Giới thiệu chung về Công văn 1704/BTC-TCHQ

Công văn 1704/BTC-TCHQ do Bộ Tài chính ban hành năm 2014 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, xác định tính hợp lệ của chứng từ thanh toán để làm cơ sở áp dụng các chính sách ưu đãi thuế, hoàn thuế hoặc không thu thuế đối với doanh nghiệp.

Các nội dung cốt lõi về chứng từ thanh toán qua ngân hàng

• Nguyên tắc xác định chứng từ thanh toán hợp lệ: Chứng từ thanh toán qua ngân hàng phải thể hiện rõ việc chuyển tiền từ tài khoản của tổ chức, cá nhân mua hàng sang tài khoản của tổ chức, cá nhân bán hàng. Các thông tin trên chứng từ như tên đơn vị chuyển tiền, đơn vị nhận tiền, số tài khoản, số tiền thanh toán và nội dung thanh toán phải phù hợp với các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng mua bán ngoại thương hoặc các phụ lục hợp đồng kèm theo.
• Quy định đối với trường hợp thanh toán qua bên thứ ba: Văn bản hướng dẫn chi tiết việc chấp nhận chứng từ thanh toán trong trường hợp có sự tham gia của bên thứ ba. Việc thanh toán qua bên thứ ba phải được quy định cụ thể trong hợp đồng mua bán hoặc văn bản thỏa thuận ba bên. Đồng thời, dòng tiền chuyển đi và nhận về phải được thực hiện thông qua các tổ chức tín dụng hoạt động hợp pháp và tuân thủ đúng các quy định về quản lý ngoại hối của Nhà nước.
• Xử lý phương thức thanh toán bù trừ công nợ: Đối với các giao dịch xuất nhập khẩu áp dụng hình thức bù trừ công nợ (như bù trừ giữa tiền hàng xuất khẩu với tiền hàng nhập khẩu, hoặc bù trừ phí dịch vụ), doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ hợp đồng có quy định điều khoản bù trừ, bản đối chiếu công nợ có xác nhận của các bên và chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với phần giá trị chênh lệch sau khi bù trừ (nếu có).
• Yêu cầu về chứng từ đối với dòng tiền từ nước ngoài: Khi phía đối tác nước ngoài thực hiện thanh toán, chứng từ phải chứng minh được nguồn tiền được chuyển từ tài khoản mở tại ngân hàng nước ngoài vào tài khoản tiền gửi của doanh nghiệp Việt Nam mở tại ngân hàng thương mại được phép hoạt động tại Việt Nam.

Trách nhiệm của các bên liên quan trong việc kiểm tra và xuất trình chứng từ

• Trách nhiệm của cơ quan hải quan: Công chức hải quan có nhiệm vụ kiểm tra, đối chiếu chặt chẽ thông tin trên chứng từ thanh toán với hồ sơ hải quan và thực tế hàng hóa. Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi ngờ hoặc không đồng nhất thông tin, cơ quan hải quan có quyền yêu cầu doanh nghiệp giải trình, cung cấp thêm tài liệu bổ sung hoặc tiến hành xác minh trực tiếp tại các ngân hàng thương mại liên quan.
• Nghĩa vụ của doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Doanh nghiệp có trách nhiệm lưu trữ, bảo quản và xuất trình đầy đủ, kịp thời các chứng từ thanh toán qua ngân hàng khi làm thủ tục hải quan hoặc khi cơ quan có thẩm quyền tiến hành kiểm tra sau thông quan. Doanh nghiệp phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực, chính xác và hợp pháp của các chứng từ đã cung cấp.