Tổng quan về Công văn 1281/TCHQ-TXNK năm 2014

Công văn 1281/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và thống nhất thực hiện các quy định về chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong quá trình kiểm tra, xác định tính hợp lệ của chứng từ thanh toán để áp dụng các chính sách thuế, hoàn thuế hoặc miễn thuế liên quan.

Quy định chung về chứng từ thanh toán qua ngân hàng

Theo nội dung hướng dẫn, chứng từ thanh toán qua ngân hàng được xác định là hợp lệ khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện cơ bản sau:

• Phải thể hiện rõ việc chuyển tiền từ tài khoản của bên mua (bên nhập khẩu) sang tài khoản của bên bán (bên xuất khẩu) mở tại ngân hàng theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế.
• Thông tin trên chứng từ thanh toán phải khớp đúng với các thông tin trên hợp đồng thương mại, hóa đơn thương mại (invoice) và tờ khai hải quan về trị giá, phương thức thanh toán, cũng như tên của các bên liên quan.
• Trường hợp thanh toán bằng thư tín dụng (L/C) hoặc các hình thức thanh toán quốc tế khác, chứng từ phải tuân thủ các quy tắc và thông lệ quốc tế hiện hành về tín dụng chứng từ.

Hướng dẫn xử lý các trường hợp thanh toán đặc biệt

Công văn 1281/TCHQ-TXNK đưa ra hướng dẫn chi tiết đối với một số phương thức thanh toán phức tạp thường phát sinh trong hoạt động ngoại thương:

• Thanh toán qua bên thứ ba: Trường hợp việc thanh toán được thực hiện thông qua một bên thứ ba (được ủy quyền hoặc chỉ định), doanh nghiệp phải xuất trình văn bản thỏa thuận ba bên hoặc điều khoản ủy quyền thanh toán rõ ràng được quy định trong hợp đồng mua bán gốc. Tên của bên thứ ba phải được thể hiện cụ thể và nhất quán trên chứng từ thanh toán qua ngân hàng.
• Thanh toán bằng hình thức bù trừ công nợ: Việc bù trừ công nợ giữa hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu với các khoản nợ dịch vụ hoặc hàng hóa khác phải được quy định cụ thể trong hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng. Doanh nghiệp cần cung cấp biên bản đối chiếu công nợ có xác nhận của hai bên và chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với phần chênh lệch trị giá (nếu có).
• Thanh toán chậm trả: Đối với các hợp đồng có điều khoản thanh toán chậm, doanh nghiệp phải xuất trình chứng từ thanh toán phù hợp với thời hạn thanh toán đã thỏa thuận. Cơ quan hải quan sẽ tiến hành theo dõi, quản lý và thực hiện kiểm tra sau thông quan đối với các trường hợp này để đảm bảo tính trung thực của giao dịch.

Trách nhiệm kiểm tra và xử lý của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo quản lý thuế chặt chẽ và ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại, Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện các biện pháp sau:

• Tăng cường công tác kiểm tra, đối chiếu kỹ lưỡng chứng từ thanh toán với hồ sơ hải quan, đặc biệt lưu ý các trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ về trị giá giao dịch hoặc tính xác thực của dòng tiền.
• Trường hợp chứng từ thanh toán không hợp lệ, không đủ điều kiện hoặc có sự mâu thuẫn thông tin mà doanh nghiệp không giải trình hợp lý, cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo, thực hiện ấn định thuế hoặc từ chối áp dụng các chính sách ưu đãi thuế theo quy định.
• Chủ động phối hợp với các ngân hàng thương mại để xác minh thông tin thanh toán trong trường hợp cần thiết nhằm bảo đảm tính chính xác và hợp pháp của giao dịch thanh toán qua biên giới.