Giới thiệu về Công văn 931/TCHQ-TXNK năm 2018

Công văn 931/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm thống nhất phương án xử lý thuế đối với hàng hóa nhập khẩu nhưng sau đó bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền tịch thu hoặc buộc tiêu hủy. Văn bản này tháo gỡ các vướng mắc thực tế cho doanh nghiệp và cơ quan hải quan trong việc xác định nghĩa vụ thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với các lô hàng không được đưa vào lưu thông thương mại.

Các nội dung cốt lõi về xử lý thuế hàng hóa nhập khẩu bị tịch thu, tiêu hủy

1. Nguyên tắc xử lý thuế đối với hàng hóa bị tiêu hủy

• Trường hợp hàng hóa chưa thông quan: Đối với hàng hóa nhập khẩu đang nằm trong khu vực giám sát hải quan nhưng bị buộc tiêu hủy do vi phạm pháp luật, không đạt tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm hoặc kiểm dịch dịch bệnh, doanh nghiệp sẽ được xem xét không thu thuế nhập khẩu và thuế GTGT ở khâu nhập khẩu.
• Điều kiện áp dụng không thu thuế: Việc tiêu hủy phải được thực hiện dưới sự giám sát trực tiếp của cơ quan hải quan và các cơ quan quản lý chuyên ngành liên quan. Doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ quyết định buộc tiêu hủy, biên bản tiêu hủy có xác nhận của các bên liên quan và các chứng từ chứng minh việc tiêu hủy thực tế đã hoàn tất.
• Xử lý đối với số thuế đã nộp: Trường hợp doanh nghiệp đã nộp thuế nhập khẩu và thuế GTGT trước khi có quyết định tiêu hủy, nếu có đủ hồ sơ và chứng từ hợp lệ chứng minh hàng hóa đã bị tiêu hủy hoàn toàn dưới sự giám sát của cơ quan chức năng, cơ quan hải quan sẽ thực hiện thủ tục hoàn trả số tiền thuế nộp thừa theo quy định của Luật Quản lý thuế.

2. Nguyên tắc xử lý thuế đối với hàng hóa bị tịch thu

• Không thu thuế nhập khẩu: Đối với các lô hàng nhập khẩu bị cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định tịch thu sung công quỹ do vi phạm hành chính hoặc vi phạm pháp luật hình sự, người khai hải quan không phải chịu trách nhiệm nộp thuế nhập khẩu đối với số hàng hóa đã bị tịch thu này.
• Hoàn trả tiền thuế đã nộp: Nếu người nộp thuế đã thực hiện nghĩa vụ nộp thuế nhập khẩu và thuế GTGT trước thời điểm có quyết định tịch thu của cơ quan có thẩm quyền, số tiền thuế này được xác định là tiền thuế nộp thừa và được cơ quan hải quan hoàn trả theo đúng trình tự pháp luật.
• Nghĩa vụ thuế khi thanh lý tài sản tịch thu: Khi cơ quan nhà nước tiến hành thanh lý hoặc bán đấu giá hàng hóa bị tịch thu, các nghĩa vụ thuế phát sinh trong quá trình bán, thanh lý tài sản sẽ được thực hiện theo quy định về quản lý, sử dụng tài sản công, không tính vào nghĩa vụ thuế nhập khẩu ban đầu của doanh nghiệp nhập khẩu.

3. Hồ sơ và thủ tục thực hiện xử lý tiền thuế

Để được giải quyết không thu thuế hoặc hoàn trả số thuế đã nộp đối với hàng hóa bị tịch thu, tiêu hủy, người nộp thuế cần chuẩn bị và nộp cho cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai các chứng từ sau:

• Văn bản đề nghị xử lý không thu thuế hoặc hoàn thuế của doanh nghiệp, trong đó giải trình rõ lý do, thông tin tờ khai hải quan và số tiền thuế đề nghị xử lý.
• Quyết định tịch thu hoặc quyết định buộc tiêu hủy của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (bản chính hoặc bản sao có chứng thực).
• Biên bản tiêu hủy hàng hóa có đầy đủ chữ ký và xác nhận của các cơ quan chức năng tham gia giám sát việc tiêu hủy.
• Chứng từ nộp thuế (nếu có) và các tài liệu liên quan khác chứng minh trạng thái thực tế của hàng hóa.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 931/TCHQ-TXNK mang lại sự nhất quán trong việc áp dụng pháp luật thuế đối với các trường hợp đặc biệt phát sinh trong hoạt động xuất nhập khẩu. Hướng dẫn này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính không đáng có cho doanh nghiệp khi hàng hóa không thể đưa vào sử dụng, đồng thời tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho công chức hải quan địa phương thực thi công vụ, tránh tình trạng áp dụng thiếu thống nhất giữa các chi cục hải quan.