Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 438:2001

Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 438:2001 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành, quy định về quy trình, phương pháp và các yêu cầu kỹ thuật trong việc khảo nghiệm trên đồng ruộng nhằm đánh giá hiệu lực phòng trừ bọ trĩ (Stenchaetothrips biformis) hại lúa của các loại thuốc trừ sâu. Đây là văn bản pháp lý kỹ thuật bắt buộc áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện khảo nghiệm thuốc bảo vệ thực vật tại Việt Nam nhằm đảm bảo tính chính xác, khách quan và an toàn trước khi đưa thuốc vào danh mục được phép sử dụng.

- Quy định chung về khảo nghiệm

• Mục đích khảo nghiệm: Đánh giá hiệu lực sinh học của các loại thuốc trừ sâu mới hoặc thay đổi phạm vi sử dụng trong việc phòng trừ bọ trĩ hại lúa, làm cơ sở để đăng ký vào danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam.
• Điều kiện khảo nghiệm: Khảo nghiệm phải được tiến hành trên các ruộng lúa có mật độ bọ trĩ phát sinh tự nhiên cao hoặc được lây nhiễm nhân tạo đồng đều, đại diện cho vùng sinh thái nông nghiệp trồng lúa trọng điểm.
• Đối tượng khảo nghiệm: Các loại thuốc trừ sâu hóa học, sinh học có đăng ký khảo nghiệm phòng trừ bọ trĩ hại lúa.

- Thiết kế thí nghiệm và bố trí công thức

• Phương pháp bố trí: Thí nghiệm được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn (RCBD) với ít nhất 3 đến 4 lần nhắc lại cho mỗi công thức để đảm bảo tính chính xác về mặt thống kê.
• Diện tích ô thí nghiệm: Diện tích mỗi ô khảo nghiệm phải đảm bảo đủ lớn để hạn chế sai số biên, thông thường tối thiểu từ 20 đến 50 mét vuông tùy thuộc vào tính chất của thuốc và phương thức phun rải.
• Các công thức thí nghiệm: Bao gồm công thức thuốc khảo nghiệm (ở các liều lượng khác nhau theo khuyến cáo), công thức thuốc đối chứng (loại thuốc đã được đăng ký và đang có hiệu lực tốt trên thị trường) và công thức đối chứng không phun thuốc (chỉ phun nước lã).

- Phương pháp điều tra và thu thập số liệu

• Thời điểm điều tra: Tiến hành điều tra mật độ bọ trĩ trước khi phun thuốc (0 ngày) và sau khi phun thuốc vào các thời điểm định kỳ như 1 ngày, 3 ngày, 7 ngày và có thể kéo dài đến 14 ngày sau phun tùy thuộc vào hiệu lực tồn lưu của từng nhóm thuốc.
• Chỉ tiêu điều tra: Đếm số lượng bọ trĩ sống trên các dẻ lúa hoặc lá lúa được chọn ngẫu nhiên trong mỗi ô thí nghiệm. Số điểm điều tra ngẫu nhiên thường là 5 điểm trên mỗi ô, mỗi điểm kiểm tra từ 5 đến 10 dẻ lúa.
• Công thức tính toán hiệu lực: Hiệu lực phòng trừ của thuốc được tính toán dựa trên sự thay đổi mật độ bọ trĩ trước và sau khi phun thuốc ở các ô xử lý so với ô đối chứng, áp dụng công thức Henderson-Tilton hoặc Abbott phù hợp với từng dạng bố trí thí nghiệm.

- Đánh giá tác động đến cây trồng và sinh vật có ích

• Đánh giá tính độc hại đối với lúa: Theo dõi và ghi nhận các biểu hiện ngộ độc của thuốc đối với cây lúa (như cháy lá, lùn cây, biến dạng lá, chậm sinh trưởng) theo thang phân cấp chuẩn từ nhẹ đến nặng.
• Ảnh hưởng đến sinh vật phi mục tiêu: Quan sát và ghi nhận ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp của thuốc đến các loài thiên địch phổ biến trên ruộng lúa như nhện bắt mồi, bọ xít mù xanh, bọ rùa.

- Yêu cầu về báo cáo kết quả khảo nghiệm

• Nội dung báo cáo: Báo cáo phải trình bày đầy đủ, trung thực các số liệu thu thập được, bao gồm điều kiện thời tiết khi phun thuốc, tình hình sinh trưởng của cây lúa, mật độ bọ trĩ qua các lần điều tra, hiệu lực phòng trừ của từng công thức và kết luận đề xuất về liều lượng sử dụng tối ưu.
• Tính pháp lý: Báo cáo phải được ký tên, đóng dấu bởi đơn vị có chức năng khảo nghiệm được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấp phép hoạt động chính thức.