Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7510:2005

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7510:2005 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN/TC/F5 Vệ sinh thực phẩm và chiếu xạ thực phẩm biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị và Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. Tiêu chuẩn này hoàn toàn tương đương với quy phạm của Nhóm tư vấn quốc tế về chiếu xạ thực phẩm ICGFI No. 6 (có sửa đổi), đưa ra các hướng dẫn kỹ thuật và quy phạm thực hành chiếu xạ tốt nhằm kéo dài thời gian bảo quản đối với ba loại quả nhiệt đới phổ biến là chuối, xoài và đu đủ.

Phân tích chi tiết các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và mục tiêu áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn này đưa ra các yêu cầu kỹ thuật đối với việc xử lý bằng bức xạ ion hóa nhằm mục đích làm chậm quá trình chín sinh lý và kéo dài thời gian bảo quản của chuối, xoài và đu đủ.
• Quy trình chiếu xạ được thiết kế để kiểm soát sự phá hoại của các loài côn trùng, dịch hại (như ruồi đục quả) và hạn chế sự phát triển của các vi sinh vật gây thối hỏng, từ đó nâng cao chất lượng thương mại của sản phẩm khi lưu thông trên thị trường trong nước và xuất khẩu.
• Tiêu chuẩn áp dụng cho các cơ sở chiếu xạ thực phẩm được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép và quản lý hoạt động theo đúng quy định pháp luật.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách đồng bộ và hiệu quả, cần kết hợp viện dẫn các tài liệu tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế quan trọng sau:

• TCVN 7250:2003 (ISO/ASTM 51204) về Quy trình đo liều áp dụng cho thiết bị chiếu xạ gamma dùng để xử lý thực phẩm.
• TCVN 5603:2008 (CAC/RCP 1-1969, Rev. 4-2003) về Quy phạm thực hành về những nguyên tắc chung đối với vệ sinh thực phẩm.
• Các tiêu chuẩn liên quan đến bao bì, ghi nhãn thực phẩm chiếu xạ và các quy định an toàn bức xạ hiện hành của Bộ Khoa học và Công nghệ.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành cốt lõi để thống nhất cách hiểu và áp dụng thống nhất:

• Chiếu xạ thực phẩm (Food Irradiation): Quá trình vật lý xử lý thực phẩm bằng cách phơi dưới nguồn bức xạ ion hóa được kiểm soát để đạt được mục đích công nghệ mong muốn.
• Liều hấp thụ (Absorbed Dose): Lượng năng lượng bức xạ ion hóa truyền cho một đơn vị khối lượng thực phẩm, đơn vị đo tiêu chuẩn là Gray (Gy) hoặc kiloGray (kGy).
• Làm chậm chín (Delayed Ripening): Việc sử dụng liều lượng chiếu xạ thích hợp để ức chế tạm thời các hoạt động sinh hóa tự nhiên của quả, giúp kéo dài trạng thái xanh hoặc chín vừa phải của quả trong quá trình vận chuyển và lưu thông.
• Kiểm soát dịch hại (Quarantine Control): Biện pháp xử lý tiêu diệt hoặc làm bất thụ các loài côn trùng, dịch hại thuộc đối tượng kiểm dịch thực vật bám trên hoặc nằm sâu trong quả.

- Điều 4: Yêu cầu chung trước khi chiếu xạ

Đây là điều khoản kỹ thuật quan trọng quy định điều kiện đầu vào của nguyên liệu nhằm đảm bảo hiệu quả tối ưu của công nghệ chiếu xạ:

• Chất lượng quả nguyên liệu: Chuối, xoài và đu đủ đưa vào chiếu xạ phải đạt độ chín công nghệ thích hợp (thường là quả vừa già, chưa chín hoàn toàn). Quả phải tươi, sạch, không bị tổn thương cơ học nghiêm trọng, không bị nhiễm bệnh thối hỏng nặng trước khi xử lý. Chiếu xạ không thể cải thiện chất lượng của những quả đã bị hư hỏng hoặc quá chín.
• Thu hoạch và phân loại: Quá trình thu hoạch phải được thực hiện cẩn thận để tránh dập nát. Quả cần được phân loại đồng đều về kích cỡ, độ chín và loại bỏ những quả không đạt tiêu chuẩn chất lượng trước khi đóng gói.
• Vệ sinh và xử lý sơ bộ: Quả phải được rửa sạch nhựa, bụi bẩn và có thể kết hợp các biện pháp xử lý nhiệt nhẹ (như nhúng nước nóng) nếu cần thiết để kiểm soát nấm bệnh bề mặt trước khi tiến hành chiếu xạ.
• Đóng gói: Bao bì sử dụng phải phù hợp cho việc chiếu xạ, đảm bảo độ thông thoáng cần thiết cho sự hô hấp của quả nhưng đồng thời ngăn ngừa sự tái nhiễm của côn trùng sau khi chiếu xạ.