Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7336:2003

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7336:2003 về Phòng cháy chữa cháy - Hệ thống Sprinkler tự động - Yêu cầu thiết kế và lắp đặt do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. Đây là văn bản kỹ thuật cốt lõi quy định các yêu cầu bắt buộc và khuyến khích áp dụng đối với việc khảo sát, thiết kế, lắp đặt và nghiệm thu hệ thống chữa cháy tự động bằng nước, bọt (hệ thống sprinkler) tại Việt Nam nhằm bảo vệ an toàn cho người và công trình trước hiểm họa hỏa hoạn.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho việc thiết kế và lắp đặt các hệ thống chữa cháy tự động bằng nước và bằng bọt (sau đây gọi chung là hệ thống sprinkler) trong các tòa nhà, công trình xây dựng mới hoặc cải tạo nâng cấp.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho việc thiết kế hệ thống chữa cháy cho các công trình đặc thù như tàu thủy, phương tiện giao thông vận tải, các thiết bị công nghệ đặc biệt hoạt động ngoài trời hoặc các khu vực có yêu cầu chữa cháy chuyên biệt khác.
• Các yêu cầu kỹ thuật trong tiêu chuẩn nhằm đảm bảo hệ thống hoạt động hiệu quả, kịp thời dập tắt đám cháy ngay từ khi mới phát sinh hoặc khống chế không cho đám cháy lan rộng trong thời gian nhất định.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách đồng bộ và chính xác, cần phối hợp sử dụng các tài liệu viện dẫn quan trọng sau:

• TCVN 2622: Phòng cháy, chống cháy cho nhà và công trình - Yêu cầu thiết kế.
• TCVN 5738: Hệ thống báo cháy tự động - Yêu cầu kỹ thuật.
• Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế liên quan khác về đường ống, van, máy bơm nước và các thiết bị cơ điện phục vụ cho hệ thống phòng cháy chữa cháy.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn hóa nhằm thống nhất cách hiểu trong quá trình thiết kế và thi công:

• Hệ thống Sprinkler tự động: Là hệ thống chữa cháy bằng nước hoặc bọt, tự động phun chất chữa cháy khi nhiệt độ môi trường tại khu vực có đầu phun đạt đến một ngưỡng xác định.
• Hệ thống đường ống ướt (Wet pipe system): Hệ thống mà đường ống luôn chứa đầy nước dưới áp lực, sẵn sàng phun ra ngay khi đầu phun sprinkler mở do tác động của nhiệt độ từ đám cháy.
• Hệ thống đường ống khô (Dry pipe system): Hệ thống mà đường ống phía sau van điều khiển chứa đầy không khí hoặc khí nitơ dưới áp lực. Nước chỉ được nạp vào đường ống sau khi khí thoát ra ngoài qua đầu phun đã mở.
• Hệ thống luân phiên khô - ướt (Alternate wet and dry system): Hệ thống hoạt động như hệ thống đường ống ướt vào mùa ấm và hoạt động như hệ thống đường ống khô vào mùa lạnh để tránh đóng băng nước trong ống.
• Hệ thống tràn ngập (Deluge system): Hệ thống sử dụng các đầu phun hở (không có bộ phận cảm nhiệt), nước được cấp đồng thời cho tất cả các đầu phun khi van tràn ngập được kích hoạt bằng hệ thống báo cháy độc lập.
• Đầu phun Sprinkler: Thiết bị đầu cuối của hệ thống, vừa làm nhiệm vụ cảm biến nhiệt độ vừa làm nhiệm vụ phun và phân phối nước chữa cháy.

Điều 4: Yêu cầu chung đối với thiết kế và lắp đặt

Đây là phần quy định các nguyên tắc nền tảng bắt buộc phải tuân thủ khi thiết kế hệ thống sprinkler:

• Phân loại mức độ nguy hiểm cháy: Công trình phải được phân loại cụ thể theo các mức độ nguy hiểm cháy (nguy hiểm cháy thấp, nguy hiểm cháy trung bình, nguy hiểm cháy cao) dựa trên tính chất sử dụng và tải lượng chất cháy bên trong để xác định các thông số thiết kế phù hợp như cường độ phun, diện tích bảo vệ, và thời gian phun nước tiêu chuẩn.
• Nguồn cấp nước chữa cháy: Phải đảm bảo lưu lượng và áp lực nước liên tục trong suốt thời gian chữa cháy định mức. Nguồn nước có thể từ bể chứa chuyên dụng, mạng lưới đường ống cấp nước đô thị hoặc các nguồn nước tự nhiên đáng tin cậy khác, kèm theo hệ thống bơm dự phòng hoạt động độc lập.
• Lựa chọn đầu phun: Đầu phun sprinkler phải được lựa chọn dựa trên nhiệt độ làm việc định mức (phù hợp với nhiệt độ môi trường tối đa tại khu vực lắp đặt), hệ số K (hệ số lưu lượng), và kiểu lắp đặt (hướng lên, hướng xuống hoặc phun ngang).
• Bố trí đầu phun: Khoảng cách giữa các đầu phun và khoảng cách từ đầu phun đến tường, trần nhà phải tuân thủ nghiêm ngặt các giới hạn tối đa và tối thiểu quy định trong tiêu chuẩn nhằm tránh hiện tượng che khuất tia phun hoặc làm chậm thời gian kích hoạt của đầu phun lân cận.
• Hệ thống đường ống và thiết bị điều khiển: Đường ống phải được tính toán thủy lực chi tiết để đảm bảo phân phối nước đều khắp. Các van điều khiển, thiết bị báo dòng chảy (flow switch), và thiết bị đo áp suất phải được bố trí ở những vị trí dễ tiếp cận để phục vụ công tác vận hành, bảo dưỡng và kiểm tra định kỳ.