Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5177:1993

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5177:1993 quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với sản phẩm acquy chì dân dụng. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng nhằm thống nhất các tiêu chuẩn chất lượng, đảm bảo an toàn vận hành và hiệu suất nguồn điện của các loại acquy chì được sử dụng rộng rãi trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của người dân.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp cho các loại acquy chì dân dụng có điện áp danh định phù hợp, được thiết kế và chế tạo cho các mục đích dân dụng như thắp sáng, nguồn cấp cho máy thu thanh (radio), máy thu hình (tivi) và các thiết bị điện gia dụng công suất nhỏ khác.
• Tiêu chuẩn không áp dụng đối với các dòng acquy chuyên dụng khác như acquy khởi động dùng cho động cơ đốt trong (ô tô, xe máy), acquy cho xe điện lực kéo hoặc hệ thống acquy công nghiệp cố định trong ngành viễn thông, năng lượng.

- Điều 2: Phân loại và ký hiệu

• Phân loại sản phẩm: Các loại acquy chì dân dụng được phân loại cụ thể dựa trên các thông số kỹ thuật cốt lõi bao gồm điện áp danh định (thường gặp là các mức 2V, 6V, 12V) và dung lượng danh định (được tính bằng đơn vị Ampe-giờ - Ah).
• Quy định ký hiệu: Tiêu chuẩn thiết lập hệ thống ký hiệu mã sản phẩm đồng bộ. Nhãn mác trên sản phẩm phải thể hiện rõ ràng các thông tin về chủng loại, dung lượng định mức, ký hiệu cực tính và viện dẫn tiêu chuẩn áp dụng để người tiêu dùng dễ dàng nhận biết, lựa chọn và sử dụng an toàn.

- Điều 3: Yêu cầu kỹ thuật

• Yêu cầu về ngoại quan và cấu trúc: Vỏ bình acquy phải được chế tạo từ vật liệu bền bỉ, bề mặt nhẵn bóng, không bị nứt vỡ, rò rỉ dung dịch điện phân. Các đầu cực (đầu cực dương và cực âm) phải được phân biệt rõ ràng bằng ký hiệu hình học dập nổi (+) và (-) hoặc bằng màu sắc quy chuẩn để tránh đấu nối ngược cực gây chập cháy.
• Yêu cầu về điện dịch: Dung dịch axit sunfuric (H2SO4) dùng cho acquy phải đảm bảo độ tinh khiết hóa học cao và nồng độ tỷ trọng đạt chuẩn theo quy định, không chứa các tạp chất có hại làm đẩy nhanh quá trình tự phóng điện hoặc gây hỏng bản cực.
• Dung lượng điện: Dung lượng thực tế của acquy khi tiến hành phóng điện với dòng điện định mức ở chế độ quy định không được phép thấp hơn trị số dung lượng danh định ghi trên nhãn máy.
• Khả năng tự phóng điện: Quy định giới hạn hao hụt dung lượng tối đa cho phép của acquy sau một khoảng thời gian lưu trữ hở mạch (không tải), đảm bảo thiết bị giữ được năng lượng tối ưu khi chưa sử dụng.
• Tuổi thọ chu kỳ: Xác định số chu kỳ nạp - phóng điện tối thiểu mà acquy phải đạt được trước khi dung lượng thực tế bị suy giảm xuống dưới mức giới hạn cho phép, đảm bảo hiệu quả kinh tế cho người sử dụng.

- Điều 4: Phương pháp thử

• Điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn: Tất cả các phép thử nghiệm đánh giá chất lượng acquy phải được tiến hành trong môi trường có nhiệt độ, độ ẩm và áp suất khí quyển được kiểm soát nghiêm ngặt theo đúng quy chuẩn kỹ thuật.
• Kiểm tra ngoại quan và kích thước: Sử dụng các phương pháp trực quan bằng mắt thường kết hợp với các dụng cụ đo lường chuyên dụng để xác định độ chính xác về kích thước hình học và phát hiện các khuyết tật bề mặt của vỏ bình.
• Thử nghiệm xác định dung lượng: Tiến hành nạp đầy điện cho acquy theo quy trình chuẩn, sau đó cho phóng điện liên tục với dòng điện không đổi cho đến khi điện áp của mỗi ngăn đơn giảm xuống mức điện áp giới hạn quy định để tính toán dung lượng thực tế.
• Thử nghiệm khả năng giữ điện: Đo lường và so sánh dung lượng của acquy trước và sau một thời gian lưu kho không tải để đánh giá tỷ lệ tự phóng điện của sản phẩm.
• Thử nghiệm độ bền cơ học: Đánh giá khả năng chịu rung động và va đập cơ học của acquy trong quá trình vận chuyển và sử dụng thực tế, đảm bảo cấu trúc bên trong không bị xô lệch và không xảy ra hiện tượng rò rỉ axit ra môi trường xung quanh.