Giới thiệu chung về Công văn 325/GSQL-TH

Công văn 325/GSQL-TH do Cục Giám sát quản lý về hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt và xác định tính hợp lệ của Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O). Văn bản hướng tới việc thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật hải quan tại các Chi cục Hải quan địa phương, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Các nội dung xử lý vướng mắc cốt lõi về C/O

Nội dung của Công văn tập trung giải quyết các nhóm vấn đề kỹ thuật liên quan đến tính hợp lệ của C/O, cụ thể như sau:

• Xử lý sự khác biệt nhỏ giữa C/O và chứng từ thuộc hồ sơ hải quan: Cục Giám sát quản lý về hải quan hướng dẫn các đơn vị hải quan địa phương không bác bỏ C/O đối với các lỗi khác biệt nhỏ mang tính hành chính hoặc kỹ thuật. Các lỗi này bao gồm lỗi chính tả, sự khác biệt không trọng yếu về trọng lượng, kích thước, hoặc sự khác biệt về mã số HS ở cấp độ 8 số nhưng vẫn thống nhất ở cấp độ 6 số. Điều kiện áp dụng là những khác biệt này không làm thay đổi bản chất xuất xứ của hàng hóa và hàng hóa thực tế nhập khẩu phải hoàn toàn phù hợp với mô tả trên C/O.
• Quy định về hóa đơn do bên thứ ba phát hành (Third Party Invoicing): Đối với các trường hợp mua bán hàng hóa qua trung gian có sự tham gia của bên thứ ba, Công văn hướng dẫn chi tiết cách thức kiểm tra thông tin trên C/O. Theo đó, tên và nước của công ty phát hành hóa đơn bên thứ ba phải được khai báo rõ ràng tại ô tương ứng trên C/O (thường là Ô số 7 hoặc Ô số 13 tùy theo từng mẫu C/O cụ thể). Việc thiếu sót hoặc khai báo không đúng chuẩn mực đối với hóa đơn bên thứ ba sẽ là cơ sở để cơ quan hải quan tiến hành xác minh hoặc từ chối chứng từ.
• Kiểm tra chữ ký và con dấu trên C/O: Công văn nhấn mạnh việc đối chiếu chữ ký của người có thẩm quyền và con dấu của cơ quan cấp C/O với cơ sở dữ liệu đã được Tổng cục Hải quan cập nhật và thông báo. Trong trường hợp có sự nghi ngờ về tính xác thực của chữ ký hoặc con dấu (ví dụ: chữ ký không khớp, con dấu bị mờ hoặc sử dụng con dấu không đúng thẩm quyền), cơ quan hải quan địa phương phải báo cáo về Tổng cục để tiến hành thủ tục xác minh với nước xuất khẩu, không tự ý bác bỏ khi chưa có kết luận chính thức.
• Chấp nhận C/O sử dụng chữ ký và con dấu điện tử: Phù hợp với xu hướng số hóa và các cam kết trong các Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, văn bản hướng dẫn việc chấp nhận các hình thức C/O điện tử hoặc C/O có chữ ký, con dấu quét điện tử. Cơ quan hải quan thực hiện tra cứu thông tin trên các trang thông tin điện tử chính thức của nước xuất khẩu để đối chiếu và xác nhận tính hợp lệ của chứng từ.

Quy trình phối hợp và xử lý trong thời gian xác minh C/O

Để đảm bảo không làm gián đoạn chuỗi cung ứng của doanh nghiệp trong khi chờ kết quả xác minh xuất xứ, Công văn đưa ra các chỉ dẫn cụ thể về thủ tục hải quan:

• Thông quan hàng hóa theo mức thuế suất thông thường: Trong thời gian chờ kết quả xác minh chính thức từ cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu, doanh nghiệp nhập khẩu được phép thông quan hàng hóa theo mức thuế suất MFN (thuế suất ưu đãi tối huệ quốc) hoặc mức thuế suất thông thường.
• Hoàn thuế sau khi có kết quả xác minh: Sau khi nhận được kết quả xác minh xác nhận C/O hợp lệ từ nước xuất khẩu trong thời hạn quy định, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục hoàn trả số tiền thuế chênh lệch cho doanh nghiệp theo đúng quy định của pháp luật về quản lý thuế.
• Trách nhiệm của các bên: Doanh nghiệp có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ chứng từ giải trình, trong khi cơ quan hải quan có trách nhiệm đôn đốc, gửi yêu cầu xác minh kịp thời và bảo mật thông tin thương mại của doanh nghiệp.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 325/GSQL-TH góp phần chuẩn hóa quy trình kiểm tra xuất xứ hàng hóa tại các cửa khẩu, hạn chế tối đa sự tùy tiện trong việc áp dụng quy định của công chức hải quan. Việc làm rõ các tiêu chí chấp nhận khác biệt nhỏ và hướng dẫn xử lý hóa đơn bên thứ ba giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong khâu chuẩn bị hồ sơ, giảm thiểu rủi ro bị bác bỏ C/O và bị phạt chậm nộp thuế không đáng có.