Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5101:1990

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5101:1990 quy định phương pháp xác định sự thay đổi kích thước của bàn tất sau khi giặt. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng áp dụng cho các loại bít tất dệt kim, giúp các nhà sản xuất và cơ quan kiểm định đánh giá chính xác độ co rút hoặc giãn của sản phẩm dưới tác động của quá trình giặt giũ thực tế.

Nội dung chi tiết các điều khoản cốt lõi (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Tiêu chuẩn thiết lập một quy trình thực nghiệm nghiêm ngặt từ khâu chuẩn bị, đo đạc cho đến xử lý số liệu nhằm đảm bảo tính khách quan và độ chính xác cao nhất:

• Điều 1: Phạm vi áp dụng
  • Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định sự thay đổi kích thước của bàn tất (bít tất) dệt kim sau khi giặt trong môi trường nước.
  • Phương pháp áp dụng cho tất cả các loại bít tất được sản xuất từ các loại nguyên liệu dệt khác nhau bao gồm xơ tự nhiên, xơ hóa học hoặc xơ pha.
• Điều 2: Thiết bị, dụng cụ và vật liệu phụ trợ
  • Thiết bị giặt: Sử dụng máy giặt tiêu chuẩn có khả năng kiểm soát nhiệt độ nước, tốc độ quay và chu trình giặt xả theo đúng thông số kỹ thuật quy định.
  • Dụng cụ đo: Thước đo kim loại hoặc thước đo chuyên dụng có vạch chia rõ ràng với độ chính xác đến 1 mm để tiến hành đo kích thước bàn tất trước và sau khi giặt.
  • Chất giặt: Sử dụng chất tẩy rửa tiêu chuẩn không chứa chất tẩy trắng quang học để tránh làm biến đổi cấu trúc hóa lý của sợi dệt trong quá trình thử nghiệm.
• Điều 3: Chuẩn bị mẫu thử và điều hòa mẫu
  • Lấy mẫu: Mẫu thử phải được chọn ngẫu nhiên từ lô sản phẩm, đảm bảo không bị lỗi ngoại quan và đại diện cho chất lượng chung của lô hàng.
  • Điều hòa mẫu: Trước khi đo kích thước ban đầu, mẫu thử phải được đặt trong môi trường khí hậu chuẩn (nhiệt độ và độ ẩm quy định) trong khoảng thời gian tối thiểu theo tiêu chuẩn để đưa độ ẩm của sợi về trạng thái cân bằng.
  • Đánh dấu vị trí đo: Tiến hành đánh dấu các điểm đo xác định trên bàn tất bằng mực không phai hoặc chỉ khâu chuyên dụng. Các vị trí này phải đảm bảo phản ánh chính xác chiều dài và chiều rộng của phần bàn tất cần khảo sát.
• Điều 4: Phương pháp tiến hành thử nghiệm và tính toán kết quả
  • Đo kích thước ban đầu: Tiến hành đo khoảng cách giữa các điểm đánh dấu trên mẫu thử ở trạng thái phẳng tự nhiên, không chịu lực kéo căng. Ghi lại số liệu đo ban đầu một cách chính xác.
  • Quy trình giặt và làm khô: Đưa mẫu thử vào máy giặt cùng với tải phụ (nếu cần) để đạt khối lượng quy định. Thực hiện chu trình giặt, xả và vắt theo chế độ nhiệt độ và thời gian đã được thiết lập cho từng loại nguyên liệu sợi. Sau khi giặt, mẫu được làm khô bằng phương pháp phơi phẳng hoặc sấy tùy thuộc vào yêu cầu cụ thể.
  • Đo lại kích thước sau khi giặt: Mẫu sau khi khô phải được điều hòa lại trong môi trường khí hậu chuẩn trước khi tiến hành đo lại khoảng cách giữa các điểm đánh dấu ban đầu.
  • Tính toán kết quả: Độ thay đổi kích thước của bàn tất được tính bằng phần trăm (%) co hoặc giãn theo công thức toán học dựa trên độ chênh lệch giữa kích thước trước và sau khi giặt so với kích thước ban đầu. Kết quả cuối cùng là giá trị trung bình của các mẫu thử nghiệm.

Ý nghĩa thực tiễn của tiêu chuẩn

Việc áp dụng TCVN 5101:1990 giúp các doanh nghiệp dệt may kiểm soát chặt chẽ chất lượng sản phẩm đầu ra, hạn chế tình trạng bít tất bị biến dạng, co rút quá mức gây mất thẩm mỹ và giảm trải nghiệm của người tiêu dùng sau khi giặt. Đây cũng là công cụ kỹ thuật đắc lực phục vụ công tác kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm dệt may lưu thông trên thị trường Việt Nam.