Giới thiệu về Công văn 1144/TCT-CS năm 2024

Công văn 1144/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành năm 2024 là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế, giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương. Nội dung trọng tâm của công văn xoay quanh việc hướng dẫn xử lý thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với các trường hợp sử dụng hóa đơn của doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, doanh nghiệp bỏ trốn hoặc có dấu hiệu rủi ro cao về thuế.

1. Nguyên tắc khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào

Công văn tái khẳng định các nguyên tắc cốt lõi và điều kiện để doanh nghiệp được khấu trừ thuế GTGT đầu vào theo quy định pháp luật hiện hành:

• Có hóa đơn giá trị gia tăng hợp pháp của hàng hóa, dịch vụ mua vào hoặc chứng từ nộp thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu.
• Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào từ hai mươi triệu đồng trở lên, trừ các trường hợp không bắt buộc theo quy định của pháp luật.
• Đối với các hóa đơn mua của doanh nghiệp đã ngừng hoạt động hoặc bỏ trốn, cơ quan thuế cần thực hiện kiểm tra, xác minh tính thực tế của giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ trước khi quyết định cho phép khấu trừ.

2. Điều kiện xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Về mặt thuế TNDN, văn bản hướng dẫn chi tiết cách thức xác định các khoản chi phí hợp lý, hợp lệ được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế:

• Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
• Khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật.
• Khoản chi nếu có hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ từng lần có giá trị từ hai mươi triệu đồng trở lên (giá đã bao gồm thuế GTGT) khi thanh toán phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
• Trường hợp doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ mà người bán đã tạm ngừng kinh doanh hoặc bỏ trốn, nếu doanh nghiệp chứng minh được tính thực tế, khách quan của giao dịch và có đầy đủ hồ sơ chứng minh hàng hóa đã được sử dụng vào sản xuất kinh doanh thì chi phí đó vẫn có thể được xem xét chấp nhận.

3. Quy trình kiểm tra, xác minh và xử lý của cơ quan thuế

Để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và chống thất thu ngân sách nhà nước, Tổng cục Thuế hướng dẫn quy trình xử lý nghiêm ngặt đối với các trường hợp nghi ngờ gian lận hóa đơn:

• Cơ quan thuế quản lý trực tiếp có trách nhiệm rà soát, đối chiếu hệ thống cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử để phát hiện các dấu hiệu bất thường.
• Thực hiện thanh tra, kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế để xác minh tính có thật của các giao dịch kinh tế phát sinh.
• Yêu cầu người nộp thuế giải trình, cung cấp bổ sung tài liệu, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa và dòng tiền thanh toán.
• Trường hợp phát hiện hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp hoặc sử dụng không hợp pháp hóa đơn nhằm mục đích trốn thuế, cơ quan thuế sẽ xử lý vi phạm hành chính theo quy định hoặc chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu tội phạm hình sự.

4. Trách nhiệm của người nộp thuế và cơ quan thuế địa phương

Văn bản nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của các bên trong việc thực thi chính sách thuế:

• Đối với người nộp thuế: Phải chủ động tự rà soát, kiểm tra trạng thái hoạt động của các nhà cung cấp trước khi thực hiện giao dịch và ký kết hợp đồng. Lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ giao nhận hàng hóa, phiếu xuất kho, biên bản nghiệm thu và chứng từ thanh toán để sẵn sàng giải trình khi có yêu cầu.
• Đối với cơ quan thuế địa phương: Cần tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn người nộp thuế thực hiện đúng quy định. Đồng thời, nâng cao hiệu quả công tác quản lý rủi ro, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp nhằm trục lợi tiền thuế của Nhà nước.