Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN 293:2003 là văn bản kỹ thuật quan trọng do Bộ Xây dựng ban hành, đưa ra các chỉ dẫn thiết kế chi tiết nhằm chống nóng cho nhà ở. Tiêu chuẩn này hướng tới việc tối ưu hóa điều kiện vi khí hậu trong nhà, đảm bảo sức khỏe cho người sử dụng và nâng cao hiệu quả tiết kiệm năng lượng trong vận hành công trình. Dưới đây là tóm tắt chi tiết toàn bộ nội dung cấu trúc và các quy định cốt lõi của tiêu chuẩn.

Chương 1: Các quy định chung và phạm vi áp dụng

• Xác định phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn đối với công tác thiết kế xây dựng mới, cải tạo các loại hình nhà ở nhằm đảm bảo yêu cầu chống nóng và tiện nghi nhiệt.
• Đưa ra các nguyên tắc chung trong việc phối hợp giữa giải pháp kiến trúc quy hoạch và giải pháp kỹ thuật công trình để hạn chế tối đa tác động tiêu cực của bức xạ mặt trời.

Chương 2: Xác định thông số tính toán ngoài nhà

• Quy định phương pháp xác định và lựa chọn các số liệu khí tượng dùng trong tính toán nhiệt kỹ thuật như: nhiệt độ không khí ngoài nhà, độ ẩm, tốc độ gió và cường độ bức xạ mặt trời theo từng địa phương cụ thể tại Việt Nam.
• Lập cơ sở dữ liệu chuẩn để phục vụ cho các công thức tính toán cân bằng nhiệt và thiết kế kết cấu bao che.

Chương 3: Yêu cầu thiết kế nhiệt kiến trúc

Chương này tập trung vào các giải pháp quy hoạch tổng mặt bằng, hình khối kiến trúc và tổ chức không gian nhằm tối ưu hóa điều kiện nhiệt độ trong nhà, được chia thành 4 phần chuyên sâu:

• Phần 1 - Phân vùng khí hậu và thiết kế nhiệt kiến trúc: Hướng dẫn phân chia các vùng khí hậu đặc trưng tại Việt Nam để áp dụng các giải pháp thiết kế kiến trúc phù hợp với đặc điểm thời tiết của từng vùng miền.
• Phần 2 - Yêu cầu thiết kế chống lạnh mùa đông: Đưa ra các giải pháp giữ nhiệt, hạn chế gió lùa và tổn thất nhiệt cho các khu vực có mùa đông lạnh (chủ yếu ở miền Bắc và vùng núi cao).
• Phần 3 - Yêu cầu thiết kế chống nóng mùa hè: Tập trung vào giải pháp che nắng, thông gió tự nhiên, định hướng nhà để giảm thiểu lượng bức xạ mặt trời trực tiếp tác động lên bề mặt công trình.
• Phần 4 - Yêu cầu thiết kế khi nhà ở có sử dụng điều hoà không khí: Quy định các yêu cầu đặc thù về độ kín, giải pháp cách nhiệt tăng cường nhằm giảm thiểu thất thoát nhiệt lạnh, tối ưu hóa hiệu suất của hệ thống điều hòa không khí.

Chương 4: Thiết kế cách nhiệt cho kết cấu bao che

Đây là nội dung kỹ thuật cốt lõi quy định chi tiết về cấu tạo và tính toán vật lý kiến trúc cho tường, mái, cửa và nền nhà:

• Phần 1 - Xác định tổng nhiệt trở nhỏ nhất: Hướng dẫn phương pháp tính toán và quy định trị số nhiệt trở tối thiểu của các kết cấu bao che (tường ngoài, mái) nhằm ngăn chặn sự truyền nhiệt từ ngoài vào trong.
• Phần 2 - Các biện pháp cách nhiệt: Đề xuất các giải pháp sử dụng vật liệu cách nhiệt, khoảng trống không khí thông gió, và các lớp vật liệu có độ phản xạ nhiệt cao.
• Phần 3 - Cấu tạo cách nhiệt kết cấu bao che: Hướng dẫn chi tiết cách bố trí các lớp vật liệu trong kết cấu tường đa lớp, kết cấu mái (mái dốc, mái bằng) để đạt hiệu quả cách nhiệt tối ưu.
• Phần 4 - Kiểm tra nhiệt độ bề mặt trong: Quy định phương pháp tính toán kiểm tra để đảm bảo nhiệt độ bề mặt phía trong của tường và trần không vượt quá giới hạn cho phép, tránh gây bức xạ nhiệt trực tiếp lên cơ thể người trong phòng.
• Phần 5 - Quy định về độ kín không khí và tương quan diện tích cửa sổ: Giới hạn tỷ lệ diện tích cửa sổ trên diện tích tường ngoài nhằm kiểm soát lượng nhiệt truyền qua hệ thống kính, đồng thời quy định yêu cầu về độ kín khít của cửa để ngăn ngừa rò rỉ không khí.
• Phần 6 - Yêu cầu kỹ thuật nhiệt của nền đất: Hướng dẫn thiết kế cấu tạo nền nhà tiếp giáp với đất tự nhiên nhằm đảm bảo tính năng truyền nhiệt ổn định và tránh hiện tượng lạnh chân hoặc ẩm mốc.

Chương 5: Thiết kế chống ẩm cho kết cấu bao che

Giải quyết các vấn đề liên quan đến độ ẩm, ngăn ngừa hiện tượng ngưng tụ hơi nước gây hư hỏng kết cấu và ảnh hưởng đến sức khỏe:

• Phần 1 - Tính toán điều kiện ngưng ẩm trong lòng kết cấu bao che: Cung cấp phương pháp xác định sự phân bố áp suất hơi nước và kiểm tra khả năng tích tụ ẩm, ngưng sương bên trong các lớp vật liệu của tường và mái.
• Phần 2 - Biện pháp chống ẩm cho kết cấu bao che: Đề xuất các giải pháp kỹ thuật cụ thể như bố trí lớp màng ngăn hơi nước (vật liệu chống thấm hơi), thiết kế các khe thông gió giải ẩm trong kết cấu bao che để bảo vệ vật liệu khỏi bị ẩm mốc, mục nát.