Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2384:1993

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2384:1993 về Lạc quả và lạc hạt - Phương pháp thử do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành. Tiêu chuẩn này quy định các phương pháp xác định các chỉ tiêu chất lượng của lạc quả và lạc hạt dùng làm thực phẩm, nguyên liệu ép dầu hoặc xuất khẩu. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ đối tượng và phạm vi điều chỉnh của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn áp dụng cho tất cả các loại lạc quả và lạc hạt (đã bóc vỏ) lưu thông trên thị trường trong nước và xuất khẩu.
• Quy định các phương pháp thử nghiệm đồng bộ nhằm đánh giá chính xác chất lượng thương phẩm của lạc.

Điều 2: Phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu

Quy trình lấy mẫu là bước then chốt để đảm bảo tính đại diện của lô hàng. Tiêu chuẩn quy định chi tiết các bước thực hiện như sau:

• Thiết bị và dụng cụ lấy mẫu: Sử dụng các dụng cụ chuyên dụng như xiên lấy mẫu hạt, khay đựng mẫu, cân phân tích có độ chính xác cao và các túi đựng mẫu kín khí để tránh làm thay đổi độ ẩm của mẫu.
• Phương pháp lấy mẫu ban đầu: Tiến hành lấy mẫu ở các vị trí khác nhau của lô hàng (trên, giữa, dưới) đối với hàng đóng bao hoặc ở các độ sâu khác nhau đối với hàng đổ rời.
• Lập mẫu chung và mẫu trung bình: Trộn đều các mẫu ban đầu để tạo thành mẫu chung. Từ mẫu chung, áp dụng phương pháp chia chéo hoặc sử dụng dụng cụ chia mẫu để thu được mẫu trung bình thí nghiệm có khối lượng theo quy định (thường từ 1,5 kg đến 2 kg).
• Bảo quản và niêm phong mẫu: Mẫu trung bình sau khi lấy phải được cho vào bình thủy tinh hoặc túi polietilen kín, có nhãn ghi rõ tên sản phẩm, số hiệu lô hàng, ngày lấy mẫu và người lấy mẫu.

Điều 3: Xác định các chỉ tiêu cảm quan

Phương pháp đánh giá cảm quan giúp nhận biết sơ bộ chất lượng của lạc quả và lạc hạt trước khi tiến hành các thử nghiệm hóa lý sâu hơn:

• Xác định màu sắc: Quan sát dưới ánh sáng tự nhiên để đánh giá màu sắc đặc trưng của vỏ quả lạc hoặc vỏ lụa của nhân lạc. Phát hiện các dấu hiệu biến màu do nấm mốc, ẩm ướt hoặc hư hỏng.
• Xác định mùi: Ngửi trực tiếp mẫu để phát hiện các mùi lạ như mùi mốc, mùi dầu khét, mùi hóa chất hoặc mùi lạ khác không đặc trưng cho sản phẩm.
• Xác định vị: Nếm thử nhân lạc (nếu cần thiết và an toàn) để xác định vị ngọt bùi tự nhiên, phát hiện vị đắng, vị khét hoặc các vị lạ do suy giảm chất lượng.
• Đánh giá trạng thái bên ngoài: Kiểm tra độ đồng đều về kích thước, hình dạng quả/hạt, sự xuất hiện của hạt nứt vỡ, hạt bị côn trùng gây hại tấn công.

Điều 4: Xác định hàm lượng tạp chất

Quy trình xác định tỷ lệ tạp chất có trong lô lạc quả và lạc hạt được thực hiện nghiêm ngặt nhằm phân loại chất lượng thương phẩm:

• Phân loại tạp chất: Tạp chất bao gồm tạp chất vô cơ (đất, cát, đá, kim loại) và tạp chất hữu cơ (lá cây, cọng thân, vỏ lạc vỡ, hạt của các loại cây trồng khác).
• Phương pháp tiến hành: Cân một lượng mẫu thử xác định (khoảng 500g đối với lạc quả hoặc 200g đối với lạc hạt). Sử dụng các bộ sàng có kích thước lỗ sàng tiêu chuẩn để phân tách tạp chất nhỏ. Đối với tạp chất lớn và hạt khuyết tật, tiến hành nhặt tay trên khay sáng màu.
• Tính toán kết quả: Hàm lượng tạp chất được tính bằng phần trăm khối lượng so với khối lượng mẫu thử ban đầu. Công thức tính toán phải đảm bảo độ chính xác đến hai chữ số thập phân và kết quả là trung bình cộng của ít nhất hai lần xác định song song.