Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8986-1:2011 (ISO 15609-1:2004)
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8986-1:2011 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 15609-1:2004, quy định về đặc tính kỹ thuật và sự chấp nhận các quy trình hàn kim loại, cụ thể là đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn (WPS) đối với phương pháp hàn hồ quang. Dưới đây là phần tóm tắt chuyên sâu và chi tiết các nội dung cốt lõi từ Phần mở đầu đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.
Điều 1: Phạm vi áp dụng
Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, bao gồm các nội dung chính sau:
- Tiêu chuẩn quy định các yêu cầu tối thiểu đối với nội dung của các đặc tính kỹ thuật quy trình hàn (WPS) áp dụng cho các phương pháp hàn hồ quang kim loại.
- Các nguyên tắc được thiết lập trong tiêu chuẩn này cũng có thể được xem xét áp dụng cho các phương pháp hàn hồ quang khác ngoài danh mục chính thức, nếu có sự thỏa thuận thống nhất giữa các bên liên quan.
- Tiêu chuẩn có phạm vi áp dụng rộng rãi cho mọi mức độ cơ giới hóa trong sản xuất hàn thực tế, bao gồm: hàn tay (hàn thủ công), hàn bán tự động, hàn cơ giới hóa và hàn tự động hoàn toàn.
Điều 2: Tài liệu viện dẫn
Điều khoản này liệt kê các tài liệu viện dẫn mang tính bắt buộc, là nền tảng kỹ thuật không thể tách rời khi áp dụng tiêu chuẩn này. Các tài liệu viện dẫn chủ yếu bao gồm:
- Các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia về hệ thống ký hiệu số của các phương pháp hàn (ví dụ: ISO 4063).
- Các tiêu chuẩn liên quan đến phân loại vật liệu hàn, kim loại cơ bản và các thử nghiệm chấp nhận quy trình hàn tương ứng.
- Tiêu chuẩn chung về đặc tính kỹ thuật và sự chấp nhận quy trình hàn kim loại (như ISO 15607 hoặc TCVN tương đương).
Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa
Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn hóa nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng thống nhất trong toàn bộ quá trình thiết lập, thử nghiệm và phê duyệt quy trình hàn:
- Đặc tính kỹ thuật quy trình hàn sơ bộ (pWPS - Preliminary Welding Procedure Specification): Là tài liệu kỹ thuật được chuẩn bị trước, chứa đựng các thông số dự kiến của quy trình hàn để thực hiện việc hàn thử nghiệm nhằm mục đích chấp nhận quy trình.
- Đặc tính kỹ thuật quy trình hàn (WPS - Welding Procedure Specification): Là tài liệu đã được phê duyệt chính thức dựa trên kết quả thử nghiệm đạt yêu cầu, cung cấp đầy đủ các thông số chi tiết cần thiết để người thợ hàn hoặc người vận hành máy thực hiện hàn trong sản xuất thực tế, đảm bảo tính lặp lại và chất lượng mối hàn ổn định.
- Các thuật ngữ chuyên ngành khác liên quan đến thiết bị hàn hồ quang, thông số công nghệ và các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng liên kết hàn.
Điều 4: Nội dung kỹ thuật của đặc tính kỹ thuật quy trình hàn (WPS)
Đây là điều khoản cốt lõi quy định chi tiết các thông tin bắt buộc phải thể hiện rõ ràng trong một tài liệu WPS đối với phương pháp hàn hồ quang. Một WPS chuẩn hóa phải bao gồm đầy đủ các nhóm thông tin kỹ thuật sau:
- Thông tin chung về nhà chế tạo: Tên nhà chế tạo, mã số nhận dạng duy nhất của WPS, thông tin phê duyệt và các tài liệu tham chiếu liên quan.
- Kim loại cơ bản: Tiêu chuẩn vật liệu, nhóm vật liệu theo phân loại kỹ thuật, dải chiều dày của liên kết hàn, đường kính ngoài của ống (đối với liên kết hàn ống).
- Phương pháp hàn: Xác định rõ phương pháp hàn hồ quang được sử dụng (ví dụ: hàn hồ quang tay - 111, hàn MIG/MAG - 131/135, hàn TIG - 141, hàn dưới lớp thuốc - 12) theo đúng ký hiệu tiêu chuẩn.
- Thiết kế liên kết hàn: Bản vẽ chi tiết thể hiện hình dáng hình học của liên kết, kích thước chuẩn bị vát mép, khe hở đáy, kích thước mép cùn, và thứ tự thực hiện các đường hàn (lượt hàn).
- Vị trí hàn: Xác định rõ vị trí hàn được phép thực hiện theo tiêu chuẩn phân loại vị trí hàn hiện hành (ví dụ: 1G, 2G, 3G, 4G...).
- Chuẩn bị bề mặt và làm sạch: Các yêu cầu kỹ thuật về làm sạch bề mặt trước khi hàn và giữa các lượt hàn (loại bỏ gỉ sét, dầu mỡ, xỉ hàn bằng phương pháp cơ học hoặc hóa học).
- Kỹ thuật hàn: Quy định rõ việc sử dụng dao động mỏ hàn (hàn thẳng hay hàn lắc), kích thước điện cực, chi tiết về việc vát mặt sau hoặc hàn lót đáy (nếu có).
- Vật liệu hàn: Nhãn hiệu thương mại, tiêu chuẩn phân loại, kích thước (đường kính) của dây hàn, que hàn hoặc thuốc hàn, cũng như các yêu cầu bắt buộc về sấy khô và bảo quản vật liệu hàn trước khi sử dụng.
- Thông số điện: Loại dòng điện (xoay chiều AC hoặc một chiều DC), cực tính của dòng điện (thuận hay nghịch), dải dòng điện hàn (Ampe) và điện áp hồ quang (Volt) cho từng đường hàn hoặc lượt hàn cụ thể.
- Tốc độ hàn và năng lượng đường: Tốc độ dịch chuyển của mỏ hàn và giới hạn năng lượng đường (nhiệt cấp) cho phép để kiểm soát cơ tính của vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ).
- Khí bảo vệ: Loại khí hoặc hỗn hợp khí bảo vệ, lưu lượng khí cấp cho mỏ hàn và khí bảo vệ phía sau (khí thổi lót đáy) nếu quy trình yêu cầu.
- Nhiệt độ nung nóng trước và nhiệt độ giữa các lượt hàn: Nhiệt độ tối thiểu cần nung nóng trước khi bắt đầu hàn và nhiệt độ tối đa cho phép giữa các lượt hàn để tránh hiện tượng nứt nguội và kiểm soát tổ chức kim loại.
- Xử lý nhiệt sau khi hàn (PWHT): Quy định chi tiết về chế độ nhiệt (nhiệt độ giữ, thời gian giữ nhiệt, tốc độ nung nóng và tốc độ nguội) nếu quy trình yêu cầu giải tỏa ứng suất dư hoặc cải thiện cơ tính mối hàn.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Specification and qualification of welding procedures for metallic materials – Welding procedure specification – Part 1: Arc welding
Lời nói đầu
TCVN 8986-1:2011 thay thế cho TCVN 6834-2:2001 (ISO 9956-2:1995).
TCVN 8986-1:2011 hoàn toàn tương đương với ISO 15609-1:2004, và Đính chính kỹ thuật 1:2005.
TCVN 8986-1:2011 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN /TC44 Quá trình hàn biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT VÀ SỰ CHẤP NHẬN CÁC QUY TRÌNH HÀN KIM LOẠI – ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT CỦA QUY TRÌNH HÀN – PHẦN 1: HÀN HỒ QUANG
Specification and qualification of welding procedures for metallic materials – Welding procedure specification – Part 1: Arc welding
Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu đối với nội dung đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn cho các quá trình hàn hồ quang.
Tiêu chuẩn này là một tiêu chuẩn trong các tiêu chuẩn mà nội dung chi tiết của các tiêu chuẩn này được cho trong TCVN 8985:2011 (ISO15607:2003), Phụ lục A.
Các thông số được liệt kê trong tiêu chuẩn này là các thông số có ảnh hưởng đến chất lượng của mối hàn.
Các tài liệu viện dẫn sau là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi (nếu có).
TCVN 8524:2010 (ISO 4063:1998), Hàn và các quá trình liên quan – Danh mục các quá trình và ký hiệu số tương ứng.
TCVN 8985 (ISO 15607 Cor 1 :2005), Đặc tính kỹ thuật và sự chấp nhận các quy trình hàn kim loại – Qui tắc chung.
TCVN 6364 (ISO 6947) Hàn và các quá trình liên quan – Vị trí hàn.
ISO 13916, Welding - Guidance for the measurement of preheating temperature, interpass temperature and preheat maintenance temperature (Hàn – Hướng dẫn về đo nhiệt độ nung nóng trước, nhiệt độ giữa các lớp hàn và nhiệt độ duy trì nung nóng trước).
ISO 15608, Welding - Guidelines for a metallic materials grouping system (Hàn – Hướng dẫn về hệ thống nhóm vật liệu kim loại).
ISO 14175, Welding consumables – Shielding gases for arc welding and cutting (Vật liệu hàn – Các khí bảo vệ dùng cho hàn và cắt hồ quang).
ISO 6848, Tungsten electrodes for inert gas shielded arc welding and for plasma cutting and welding codification (Điện cực vonfram dùng cho hàn hồ quang trong môi trường bảo vệ của khí trơ và cho cắt plasma và mã hóa đối với hàn).
Tiêu chuẩn này áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa trong TCVN 8985 (ISO 15607).
4. Nội dung kỹ thuật của đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn (WPS)
Đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn sơ bộ / đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn (pWPS/WPS) phải cung cấp tất cả các thông tin cần thiết được yêu cầu để tạo ra một mối hàn. Thông tin yêu cầu trong pWPS/WPS được cho trong 4.2 đến 4.5.
CHÚ THÍCH: Đối với một số ứng dụng, có thể cần phải bổ sung hoặc giảm bớt các danh mục đã được liệt kê.
Đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn bao hàm một phạm vi các chiều dày vật liệu cũng như một phạm vi các vật liệu cơ bản và cả các vật liệu hàn. Một số nhà sản xuất ưa chuộng việc chuẩn bị thêm các hướng dẫn côn
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8920-5:2012 (ISO 14744-5 : 2000) về Hàn - Kiểm tra nghiệm thu các máy hàn chùm tia điện tử - Phần 5: Đo độ chính xác chuyển động
- 2Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7472:2005 (ISO 5817 : 2003) về Hàn - Các liên kết hàn nóng chảy ở thép, niken, titan và các hợp kim của chúng (trừ hàn chùm tia) - Mức chất lượng đối với khuyết tật do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7296:2003 (ISO 13920 : 1996) về Hàn - Dung sai chung cho các kết cấu hàn - Kích thước dài và kích thước góc - Hình dạng và vị trí
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11244-14:2018 (ISO 15614-14:2013) về Đặc tính kỹ thuật và chấp nhận các quy trình hàn vật liệu kim loại - Thử quy trình hàn - Phần 14: Hàn lai ghép laze-hồ quang cho thép, niken và hợp kim niken
- 1Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8920-5:2012 (ISO 14744-5 : 2000) về Hàn - Kiểm tra nghiệm thu các máy hàn chùm tia điện tử - Phần 5: Đo độ chính xác chuyển động
- 2Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7472:2005 (ISO 5817 : 2003) về Hàn - Các liên kết hàn nóng chảy ở thép, niken, titan và các hợp kim của chúng (trừ hàn chùm tia) - Mức chất lượng đối với khuyết tật do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8985:2011 (ISO 15607:2003, đính chính kỹ thuật 1:2005) về Đặc tính kỹ thuật và sự chấp nhận các quy trình hàn kim loại - Quy tắc chung
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN8524:2010 ISO 4063: 2009) về Hàn và các quá trình liên quan - Danh mục các quá trình hàn và ký hiệu số tương ứng
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6364:2010 (ISO/FDIS 6947: 2010) về Hàn và các quá trình liên quan - Vị trí hàn
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7296:2003 (ISO 13920 : 1996) về Hàn - Dung sai chung cho các kết cấu hàn - Kích thước dài và kích thước góc - Hình dạng và vị trí
- 7Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11244-14:2018 (ISO 15614-14:2013) về Đặc tính kỹ thuật và chấp nhận các quy trình hàn vật liệu kim loại - Thử quy trình hàn - Phần 14: Hàn lai ghép laze-hồ quang cho thép, niken và hợp kim niken
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8986-1:2011 (ISO 15609-1:2004) về Đặc tính kỹ thuật và sự chấp nhận các quy trình hàn kim loại - Đặc tính kỹ thuật của quy trình hàn - Phần 1: Hàn hồ quang
- Số hiệu: TCVN8986-1:2011
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/2011
- Nơi ban hành: ***
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 15/11/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
