Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5100:1990

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5100:1990 quy định phương pháp xác định độ bền mài mòn của các loại bít tất. Đây là một trong những tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng trong ngành dệt may, giúp đánh giá chất lượng, độ bền cơ lý và tuổi thọ của sản phẩm bít tất trong quá trình sử dụng thực tế.

Phạm vi áp dụng và nguyên tắc chung

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng cho tất cả các loại bít tất được sản xuất từ các loại xơ, sợi khác nhau bao gồm cotton, len, sợi tổng hợp hoặc sợi pha.
• Nguyên tắc xác định: Độ bền mài mòn của bít tất được xác định bằng cách cho mẫu thử tiếp xúc và ma sát với vật liệu mài dưới một áp lực nhất định cho đến khi xuất hiện vết thủng hoặc đứt sợi theo quy định.

Thiết bị, dụng cụ và vật liệu thử nghiệm

Để tiến hành thử nghiệm độ bền mài mòn theo TCVN 5100:1990, cần chuẩn bị các thiết bị và dụng cụ tiêu chuẩn sau:

• Máy thử độ mài mòn: Thiết bị chuyên dụng có khả năng tạo ra chuyển động ma sát tịnh tiến hoặc xoay tròn giữa mẫu thử và vật liệu mài dưới áp lực không đổi.
• Vật liệu mài: Thường là vải mài tiêu chuẩn hoặc giấy nhám chuyên dụng có độ nhám đồng đều để đảm bảo tính chính xác và độ lặp lại của kết quả thử nghiệm.
• Khuôn kẹp mẫu: Dụng cụ giữ chặt mẫu thử, đảm bảo mẫu không bị xê dịch hoặc nhăn nhúm trong suốt quá trình mài.
• Thiết bị phụ trợ: Kính lúp hoặc thiết bị đếm tự động để phát hiện thời điểm mẫu thử bị thủng hoặc đứt sợi.

Phương pháp chuẩn bị mẫu thử

Quy trình lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử đóng vai trò quyết định đến độ chính xác của kết quả đo:

• Mẫu thử phải được lấy ở các vị trí chịu lực ma sát lớn nhất của bít tất khi sử dụng, thông thường là vùng gót chân và vùng mũi chân.
• Trước khi tiến hành thử nghiệm, mẫu thử phải được giữ trong môi trường khí hậu chuẩn (nhiệt độ và độ ẩm quy định) trong một khoảng thời gian tối thiểu để đạt trạng thái cân bằng ẩm.
• Kích thước và hình dạng của mẫu thử phải phù hợp với thiết kế của khuôn kẹp trên máy thử mài mòn.

Quy trình tiến hành thử nghiệm

Quá trình thử nghiệm được thực hiện nghiêm ngặt theo các bước sau:

• Gá lắp mẫu: Đặt mẫu thử vào khuôn kẹp sao cho bề mặt vải phẳng đều, không bị căng quá mức hoặc bị trùng.
• Thiết lập thông số: Điều chỉnh áp lực mài và tốc độ mài của máy theo đúng thông số kỹ thuật được quy định cho từng loại bít tất cụ thể.
• Vận hành máy: Khởi động máy thử và theo dõi liên tục quá trình ma sát.
• Xác định điểm dừng: Thử nghiệm dừng lại ngay khi phát hiện sợi vải bị đứt hoàn toàn tạo thành lỗ thủng trên bề mặt mẫu thử.

Tính toán và biểu thị kết quả

Kết quả thử nghiệm độ bền mài mòn của bít tất được đánh giá dựa trên các chỉ số sau:

• Số chu kỳ mài mòn: Tổng số vòng quay hoặc số lần ma sát mà mẫu thử chịu đựng được cho đến khi xuất hiện vết thủng. Số chu kỳ càng lớn chứng tỏ độ bền mài mòn của bít tất càng cao.
• Đánh giá ngoại quan: Sự thay đổi về trạng thái bề mặt, độ xù lông, hao hụt khối lượng của mẫu thử sau một số chu kỳ mài mòn nhất định (nếu có yêu cầu).
• Báo cáo thử nghiệm: Phải ghi rõ các thông tin về điều kiện thử nghiệm, loại máy sử dụng, áp lực mài, số chu kỳ mài mòn trung bình của các mẫu thử và các hiện tượng bất thường xảy ra trong quá trình thử.