Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4814:1989 (hoàn toàn phù hợp với ST SEV 1348-78) là văn bản kỹ thuật pháp lý quan trọng quy định về mức ồn cho phép đối với các loại máy điện quay. Tiêu chuẩn này nhằm kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn phát ra từ các thiết bị điện công nghiệp và dân dụng, bảo vệ sức khỏe người lao động và đảm bảo chất lượng vận hành của thiết bị.

Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của TCVN 4814:1989:

- Phạm vi và đối tượng áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn áp dụng đối với các loại máy điện quay có công suất định mức từ 0,55 kW đến 1000 kW, với tốc độ quay định mức từ 600 vòng/phút đến 3750 vòng/phút.
• Đối tượng áp dụng bao gồm cả động cơ điện và máy phát điện xoay chiều (AC) cũng như một chiều (DC) được sản xuất mới hoặc nhập khẩu để sử dụng tại Việt Nam.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các loại máy điện quay chuyên dụng hoạt động trong môi trường đặc biệt như máy điện dùng trên các phương tiện giao thông vận tải (đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không), máy điện dùng trong hầm lò có nguy cơ cháy nổ cao, hoặc các máy điện có thiết kế đặc biệt siêu giảm âm.
• Quy định rõ ràng về việc các cơ sở sản xuất, chế tạo và nhập khẩu phải tuân thủ nghiêm ngặt các giới hạn công suất âm thanh được thiết lập nhằm đảm bảo tính đồng bộ kỹ thuật và an toàn môi trường lao động.

- Quy định chung về mức ồn và phân cấp (Điều 2)

• Tiêu chuẩn xác định mức ồn của máy điện quay thông qua chỉ số mức công suất âm thanh (ký hiệu là Lw) tính bằng decibel (dB) với đặc tính tần số A (dB(A)).
• Mức ồn cho phép được phân chia thành các cấp độ khác nhau tùy thuộc vào mục đích sử dụng và yêu cầu của môi trường lắp đặt thiết bị thực tế.
• Cấp mức ồn thông thường (Cấp N): Áp dụng cho các máy điện quay sử dụng trong môi trường công nghiệp sản xuất thông thường, nơi tiêu chuẩn về tiếng ồn không quá khắt khe.
• Cấp mức ồn giảm nhẹ (Cấp R): Áp dụng cho các khu vực yêu cầu yên tĩnh hơn như văn phòng, nhà xưởng công nghệ cao hoặc các khu vực gần khu dân cư.
• Cấp mức ồn đặc biệt thấp (Cấp S): Dành riêng cho các thiết bị hoạt động trong môi trường đặc thù đòi hỏi sự yên tĩnh cao như bệnh viện, phòng thí nghiệm hoặc các thiết bị gia dụng cao cấp.

- Điều kiện đo và thử nghiệm nghiệm thu (Điều 3)

• Phép đo mức ồn phải được thực hiện trong điều kiện máy điện quay hoạt động ở chế độ không tải (chế độ không tải định mức) để loại bỏ các tạp âm phát sinh từ tải ngoài và phản ánh chính xác tiếng ồn nội tại của máy.
• Máy điện phải được vận hành ở điện áp định mức và tần số định mức đối với máy điện xoay chiều, hoặc điện áp định mức đối với máy điện một chiều.
• Tốc độ quay của máy trong quá trình thử nghiệm phải đạt giá trị định mức với sai số cho phép cực kỳ nhỏ theo đúng quy định kỹ thuật của nhà sản xuất.
• Phương pháp lắp đặt máy khi đo phải đảm bảo giảm thiểu tối đa sự truyền rung động từ máy sang nền móng hoặc các cấu trúc xung quanh, tránh hiện tượng cộng hưởng âm thanh làm sai lệch kết quả đo thực tế.

- Phương pháp xác định và đánh giá kết quả (Điều 4)

• Việc đo đạc và xác định mức công suất âm thanh phải tuân thủ các tiêu chuẩn đo lường âm học hiện hành của Việt Nam và quốc tế về phương pháp đo tiếng ồn của máy móc.
• Bề mặt đo và số lượng điểm đo xung quanh máy điện quay phải được bố trí khoa học, bao phủ toàn bộ các hướng phát tán âm thanh chính của thiết bị để lấy được giá trị trung bình chính xác nhất.
• Kết quả đo sau khi hiệu chỉnh các yếu tố ảnh hưởng của môi trường xung quanh (như tiếng ồn nền, độ phản xạ âm của phòng thử nghiệm) sẽ được so sánh trực tiếp với các giá trị giới hạn quy định trong tiêu chuẩn để kết luận máy có đạt yêu cầu chất lượng hay không.
• Mọi biên bản thử nghiệm nghiệm thu bắt buộc phải ghi rõ điều kiện môi trường đo, phương pháp lắp đặt, chế độ vận hành của máy và các thiết bị đo lường chuyên dụng được sử dụng.

Tóm lại, các điều khoản đầu tiên của TCVN 4814:1989 đã đặt ra nền tảng pháp lý và kỹ thuật chặt chẽ, định hình rõ ràng phạm vi áp dụng, các cấp độ ồn tiêu chuẩn, cũng như quy trình thử nghiệm nghiêm ngặt nhằm kiểm soát chất lượng âm học của máy điện quay trước khi đưa vào lưu thông và vận hành trên thị trường.