Tóm tắt Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5099:1990 về Bít tất - Phương pháp xác định độ dãn của bàn tất khi kéo
Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5099:1990 là văn bản kỹ thuật quy định phương pháp thử nghiệm nhằm xác định độ dãn của phần bàn tất khi chịu tác dụng của lực kéo. Đây là chỉ tiêu chất lượng quan trọng đối với các sản phẩm bít tất dệt kim, quyết định đến độ ôm khít, sự thoải mái và độ bền của sản phẩm trong quá trình sử dụng.
- Thông tin tổng quan về tiêu chuẩn
- Tên tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5099:1990 về Bít tất - Phương pháp xác định độ dãn của bàn tất khi kéo.
- Đối tượng áp dụng: Các loại bít tất dệt kim (bít tất nam, nữ, trẻ em) được sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu.
- Mục đích ban hành: Thống nhất phương pháp thử nghiệm cơ lý để đánh giá chất lượng sản phẩm bít tất thông qua độ dãn của bàn tất dưới tác động của lực kéo tiêu chuẩn.
- Nội dung chi tiết các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)
Điều 1: Phạm vi áp dụng
- Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ dãn của bàn tất khi kéo đối với các loại bít tất dệt kim từ các loại xơ sợi khác nhau.
- Phương pháp này giúp các nhà sản xuất và cơ quan kiểm định đánh giá khả năng co dãn của phần bàn tất, đảm bảo sản phẩm đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật về kích thước và độ biến dạng khi sử dụng.
Điều 2: Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm
- Thiết bị kéo: Sử dụng máy kéo đứt hoặc thiết bị chuyên dụng có khả năng tác dụng lực kéo ổn định và đo được lực kéo cũng như độ dãn dài của mẫu thử.
- Ngàm kẹp: Phải đảm bảo giữ chặt mẫu thử mà không làm hỏng hoặc gây trượt mẫu trong quá trình kéo.
- Dụng cụ đo: Thước đo có độ chính xác đến milimét để xác định kích thước ban đầu và kích thước sau khi kéo của bàn tất.
Điều 3: Chuẩn bị mẫu thử và điều hòa mẫu
- Lấy mẫu: Mẫu thử được lấy ngẫu nhiên từ lô hàng theo quy định lấy mẫu hiện hành đối với sản phẩm dệt kim.
- Điều hòa mẫu: Trước khi tiến hành thử nghiệm, các mẫu bít tất phải được để trong môi trường khí hậu chuẩn (nhiệt độ và độ ẩm quy định) trong một khoảng thời gian nhất định để đạt được sự cân bằng ẩm ổn định.
- Kiểm tra ngoại quan: Loại bỏ các mẫu bị lỗi sợi, rách hoặc có khuyết tật ảnh hưởng đến kết quả đo lực kéo và độ dãn.
Điều 4: Phương pháp tiến hành thử nghiệm
- Xác định kích thước ban đầu: Đo chiều dài bàn tất ở trạng thái tự nhiên không chịu lực kéo trước khi đưa vào thiết bị thử nghiệm.
- Gá lắp mẫu: Đặt phần bàn tất vào ngàm kẹp của thiết bị kéo theo đúng hướng dẫn kỹ thuật, đảm bảo lực tác dụng phân bố đều trên bề mặt mẫu.
- Tiến hành kéo: Khởi động thiết bị để tác dụng lực kéo lên bàn tất cho đến khi đạt được trị số lực quy định hoặc đạt đến giới hạn dãn tối đa theo yêu cầu kỹ thuật.
- Ghi nhận kết quả: Đo và ghi lại chiều dài của bàn tất tại thời điểm chịu lực kéo quy định để làm cơ sở tính toán độ dãn phần trăm.
- Ý nghĩa và ứng dụng của tiêu chuẩn
Việc áp dụng nghiêm ngặt TCVN 5099:1990 giúp các doanh nghiệp dệt may kiểm soát chặt chẽ chất lượng đầu ra của sản phẩm bít tất. Độ dãn hợp lý của bàn tất không chỉ mang lại sự thoải mái cho người sử dụng mà còn hạn chế tình trạng bai dão, mất phom dáng sau nhiều lần giặt và sử dụng. Đồng thời, đây cũng là căn cứ pháp lý và kỹ thuật quan trọng để giải quyết các tranh chấp thương mại liên quan đến chất lượng sản phẩm dệt may trên thị trường.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
TCVN 5099-90
BÍT TẤT - PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH ĐỘ DÃN CỦA BÀN TẤT KHI KÉO
Hosiery - Test method for llongation of sole in tensile loading
1.1. Độ dãn của bàn bít tất khi kéo được đặc trưng bằng sự thay đổi kích thước của nó trước và sau khi bị kéo
1.2. Độ dãn dư của bàn tất (Eđ) là tỉ số tính bằng phần trăm giữa hiệu của chiều dài bàn tất đo ở lực căng ban đầu sau và trước khi bị kéo một lực bằng 30 N và chiều dài bàn tất đo ở lực căng ban đầu trước khi bị kéo
Eđ =
, (1)
Trong đó:
D1 :- chiều dài bàn tất đo ở lực căng ban đầu trước khi bị kéo một lực bằng 30N, tính bằng cm;
D3 : - Chiều dài bàn tất đo ở lực căng ban đầu sau khi tất bị kéo, tính bằng cm.
1.3. Độ dãn đàn hồi của bàn tất (Dđh) là tỉ số tính bằng phần trăm giữa hiệu của chiều dài bàn tất đo ở lực kéo 30N và ở lực căng ban đầu sau khi bị kéo với chiều dài của bàn tất đo ở lực căng ban đầu trước khi bị kéo
Eđh =
, (2)
Trong đó
D2 – Chiều dài bít tất đo ở lực kéo 30 N, tính bằng cm
1.4. Độ dãn toàn phần của bàn tất (Etp) tính bằng phần trăm tổng độ dãn dư và độ dãn đàn hồi của bàn tất
Etp = Eđ + Eđh (3)
Mẫu được kẹp phần gót lên ngàm của máy, phần mũi vào cặp tạo lực căng ban đầu hoặc cặp tạo lực kéo 30 N.
Đo chiều dài bàn tất ở lực căng ban đầu trước khi bị kéo, ở lực kéo và ở lực căng ban đầu sau khi bị kéo.
Từ các kết quả đo được tính độ dãn dư, độ dãn đàn hồi và độ dãn toàn phần theo công thức (1), (2), (3).
Xem hình sau

| 1. Ngàm của máy 2.Gót tất 3. Vòng căng mẫu 4. Dây xuyên qua tất | 5. Cặp tạo lực căng ban đầu hoặc cặp tạo lực kéo 30 N 6. Mũi tất D. là chiều dài bàn tất cần đo |
3.1. Máy đo độ dài chuyên dùng hoặc máy thử độ bền kéo nén có bộ gá thích hợp
3.2. Cặp tạo lực căng, ban đầu
Cặp tạo lực kéo
3.3. Hai vòng mẫu có đường kính ngoài bằng đường kính của gót và đường kính trong nhỏ hơn đường kính ngoài 7 mm.
3.4. Đồng hồ bấm giây
4.1. Tiến hành thử trong điều kiện khí hậu quy định của TCVN 1748-86
4.2. Vận tốc chuyển động của ngàm là 100 mm / phút
4.3. Lực căng ban đầu được chọn theo quy định sau:
| Khối lượng m (g) | < |
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5099:1990 về Bít tất - Phương pháp xác định độ dãn của bàn tất khi kéo
- Số hiệu: TCVN5099:1990
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/1990
- Nơi ban hành: ***
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 05/08/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
