Tóm tắt Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5405:1991 (ST SEV 3627-82) về Phương pháp thử nhanh trong sương mù của dung dịch trung tính natri clorua (phương pháp NSS)

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5405:1991 hoàn toàn phù hợp với tiêu chuẩn ST SEV 3627-82, quy định phương pháp thử nghiệm ăn mòn gia tốc bằng sương muối trung tính. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng thiết lập các quy trình chuẩn hóa nhằm đánh giá khả năng chống ăn mòn của kim loại, hợp kim và các lớp phủ bảo vệ trong điều kiện môi trường xâm thực giả định.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

Điều khoản này xác định rõ giới hạn, đối tượng và mục đích của phương pháp thử nghiệm sương muối trung tính (NSS):

• Đối tượng áp dụng: Tiêu chuẩn áp dụng đối với các loại kim loại và hợp kim của chúng, các lớp phủ kim loại (như mạ điện, mạ hóa học, mạ nhúng nóng) và các lớp phủ phi kim loại vô cơ (như lớp phủ oxit, lớp phủ photphat hóa).
• Mục đích thử nghiệm: Phương pháp này được thiết kế để đánh giá nhanh độ bền ăn mòn tương đối của vật liệu, kiểm tra tính liên tục của lớp phủ bảo vệ, phát hiện các khuyết tật cơ học hoặc lỗ xốp trên bề mặt sản phẩm.
• Giới hạn áp dụng: Tiêu chuẩn không quy định trực tiếp mối liên hệ giữa thời gian thử nghiệm trong buồng sương muối và tuổi thọ thực tế của sản phẩm trong môi trường tự nhiên, mà chủ yếu dùng để so sánh chất lượng giữa các lô sản phẩm hoặc đánh giá tính đồng nhất của công nghệ phủ.

- Điều 2: Quy định về dung dịch thử nghiệm

Để đảm bảo tính đồng nhất và độ lặp lại của kết quả thử nghiệm, tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt về thành phần hóa học và cách pha chế dung dịch natri clorua (NaCl):

• Nồng độ muối: Dung dịch thử được chuẩn bị bằng cách hòa tan muối natri clorua tinh khiết hóa học vào nước cất hoặc nước khử khoáng để đạt nồng độ 50 ± 5 g/l (tương đương 5%). Hàm lượng tạp chất trong muối NaCl phải cực kỳ thấp, đặc biệt là đồng và niken không được vượt quá mức giới hạn cho phép để tránh làm sai lệch kết quả ăn mòn.
• Độ pH của dung dịch: Trị số pH của dung dịch muối phải được kiểm soát chặt chẽ sao cho dung dịch sau khi phun (thu gom được trong buồng thử) nằm trong khoảng từ 6,5 đến 7,2 ở nhiệt độ 35 ± 2 độ C.
• Điều chỉnh pH: Sử dụng dung dịch axit clohydric (HCl) loãng hoặc natri hydroxit (NaOH) loãng để điều chỉnh pH về khoảng trung tính yêu cầu. Việc đo pH phải được thực hiện bằng máy đo pH có độ chính xác cao hoặc giấy đo pH chuyên dụng.

- Điều 3: Yêu cầu kỹ thuật đối với thiết bị thử nghiệm (Buồng phun sương muối)

Thiết bị thử nghiệm phải được thiết kế và vận hành đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể để không gây ảnh hưởng đến tính khách quan của quá trình ăn mòn:

• Vật liệu chế tạo buồng: Buồng thử và các giá đỡ mẫu phải được làm bằng vật liệu bền, chống ăn mòn và không gây ảnh hưởng hóa học đến các mẫu thử nghiệm (như nhựa cao cấp, thủy tinh hoặc composite).
• Hệ thống phun sương: Phải đảm bảo sương muối được phân bố đều khắp không gian buồng thử. Khí nén dùng để phun dung dịch phải được lọc sạch dầu, bụi bẩn và được làm ẩm bằng cách cho đi qua tháp bão hòa nhiệt trước khi đưa vào vòi phun.
• Kiểm soát nhiệt độ: Buồng thử phải có hệ thống gia nhiệt tự động để duy trì nhiệt độ ổn định ở mức 35 ± 2 độ C tại mọi vị trí trong vùng làm việc.
• Hệ thống thu gom dung dịch: Dung dịch sương muối sau khi ngưng tụ trên thành buồng hoặc trên mẫu thử không được phép tái sử dụng cho quá trình phun tiếp theo mà phải được dẫn ra ngoài hoặc thu gom riêng biệt. Thiết kế trần buồng phải có độ dốc phù hợp để giọt nước ngưng tụ không nhỏ trực tiếp lên bề mặt các mẫu thử.

- Điều 4: Quy định về mẫu thử và phương pháp chuẩn bị mẫu

Chuẩn bị mẫu thử là bước quyết định đến độ chính xác của phép thử ăn mòn, tiêu chuẩn đưa ra các chỉ dẫn chi tiết:

• Lựa chọn mẫu: Số lượng, hình dáng và kích thước của mẫu thử phải tuân theo các tiêu chuẩn kỹ thuật riêng của từng loại sản phẩm hoặc theo sự thỏa thuận giữa các bên liên quan.
• Làm sạch bề mặt: Trước khi đưa vào buồng thử, mẫu phải được làm sạch hoàn toàn bụi bẩn, dầu mỡ bằng các dung môi hữu cơ thích hợp không ăn mòn kim loại. Nghiêm cấm sử dụng các chất mài mòn cơ học hoặc các hóa chất tẩy rửa mạnh có khả năng phá hủy hoặc làm thay đổi tính chất của lớp phủ bảo vệ.
• Bảo vệ các vùng không thử nghiệm: Các cạnh cắt, bề mặt cắt hoặc các vùng không yêu cầu thử nghiệm (như phần tiếp xúc với giá đỡ) phải được bảo vệ bằng một lớp phủ bền vững trong điều kiện thử nghiệm như sáp parafin, sơn bảo vệ hoặc băng keo chuyên dụng.
• Bố trí mẫu trong buồng: Mẫu thử phải được đặt trên các giá đỡ phi kim loại với góc nghiêng quy định (thường từ 15 đến 30 độ so với phương thẳng đứng). Các mẫu không được tiếp xúc với nhau hoặc tiếp xúc với các bộ phận kim loại khác của buồng thử, và không được cản trở sự rơi tự do của sương muối lên các mẫu khác.