Giới thiệu chung về Công văn 4282/TCHQ-GSQL

Công văn 4282/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu D đối với hàng hóa nhập khẩu trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA). Văn bản này đóng vai trò hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng cho Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình thực hiện, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp và đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

Các nội dung hướng dẫn xử lý vướng mắc trọng tâm

• Chấp nhận chữ ký và con dấu điện tử trên C/O mẫu D: Tổng cục Hải quan hướng dẫn việc kiểm tra tính hợp lệ của chữ ký và con dấu được thể hiện dưới dạng điện tử trên C/O mẫu D. Công chức hải quan thực hiện đối chiếu thông tin trên hệ thống một cửa ASEAN hoặc trang thông tin điện tử chính thức của cơ quan cấp C/O nước xuất khẩu để xác thực thông tin. Không từ chối C/O chỉ vì lý do hình thức chữ ký điện tử nếu thông tin về lô hàng đã được truyền dữ liệu điện tử thành công.
• Xử lý khác biệt nhỏ và trị giá FOB: Đối với các trường hợp có sự khác biệt nhỏ mang tính hình thức giữa thông tin khai báo trên C/O mẫu D và các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan (như hóa đơn thương mại, vận đơn) nhưng không làm ảnh hưởng đến bản chất xuất xứ của hàng hóa, cơ quan hải quan vẫn xem xét chấp nhận. Riêng đối với trị giá FOB, nếu có sự khác biệt do quy đổi tỷ giá hoặc các yếu tố khách quan không trọng yếu, cơ quan hải quan yêu cầu doanh nghiệp giải trình làm rõ thay vì trực tiếp bác bỏ hiệu lực của chứng từ.
• Quy định về hóa đơn do bên thứ ba phát hành (Third Party Invoicing): Công văn làm rõ nguyên tắc kiểm tra đối với trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại nước thứ ba (nằm trong hoặc ngoài ASEAN). C/O mẫu D hợp lệ trong trường hợp này phải được tích chọn vào ô "Third Party Invoicing" tại Ô số 7, đồng thời tên và nước của công ty phát hành hóa đơn phải được thể hiện rõ ràng trên C/O theo đúng quy định của Hiệp định ATIGA.
• Kiểm tra C/O giáp lưng (Back-to-Back C/O): Đối với C/O giáp lưng mẫu D, hướng dẫn yêu cầu kiểm tra chặt chẽ tính liên kết của lượng hàng hóa, số tham chiếu của C/O gốc và thời hạn hiệu lực của chứng từ. Quá trình kiểm tra phải đảm bảo hàng hóa không trải qua bất kỳ công đoạn gia công, chế biến sâu nào tại nước trung gian làm thay đổi xuất xứ ban đầu của sản phẩm.
• Thủ tục xác minh xuất xứ (Verification): Trong trường hợp phát hiện nghi ngờ hợp lý về tính hợp lệ của C/O mẫu D hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, Cục Hải quan địa phương tiến hành báo cáo và gửi yêu cầu xác minh về Tổng cục Hải quan để liên hệ với cơ quan cấp C/O của nước xuất khẩu. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa nhập khẩu được thông quan theo mức thuế suất thông thường (MFN) hoặc áp dụng bảo lãnh thuế, chưa áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt ATIGA.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 4282/TCHQ-GSQL giúp tháo gỡ kịp thời các vướng mắc kỹ thuật phát sinh tại cửa khẩu, hạn chế tình trạng ách tắc hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia thành viên ASEAN. Đồng thời, văn bản góp phần chuẩn hóa quy trình kiểm tra xuất xứ của cơ quan hải quan, nâng cao tính minh bạch và nhất quán trong việc thực thi các cam kết quốc tế thuộc Hiệp định ATIGA tại Việt Nam.