Tóm tắt Công văn 1282/TCHQ-TXNK năm 2014 về chứng từ thanh toán qua ngân hàng

Công văn 1282/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành ngày 11 tháng 02 năm 2014 hướng dẫn chi tiết về việc kiểm tra, xác định chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đây là văn bản quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong quá trình thông quan và áp dụng các chính sách thuế liên quan.

- Nguyên tắc chung về chứng từ thanh toán qua ngân hàng

• Chứng từ thanh toán qua ngân hàng được coi là hợp lệ khi có sự chuyển tiền từ tài khoản của người mua (người nhập khẩu) sang tài khoản của người bán (người xuất khẩu) mở tại ngân hàng theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng mua bán ngoại thương.
• Thông tin trên chứng từ thanh toán phải khớp đúng với các thông tin trên hợp đồng thương mại, hóa đơn thương mại (invoice) về trị giá, phương thức thanh toán, tên người thụ hưởng và tên người thanh toán.
• Trường hợp có sự sai lệch nhỏ không làm thay đổi bản chất của giao dịch thanh toán, doanh nghiệp phải có văn bản giải trình và xuất trình các tài liệu chứng minh liên quan để cơ quan hải quan xem xét, quyết định.

- Quy định đối với trường hợp thanh toán qua bên thứ ba

• Việc thanh toán qua bên thứ ba (bên chỉ định thanh toán hoặc bên nhận thanh toán hộ) chỉ được chấp nhận khi phương thức thanh toán này được quy định cụ thể, rõ ràng trong hợp đồng mua bán hàng hóa hoặc phụ lục hợp đồng đính kèm.
• Tên, địa chỉ và thông tin tài khoản của bên thứ ba phải được thể hiện chi tiết trên hợp đồng và chứng từ thanh toán thực tế tại ngân hàng.
• Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực của các giao dịch thanh toán qua bên thứ ba và tính hợp pháp của mối quan hệ ủy quyền thanh toán này.

- Hướng dẫn xử lý trường hợp bù trừ công nợ

• Phương thức thanh toán bù trừ công nợ giữa hàng hóa xuất khẩu và hàng hóa nhập khẩu hoặc dịch vụ đi kèm chỉ được thừa nhận khi có thỏa thuận bằng văn bản (hợp đồng hoặc văn bản thỏa thuận bù trừ) giữa hai bên mua và bán.
• Doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ chứng từ giao nhận hàng hóa, hóa đơn của cả hai chiều xuất khẩu và nhập khẩu để chứng minh tính hợp pháp của khoản nợ được bù trừ.
• Đối với phần giá trị chênh lệch sau khi bù trừ công nợ (nếu có), doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện thanh toán qua ngân hàng và xuất trình chứng từ thanh toán đối với phần chênh lệch này theo đúng quy định.

- Quy định về thanh toán trả chậm và thanh toán nhiều lần

• Đối với các hợp đồng có điều khoản thanh toán trả chậm, doanh nghiệp phải xuất trình hợp đồng mua bán có quy định rõ thời hạn thanh toán trả chậm và tiến độ thanh toán cụ thể.
• Tại thời điểm làm thủ tục hải quan, nếu chưa đến hạn thanh toán theo hợp đồng, doanh nghiệp được nợ chứng từ thanh toán qua ngân hàng nhưng phải cam kết nộp bổ sung chứng từ ngay sau khi thực hiện thanh toán theo đúng thời hạn đã thỏa thuận.
• Trường hợp thanh toán thành nhiều lần (trả dần), doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ các chứng từ thanh toán của các đợt đã thực hiện tính đến thời điểm kiểm tra, đối chiếu.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan hải quan

• Doanh nghiệp có nghĩa vụ khai báo trung thực, cung cấp đầy đủ, kịp thời và chính xác các chứng từ thanh toán qua ngân hàng cho cơ quan hải quan khi có yêu cầu kiểm tra sau thông quan hoặc kiểm tra hồ sơ thuế.
• Cơ quan hải quan có trách nhiệm kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của chứng từ thanh toán, đối chiếu kỹ lưỡng với hồ sơ hải quan để ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, trốn thuế thông qua việc khai sai trị giá giao dịch hoặc giả mạo chứng từ thanh toán.