Giới thiệu chung về Công văn 1363/TCHQ-TXNK

Công văn 1363/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình xác định trị giá hải quan đối với chi phí bốc dỡ, xếp hàng (thường bao gồm cả phí THC - Terminal Handling Charge) của hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này hướng tới việc thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật hải quan tại các cục hải quan địa phương, đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong việc tính thuế xuất nhập khẩu và hạn chế các tranh chấp pháp lý giữa doanh nghiệp và cơ quan hải quan.

Quy định về việc tính chi phí bốc dỡ, xếp hàng vào trị giá hải quan

Theo hướng dẫn tại Công văn 1363/TCHQ-TXNK, căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành về trị giá hải quan (đặc biệt là Thông tư 39/2015/TT-BTC và Thông tư 60/2019/TT-BTC), việc xác định chi phí bốc dỡ có được cộng vào trị giá tính thuế hay không được phân định rõ ràng dựa trên địa điểm phát sinh chi phí:

• Trường hợp phải cộng vào trị giá hải quan: Các khoản chi phí bốc, dỡ, xếp hàng hóa liên quan trực tiếp đến việc vận chuyển hàng hóa đến cửa khẩu nhập đầu tiên. Nếu các chi phí này chưa được tính trong giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán (ví dụ như trong điều kiện giao hàng nhóm E, F hoặc C mà chưa bao gồm phí bốc dỡ tại cảng đi hoặc cảng chuyển tải), thì người khai hải quan bắt buộc phải thực hiện khai báo và cộng các khoản chi phí này vào trị giá tính thuế.
• Trường hợp không phải cộng vào trị giá hải quan: Các chi phí bốc dỡ, xếp hàng phát sinh sau khi hàng hóa đã đến cửa khẩu nhập đầu tiên (như chi phí dỡ hàng từ trên phương tiện vận tải xuống kho bãi tại cảng nhập khẩu Việt Nam) sẽ không phải cộng vào trị giá hải quan. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là các chi phí này phải được tách biệt rõ ràng với giá thực tế đã thanh toán hoặc sẽ phải thanh toán và có chứng từ khách quan, định lượng được để chứng minh.

Hướng dẫn kiểm tra và xác định trị giá hải quan của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo việc thực thi quy định được nhất quán và chính xác, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tập trung vào các nội dung sau:

• Kiểm tra chi tiết hồ sơ hải quan: Công chức hải quan có nhiệm vụ kiểm tra kỹ lưỡng hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, chứng từ vận tải (vận đơn đường biển, vận đơn đường hàng không) và các chứng từ liên quan đến chi phí vận chuyển, bốc dỡ để xác định rõ các khoản phí THC hoặc phí bốc dỡ khác đã được người bán bao gồm trong giá mua hay chưa.
• Xác định nghĩa vụ của người khai hải quan: Người khai hải quan có trách nhiệm tự kê khai, tự xác định trị giá hải quan và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các nội dung khai báo liên quan đến chi phí bốc dỡ, xếp hàng.
• Xử lý trường hợp không tách biệt được chi phí: Trong trường hợp chi phí bốc dỡ, xếp hàng tại cửa khẩu nhập đầu tiên không được tách biệt rõ ràng khỏi các chi phí phát sinh sau khi đến cửa khẩu nhập đầu tiên trên các chứng từ thương mại, toàn bộ khoản chi phí này sẽ phải tính vào trị giá hải quan của hàng hóa nhập khẩu để tính thuế.

Ý nghĩa và tác động của Công văn 1363/TCHQ-TXNK

Việc ban hành Công văn 1363/TCHQ-TXNK mang lại nhiều tác động tích cực đối với cả cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp:

• Đối với cơ quan Hải quan: Tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để công chức hải quan thực hiện kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá hải quan một cách thống nhất, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng một kiểu đối với các khoản phí dịch vụ cảng biển (THC, phí nâng hạ container, phí bốc dỡ).
• Đối với doanh nghiệp nhập khẩu: Giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong khâu đàm phán hợp đồng thương mại quốc tế, yêu cầu các hãng tàu hoặc đơn vị vận chuyển tách biệt rõ ràng các khoản phí trên hóa đơn để tối ưu hóa chi phí thuế một cách hợp pháp và tránh bị xử phạt vi phạm hành chính do khai báo sai trị giá.
• Đối với công tác quản lý thuế: Góp phần tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, chống thất thu ngân sách đối với các khoản phí vận chuyển và bốc dỡ hàng hóa nhập khẩu phát sinh trong chuỗi cung ứng quốc tế.