Thẩm quyền của cơ quan Thuế: Đối với số thuế GTGT hàng nhập khẩu đã nộp tại khâu nhập khẩu, khi doanh nghiệp thực hiện tái xuất khẩu hàng hóa, việc kê khai, khấu trừ hoặc hoàn thuế GTGT đầu vào thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan Thuế quản lý trực tiếp doanh nghiệp. Quy định này được thực hiện nhất quán theo quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Thẩm quyền của cơ quan Hải quan: Cơ quan Hải quan chỉ thực hiện xử lý hoàn trả hoặc bù trừ số thuế GTGT đã nộp ở khâu nhập khẩu trong các trường hợp phát sinh nộp nhầm, nộp thừa do sai sót về đối tượng, thuế suất, trị giá tính thuế hoặc các lỗi kỹ thuật khác phát sinh trước khi thông quan hàng hóa theo quy định của pháp luật hải quan.

2. Hướng dẫn xử lý cụ thể đối với hàng hóa nhập khẩu phải tái xuất

• Trường hợp doanh nghiệp đã nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu: Khi hàng hóa đã thông quan và doanh nghiệp đã nộp thuế GTGT tại cửa khẩu, nếu sau đó phải tái xuất (do hàng lỗi, không đúng chủng loại hoặc thỏa thuận trả lại hàng), cơ quan Hải quan không thực hiện hoàn trả trực tiếp số thuế GTGT này. Doanh nghiệp phải sử dụng chứng từ nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu để kê khai, khấu trừ hoặc đề nghị hoàn thuế tại cơ quan Thuế nội địa.
• Trường hợp chưa nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu: Đối với các lô hàng nhập khẩu nhưng chưa nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu mà phát sinh việc tái xuất toàn bộ hoặc một phần, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành kiểm tra hồ sơ, đối chiếu thực tế hàng hóa để thực hiện thủ tục không thu thuế GTGT tương ứng với lượng hàng hóa thực tế tái xuất, tránh phát sinh nợ đọng thuế ảo cho doanh nghiệp.
• Yêu cầu về hồ sơ chứng minh: Để được xử lý thuế, doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ hồ sơ liên quan bao gồm: Tờ khai hải quan nhập khẩu ban đầu, Tờ khai hải quan xuất khẩu đã thông quan, văn bản thỏa thuận trả lại hàng hóa ký kết với đối tác nước ngoài, và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo đúng quy định pháp luật.

3. Trách nhiệm phối hợp giữa cơ quan Hải quan và cơ quan Thuế

• Cơ quan Hải quan địa phương: Có trách nhiệm kiểm tra, giám sát chặt chẽ quá trình tái xuất khẩu hàng hóa; xác nhận thực tế xuất khẩu trên hệ thống thông tin hải quan; đồng thời cung cấp thông tin, dữ liệu tờ khai hải quan kịp thời cho cơ quan Thuế khi có yêu cầu xác minh phục vụ công tác hoàn thuế.
• Cơ quan Thuế địa phương: Căn cứ vào dữ liệu tờ khai hải quan đã thông quan và các chứng từ nộp thuế khâu nhập khẩu để thực hiện việc khấu trừ, hoàn thuế GTGT cho doanh nghiệp một cách nhanh chóng, chính xác, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra để ngăn chặn các hành vi gian lận, trục lợi tiền thuế từ ngân sách.

Công văn 370/TCHQ-TXNK năm 2018 là căn cứ pháp lý quan trọng giúp thống nhất quy trình nghiệp vụ giữa các cơ quan quản lý, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế và giải quyết nhanh chóng các thủ tục hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa tái xuất.