Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12826:2019 (hoàn toàn tương đương với ISO 22867:2011) về Máy lâm nghiệp và làm vườn - Phương pháp thử rung động cho các loại máy cầm tay sử dụng động cơ đốt trong - Rung động tại tay cầm được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố năm 2019. Tiêu chuẩn này thiết lập một quy trình thống nhất và đáng tin cậy để đo và báo cáo mức độ rung động truyền đến tay người vận hành từ các loại máy cầm tay sử dụng động cơ đốt trong dùng trong lâm nghiệp và làm vườn.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại máy lâm nghiệp và làm vườn cầm tay sử dụng động cơ đốt trong, bao gồm nhưng không giới hạn ở: máy cưa xích, máy cắt cỏ, máy phát cỏ, máy tỉa hàng rào, máy thổi lá, máy phun thuốc và các thiết bị cầm tay tương tự khác.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân chế tạo, sản xuất, nhập khẩu, thử nghiệm, kiểm định chất lượng và các cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến an toàn lao động và chất lượng sản phẩm máy lâm nghiệp, làm vườn tại Việt Nam.

Các thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

• Rung động tại tay cầm (Handle vibration): Là sự rung động cơ học truyền từ tay cầm của máy vào hệ thống tay - cánh tay của người vận hành trong quá trình sử dụng thiết bị.
• Trục đo (Measurement axes): Hệ tọa độ trực giao xác định hướng đo rung động tại các điểm tiếp xúc trên tay cầm, đảm bảo tính chính xác và đồng bộ trong quá trình thử nghiệm.
• Gia tốc hiệu dụng (RMS acceleration): Giá trị trung bình bình phương của gia tốc rung động đã được hiệu chỉnh theo tần số, dùng làm thông số chính để đánh giá mức độ rung động.

Nguyên tắc đo và thử nghiệm rung động

• Phép đo phải được thực hiện đồng thời trên cả ba hướng của hệ tọa độ trực giao tại mỗi vị trí tay cầm (tay cầm trước/trái và tay cầm sau/phải).
• Sử dụng bộ lọc hiệu chỉnh tần số phù hợp với đặc tính nhạy cảm của tay người đối với rung động theo quy định của các tiêu chuẩn quốc tế liên quan (như ISO 5349-1).
• Kết quả đo cuối cùng được biểu diễn dưới dạng tổng gia tốc rung động hiệu dụng có trọng số tần số (vibration total value).

Yêu cầu đối với thiết bị đo và gá lắp cảm biến

• Cảm biến gia tốc (accelerometer) phải có kích thước và khối lượng đủ nhỏ để không làm ảnh hưởng đến đặc tính rung động của tay cầm được đo.
• Cảm biến phải được gá lắp chắc chắn, cứng vững trực tiếp lên bề mặt tay cầm tại vị trí mà người vận hành thường xuyên nắm giữ khi làm việc.
• Hệ thống thiết bị đo, bao gồm cả bộ khuếch đại và bộ phân tích tín hiệu, phải được hiệu chuẩn định kỳ và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật khắt khe về độ chính xác.

Quy trình thử nghiệm và điều kiện vận hành máy

• Máy thử nghiệm phải được lắp ráp hoàn chỉnh với đầy đủ các bộ phận cắt, bảo vệ và các phụ kiện tiêu chuẩn đi kèm theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Quá trình thử nghiệm phải được tiến hành dưới các chế độ vận hành giả định thực tế bao gồm: chế độ chạy không tải (idling), chế độ hoạt động ở tốc độ định mức tối đa (racing) và chế độ làm việc có tải thực tế hoặc giả lập (full load).
• Người vận hành thử nghiệm phải có kinh nghiệm, tư thế đứng và lực nắm tay cầm phải được kiểm soát ổn định để tránh gây sai lệch cho kết quả đo.

Xác định độ không đảm bảo đo và báo cáo kết quả

• Báo cáo thử nghiệm phải trình bày chi tiết về các thông số kỹ thuật của máy được thử, điều kiện môi trường thử nghiệm, thông số thiết bị đo và kết quả đo chi tiết cho từng chế độ vận hành.
• Phải tính toán và công bố độ không đảm bảo đo kèm theo kết quả thử nghiệm để đảm bảo tính minh bạch và khả năng so sánh giữa các phòng thử nghiệm khác nhau.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12826:2019 (ISO 22867:2011) có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố ban hành, thay thế hoặc bổ sung cho các quy chuẩn, tiêu chuẩn thử nghiệm rung động trước đó đối với dòng máy lâm nghiệp và làm vườn cầm tay tại Việt Nam.