Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9351:2012
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9351:2012 quy định phương pháp thí nghiệm hiện trường - Thí nghiệm xuyên tiêu chuẩn (SPT) đối với đất xây dựng. Đây là một trong những tiêu chuẩn kỹ thuật cốt lõi trong lĩnh vực khảo sát địa chất công trình, giúp xác định các đặc trưng cơ lý của đất nền phục vụ công tác thiết kế và thi công nền móng.
Phạm vi áp dụng (Điều 1)
- Tiêu chuẩn này quy định phương pháp thí nghiệm xuyên tiêu chuẩn (SPT) tại hiện trường nhằm đánh giá độ chặt của đất loại cát, trạng thái của đất loại sét và xác định một số chỉ tiêu cơ lý khác của đất nền.
- Phương pháp này chủ yếu áp dụng cho các loại đất hạt mịn và đất hạt thô không chứa quá nhiều cuội sỏi có kích thước lớn.
- Kết quả thí nghiệm SPT được sử dụng rộng rãi trong việc thiết kế móng nông, móng cọc, đánh giá khả năng hóa lỏng của đất nền dưới tác dụng của tải trọng động và lập bản đồ phân vùng địa chất.
Tài liệu viện dẫn (Điều 2)
- Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này bao gồm các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về khảo sát địa chất công trình, khoan khảo sát địa chất và các tiêu chuẩn lấy mẫu đất đá bằng ống mẫu.
- Khi các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi hoặc được thay thế bằng phiên bản mới, người sử dụng cần áp dụng phiên bản mới nhất của tài liệu đó để đảm bảo tính chính xác pháp lý và kỹ thuật.
Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)
- Thí nghiệm xuyên tiêu chuẩn (Standard Penetration Test - SPT): Là quá trình đóng ống mẫu tiêu chuẩn vào đáy hố khoan bằng năng lượng của búa rơi tự do để xác định sức kháng xuyên của đất.
- Chỉ số SPT (ký hiệu là N): Là tổng số nhát búa cần thiết để đóng ống mẫu tiêu chuẩn ngập sâu vào đất trong 30 cm cuối cùng (sau khi đã đóng 15 cm đầu tiên để ổn định).
- Ống mẫu tiêu chuẩn (Split-spoon sampler): Thiết bị lấy mẫu dạng ống bổ đôi, có kích thước tiêu chuẩn để chứa mẫu đất trong quá trình đóng xuyên.
- Đầu mũi xuyên: Bộ phận lắp ở đầu dưới của ống mẫu để xuyên vào đất, có kích thước và góc vát quy định để giảm thiểu ma sát không mong muốn.
Quy định chung và nguyên lý thí nghiệm (Điều 4)
- Thí nghiệm SPT được tiến hành trong các hố khoan khảo sát địa chất bằng cách đóng ống mẫu tiêu chuẩn vào đất dưới tác dụng của búa đóng có khối lượng tiêu chuẩn là 63,5 kg rơi tự do từ độ cao 76 cm.
- Quá trình đóng búa được chia làm 3 đợt liên tiếp, mỗi đợt đóng sâu 15 cm. Trị số N được tính bằng tổng số búa của đợt thứ hai và đợt thứ ba. Đợt thứ nhất (15 cm đầu) được coi là đợt đóng mồi để vượt qua lớp đất bị xáo động ở đáy hố khoan.
- Trong trường hợp đất quá chặt hoặc quá cứng, nếu số nhát búa vượt quá 50 mà ống mẫu chưa tiến được 15 cm thì phải dừng thí nghiệm và ghi nhận hiện tượng chối (refusal).
- Thiết bị thí nghiệm bao gồm búa đóng, hệ thống thả búa tự do, cần dẫn hướng, cần khoan, ống mẫu tiêu chuẩn và các phụ kiện liên quan phải đảm bảo các thông số kỹ thuật nghiêm ngặt để tránh sai số năng lượng truyền dẫn.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
ĐẤT XÂY DỰNG - PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG - THÍ NGHIỆM XUYÊN TIÊU CHUẨN (SPT)
Soils - Field testing method - Standard penetration test
Lời nói đầu
TCVN 9351:2012 được chuyển đổi từ TCXD 226:1999 theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 7 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 01/8/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.
TCVN 9351:2012 do Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng - Bộ Xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
ĐẤT XÂY DỰNG - PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG - THÍ NGHIỆM XUYÊN TIÊU CHUẨN (SPT)
Soils - Field testing method - Standard penetration test
1.1 Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định sức kháng xuyên của đất tại đáy hố khoan khi xuyên ống mẫu bằng cách đóng búa theo tiêu chuẩn và lấy mẫu phá huỷ để làm các thí nghiệm phân loại.
1.2 Tiêu chuẩn này được sử dụng chủ yếu để đánh giá các tham số về cường độ và biến dạng của đất rời, tuy nhiên một số số liệu có giá trị có thể thu được trong các dạng đất khác.
1.3 Tiêu chuẩn này bao gồm các quy định về thiết bị và phương pháp thực hành thí nghiệm khi khảo sát địa chất công trình. Giải thích, đánh giá và sử dụng kết quả thí nghiệm cho tính toán nền móng có thể tham khảo trong các phụ lục.
Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 4419:1987, Khảo sát xây dựng - Nguyên tắc cơ bản.
TCVN 9363:2012, Nhà cao tầng - Công tác khảo sát địa kỹ thuật.
Trong tiêu chuẩn này có sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa sau:
3.1
Thí nghiệm xuyên tiêu chuẩn (Standard Penetration Test - SPT)
Một trong các phương pháp khảo sát địa chất công trình phục vụ xây dựng các công trình khác nhau. Thí nghiệm được tiến hành bằng cách đóng một mũi xuyên có dạng hình ống mẫu vào trong đất từ đáy một lỗ khoan đã được thi công phù hợp cho thí nghiệm. Quy cách mũi xuyên, thiết bị và năng lượng đóng đã được quy định. Số búa cần thiết để đóng mũi xuyên vào đất ở các khoảng độ sâu xác định được ghi lại và chỉnh lí. Đất chứa trong ống mẫu được quan sát, mô tả, bảo quản và thí nghiệm như là mẫu đất xáo động.
3.2
Sức kháng xuyên tiêu chuẩn (Standard Penetration resistance), Nspt
Số búa cần thiết để đóng mũi xuyên vào trong đất nguyên trạng 30 cm với quy cách thiết bị và phương pháp thí nghiệm quy định như ở Điều 5 và Điều 6.
4.1 Thí nghiệm SPT nên được sử dụng khi khảo sát địa chất công trình trong điều kiện địa tầng phức tạp, phân bố luân phiên các lớp đất dính và đất rời hoặc bao gồm chủ yếu các lớp đất rời với độ chặt, thành phần hạt khác nhau.
4.2 Khối lượng cụ thể của thí nghiệm SPT và tương quan giữa SPT với các phương pháp khảo sát khác trong quá trình khảo sát được xác định theo các quy định trong TCVN 4419:1987 và TCVN 9363:2012 hoặc các tiêu chuẩn liên quan khác.
4.3 Thí nghiệm SPT phải do các kỹ thuật viên thành thục nghiệp vụ thực hiện và kết quả thí nghiệm cũng phải do những nhà chuyên môn có kinh nghiệm giải thích và đánh giá.
5.1 Một bộ thiết bị thí nghiệm SPT bao gồm các bộ phận cơ bản sau:
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 2683:2012 về Đất xây dựng - Lấy mẫu, bao gói, vận chuyển và bảo quản mẫu
- 2Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4195:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp xác định - Khối lượng riêng trong phòng thí nghiệm
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4196:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp xác định độ ẩm và độ hút ẩm trong phòng thí nghiệm
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4197:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp xác định giới hạn dẻo và giới hạn chảy trong phòng thí nghiệm
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4200:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp xác định tính nén lún trong phòng thí nghiệm
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4201:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp xác định độ chặt tiêu chuẩn trong phòng thí nghiệm
- 7Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4202:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp xác định khối lượng thể tích trong phòng thí nghiệm
- 8Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9350:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp phóng xạ xác định độ ẩm và độ chặt của đất tại hiện trường
- 9Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9352:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp thí nghiệm xuyên tĩnh
- 10Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9354:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp xác định môđun biến dạng tại hiện trường bằng tấm nén phẳng
- 11Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN 301:2003 về Đất xây dựng - Phương pháp phóng xạ xác định độ ẩm và độ chặt của đất tại hiện trường do Bộ Xây dựng ban hành
- 1Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật 2006
- 2Nghị định 127/2007/NĐ-CP Hướng dẫn Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật
- 3Quyết định 3573/QĐ-BKHCN năm 2012 công bố Tiêu chuẩn quốc gia do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 4Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4419:1987 về khảo sát cho xây dựng - nguyên tắc cơ bản
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 2683:2012 về Đất xây dựng - Lấy mẫu, bao gói, vận chuyển và bảo quản mẫu
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4195:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp xác định - Khối lượng riêng trong phòng thí nghiệm
- 7Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4196:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp xác định độ ẩm và độ hút ẩm trong phòng thí nghiệm
- 8Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4197:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp xác định giới hạn dẻo và giới hạn chảy trong phòng thí nghiệm
- 9Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4200:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp xác định tính nén lún trong phòng thí nghiệm
- 10Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4201:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp xác định độ chặt tiêu chuẩn trong phòng thí nghiệm
- 11Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4202:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp xác định khối lượng thể tích trong phòng thí nghiệm
- 12Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9350:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp phóng xạ xác định độ ẩm và độ chặt của đất tại hiện trường
- 13Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9352:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp thí nghiệm xuyên tĩnh
- 14Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9354:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp xác định môđun biến dạng tại hiện trường bằng tấm nén phẳng
- 15Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9363:2012 về Khảo sát cho xây dựng - Khảo sát địa kỹ thuật cho nhà cao tầng
- 16Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN 301:2003 về Đất xây dựng - Phương pháp phóng xạ xác định độ ẩm và độ chặt của đất tại hiện trường do Bộ Xây dựng ban hành
- 17Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXD 226:1999 về Đất xây dựng - Phương pháp thí nghiệm hiện trường - Thí nghiệm xuyên tiêu chuẩn
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9351:2012 về Đất xây dựng - Phương pháp thí nghiệm hiện trường - Thí nghiệm xuyên tiêu chuẩn (SPT)
- Số hiệu: TCVN9351:2012
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/2012
- Nơi ban hành: ***
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 10/08/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
