Giới thiệu về Công văn 904/GSQL-GQ4 năm 2019

Công văn 904/GSQL-GQ4 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu E thuộc Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA). Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các Chi cục Hải quan địa phương thống nhất quy trình xử lý, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nhập khẩu tháo gỡ các vướng mắc pháp lý để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 904/GSQL-GQ4

1. Quy định về hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành (Third Party Invoicing)

Một trong những vướng mắc phổ biến nhất đối với C/O mẫu E là cách thức khai báo thông tin khi có sự tham gia của bên thứ ba phát hành hóa đơn. Công văn đưa ra hướng dẫn xử lý chi tiết:

• Trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại bên thứ ba (có thể nằm trong hoặc ngoài khu vực ACFTA), trị giá hóa đơn và số hóa đơn phải được khai báo rõ ràng tại Ô số 10 của C/O mẫu E.
• Tên và nước của công ty phát hành hóa đơn bên thứ ba phải được ghi nhận cụ thể tại Ô số 7 của C/O mẫu E. Đồng thời, người xuất khẩu phải tích chọn vào Ô số 13 tại mục "Third Party Invoicing".
• Việc kiểm tra tính hợp lệ của hóa đơn bên thứ ba phải đảm bảo tính logic về dòng luân chuyển chứng từ và các quy định pháp lý liên quan đến xuất xứ hàng hóa theo Hiệp định ACFTA.

2. Xử lý sự khác biệt về mã số HS trên C/O mẫu E và tờ khai hải quan

Sự khác biệt về phân loại mã số HS giữa nước xuất khẩu (Trung Quốc) và nước nhập khẩu (Việt Nam) thường xuyên xảy ra do khác biệt trong biểu thuế quan. Hướng xử lý được thống nhất như sau:

• Sự khác biệt nhỏ về mã số HS (ở cấp độ phân nhóm 6 số hoặc mã dòng thuế 8 số) giữa C/O mẫu E và tờ khai hải quan nhập khẩu không phải là lý do duy nhất để bác bỏ tính hợp lệ của C/O.
• Cơ quan hải quan chấp nhận C/O mẫu E nếu mô tả hàng hóa thực tế nhập khẩu hoàn toàn phù hợp với mô tả hàng hóa ghi trên C/O và tờ khai hải quan, đảm bảo không có sự thay đổi về bản chất và xuất xứ của hàng hóa.

3. Kiểm tra tính xác thực của chữ ký và con dấu trên C/O mẫu E

Công văn nhấn mạnh việc tăng cường kiểm tra tính pháp lý của các yếu tố hình thức trên C/O:

• Chữ ký của cán bộ có thẩm quyền và con dấu của cơ quan tổ chức cấp C/O mẫu E của Trung Quốc (như Hải quan Trung Quốc hoặc Ủy ban Xúc tiến Thương mại Quốc tế Trung Quốc - CCPIT) phải trùng khớp với mẫu chữ ký, con dấu đã được đăng ký chính thức và thông báo cho Tổng cục Hải quan Việt Nam.
• Đối với các trường hợp áp dụng C/O mẫu E điện tử, công chức hải quan phải thực hiện tra cứu, đối chiếu thông tin trên hệ thống thông tin điện tử chính thức của nước cấp để xác thực tính hợp pháp của chứng từ.

4. Quy trình xác minh xuất xứ khi có nghi ngờ hợp lý

Đối với các trường hợp phát hiện nghi ngờ về tính trung thực của thông tin trên C/O mẫu E, cơ quan hải quan thực hiện theo trình tự:

• Tiến hành gửi yêu cầu xác minh thông tin đến cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu theo đúng quy định của Hiệp định ACFTA.
• Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ phía nước bạn, hàng hóa nhập khẩu sẽ tạm thời không được áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt ACFTA. Doanh nghiệp phải nộp thuế theo mức thuế suất ưu đãi thông thường (MFN) hoặc thực hiện bảo lãnh thuế để thông quan hàng hóa. Sau khi có kết quả xác minh hợp lệ, cơ quan hải quan sẽ tiến hành hoàn thuế cho doanh nghiệp theo quy định.

Ý nghĩa và tác động thực tiễn

Công văn 904/GSQL-GQ4 năm 2019 là cơ sở pháp lý quan trọng giúp chuẩn hóa quy trình kiểm tra C/O mẫu E của cơ quan hải quan cửa khẩu. Việc làm rõ các tiêu chí kỹ thuật về hóa đơn bên thứ ba và xử lý khác biệt mã HS giúp giảm thiểu tối đa các tranh chấp thương mại không đáng có, rút ngắn thời gian thông quan và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc.