Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4759:1993 quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và các thông số cơ bản đối với sứ đỡ (sứ đứng) bằng vật liệu gốm sứ, dùng cho các đường dây tải điện trên không có điện áp danh định từ 1 kV đến 35 kV và tần số không quá 100 Hz. Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn áp dụng cho các loại sứ đỡ bằng sứ (gốm điện kỹ thuật) dùng để cách điện và đỡ dây dẫn trên các đường dây tải điện trên không, trạm biến áp có điện áp xoay chiều danh định từ 1 kV đến 35 kV, tần số dòng điện không quá 100 Hz.
• Quy định điều kiện môi trường làm việc tiêu chuẩn của sứ đỡ, bao gồm nhiệt độ môi trường xung quanh dao động từ âm 10 độ C đến dương 40 độ C, độ cao so với mực nước biển không vượt quá 1000 mét.
• Không áp dụng cho các loại sứ làm việc trong môi trường có chất ăn mòn hóa học mạnh, môi trường dễ cháy nổ hoặc các điều kiện vận hành đặc biệt khác khi chưa có sự thỏa thuận riêng giữa nhà sản xuất và khách hàng.

- Điều 2: Tiêu chuẩn trích dẫn

Để đảm bảo tính đồng bộ và chuẩn xác trong việc đánh giá chất lượng sứ đỡ, TCVN 4759:1993 viện dẫn các tiêu chuẩn liên quan sau:

• Các tiêu chuẩn về phương pháp thử nghiệm cách điện, thử nghiệm cơ lý của vật liệu gốm sứ điện.
• Các tiêu chuẩn về dung sai kích thước hình học và ren của đầu sứ, đảm bảo khả năng lắp lẫn với các phụ kiện kim loại (ty sứ, xà đỡ).
• Các quy định chung về bao gói, ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản sản phẩm sứ cách điện.

- Điều 3: Thông số và kích thước cơ bản

Điều khoản này quy định các thông số kỹ thuật cốt lõi định hình thiết kế và khả năng vận hành của sứ đỡ:

• Phân loại theo điện áp danh định: Sứ đỡ được phân chia cụ thể theo các cấp điện áp lưới điện tương ứng bao gồm 1 kV, 6 kV, 10 kV, 15 kV, 20 kV, 24 kV và 35 kV.
• Kích thước hình học: Quy định chi tiết về chiều cao toàn bộ của sứ, đường kính tán sứ lớn nhất, chiều dài đường rò điện tối thiểu (creepage distance) nhằm đảm bảo khả năng cách điện trong điều kiện sương muối hoặc ô nhiễm môi trường.
• Ký hiệu quy ước: Thiết lập hệ thống ký hiệu mã sản phẩm bao gồm chữ cái thể hiện loại sứ (sứ đỡ đường dây), số thể hiện cấp điện áp định mức và lực phá hủy cơ học định mức (tính bằng kilonewton - kN).
• Dung sai kích thước: Cho phép sai lệch kích thước chế tạo trong giới hạn nghiêm ngặt để không ảnh hưởng đến khả năng lắp ráp cơ khí và khoảng cách an toàn điện.

- Điều 4: Yêu cầu kỹ thuật

Đây là nội dung trọng tâm quy định chất lượng chế tạo và các chỉ tiêu cơ - điện của sứ đỡ:

• Yêu cầu về vật liệu và ngoại quan: Sứ phải được chế tạo từ đất sét, cao lanh và các phụ gia chất lượng cao, được nung chín đều. Bề mặt ngoài của phần sứ phải được phủ một lớp men bóng, đều màu (thường là màu nâu hoặc màu trắng), không bị bong tróc, nứt nẻ, bọt khí hoặc có các tạp chất cơ học làm giảm độ bền cách điện.
• Yêu cầu về cơ học: Sứ đỡ phải chịu được tải trọng uốn đơn phương định mức mà không bị nứt vỡ hoặc biến dạng. Lực uốn phá hủy thực tế không được nhỏ hơn giá trị quy định cho từng loại sứ cụ thể.
• Yêu cầu về điện học: Sứ phải vượt qua các thử nghiệm nghiêm ngặt về điện áp phóng điện tần số công nghiệp ở trạng thái khô và trạng thái ướt (mưa nhân tạo), điện áp xung sét, và đặc biệt là điện áp đánh thủng trong dầu (không được xảy ra hiện tượng đánh thủng xuyên qua thân sứ trước khi phóng điện bề mặt).
• Khả năng chịu nhiệt độ thay đổi đột ngột: Sứ phải chịu được sự thay đổi nhiệt độ đột ngột (thử nghiệm sốc nhiệt) giữa nước nóng và nước lạnh mà không bị nứt, rạn men hoặc vỡ vụn.
• Yêu cầu về phần kim loại và chất liên kết: Đối với các loại sứ có ty hoặc phụ kiện kim loại gắn liền, chất liên kết (xi măng chuyên dụng) phải có độ bám dính cao, không bị co ngót gây nứt sứ và phần kim loại phải được mạ kẽm nóng để chống ăn mòn hiệu quả.