Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9689:2013 (hoàn toàn tương đương với ISO 5525:1986) quy định các hướng dẫn kỹ thuật về phương pháp bảo quản khoai tây ngoài trời theo phương pháp thoáng (bảo quản theo đống). Đây là phương pháp truyền thống nhưng hiệu quả cao nếu tuân thủ đúng các quy trình kỹ thuật nhằm giảm thiểu hao hụt tự nhiên và duy trì chất lượng thương phẩm của khoai tây. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này:
- Điều 1: Phạm vi áp dụng
- Tiêu chuẩn này đưa ra các hướng dẫn về phương pháp bảo quản khoai tây ngoài trời bằng cách chất đống (bảo quản thoáng) có sử dụng hệ thống thông gió tự nhiên.
- Phương pháp này áp dụng chủ yếu cho khoai tây thương phẩm dùng để ăn trực tiếp hoặc chế biến công nghiệp, đồng thời cũng có thể áp dụng cho khoai tây giống trong những điều kiện khí hậu phù hợp.
- Tiêu chuẩn không áp dụng cho các phương pháp bảo quản trong kho lạnh chuyên dụng hoặc các hệ thống thông gió cưỡng bức quy mô công nghiệp khép kín.
- Điều 2: Tài liệu viện dẫn
- Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách hiệu quả, cần tham chiếu đến các tiêu chuẩn liên quan về hướng dẫn bảo quản khoai tây nói chung (như TCVN 4827 hoặc ISO 2165). Các tài liệu viện dẫn này cung cấp nền tảng về các yêu cầu chất lượng tối thiểu của khoai tây trước khi đưa vào lưu kho.
- Điều 3: Điều kiện thu hoạch và chuẩn bị đưa vào bảo quản
- Độ chín sinh lý: Khoai tây phải đạt độ chín hoàn toàn, vỏ củ đã hóa bần chắc chắn để tránh bị trầy xước trong quá trình thu hoạch và vận chuyển.
- Tình trạng sức khỏe của củ: Loại bỏ hoàn toàn các củ bị nhiễm bệnh (đặc biệt là bệnh mốc sương, thối ướt), củ bị tổn thương cơ học nghiêm trọng, củ bị sương giá hoặc bị rám nắng.
- Làm khô và làm sạch: Khoai tây sau khi thu hoạch cần được làm khô bề mặt tự nhiên trong bóng râm, loại bỏ bớt đất cát bám dính trước khi xếp vào đống bảo quản.
- Giai đoạn làm lành vết thương (ủ chín): Khuyến khích duy trì khoai tây ở nhiệt độ và độ ẩm thích hợp trong vài ngày đầu sau thu hoạch để các vết xước nhẹ tự lành vỏ trước khi tiến hành phủ kín đống bảo quản.
- Điều 4: Địa điểm bảo quản và thiết lập đống
- Lựa chọn địa điểm: Nơi đặt đống khoai tây phải là vùng đất cao ráo, thoát nước tốt, không bị ngập úng khi có mưa lớn. Nên chọn vị trí được che chắn bớt gió bão nhưng vẫn đảm bảo thông thoáng tự nhiên.
- Kích thước đống bảo quản: Chiều rộng và chiều cao của đống khoai tây cần được tính toán kỹ lưỡng để tránh hiện tượng tích tụ nhiệt ở tâm đống. Thông thường, chiều rộng đáy đống không nên vượt quá giới hạn kỹ thuật cho phép để đảm bảo không khí có thể lưu thông xuyên suốt.
- Hệ thống thông gió tự nhiên: Thiết kế các rãnh thông gió ở đáy đống bằng cách sử dụng các ống tre, gỗ hoặc vật liệu đục lỗ. Các đường ống này chạy dọc theo chiều dài đống và có các cửa thông gió hướng ra ngoài để đón gió lưu thông.
- Vật liệu che phủ bảo vệ: Đống khoai tây cần được phủ bằng các lớp vật liệu tự nhiên như rơm rạ khô, sau đó phủ một lớp đất mỏng bên ngoài để điều hòa nhiệt độ, tránh ánh sáng trực tiếp (ngăn ngừa khoai tây bị hóa xanh và sinh độc tố solanine) và bảo vệ khỏi sương giá hoặc mưa lớn.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
KHOAI TÂY – BẢO QUẢN THOÁNG (THEO ĐỐNG)
Potatoes – Storage in the open (in clamps)
Lời nói đầu
TCVN 9689:2013 hoàn toàn tương đương với ISO 5525:1986;
TCVN 9689:2013 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F10 Rau quả và sản phẩm rau quả biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Lời giới thiệu
Bảo quản khoai tây có hoặc không có hệ thống làm lạnh nhân tạo như trong TCVN 5003:1989 (ISO 2165:1974), Khoai tây thương phẩm – Hướng dẫn bảo quản. Tuy nhiên, ở một số nơi, hầu hết khoai tây thường được bảo quản theo đống (các xilo chứa tạm thời) được xây dựng ngoài trời. Khi đó, kỹ thuật bảo quản phụ thuộc nhiều vào các điều kiện khí hậu nhưng thường sử dụng các phương pháp đơn giản. Do đó, cần tiêu chuẩn hóa các phương pháp này.
KHOAI TÂY – BẢO QUẢN THOÁNG (THEO ĐỐNG)
Potatoes – Storage in the open (in clamps)
Tiêu chuẩn này đưa ra các hướng dẫn liên quan đến kỹ thuật bảo quản khoai tây theo đống để ngoài trời, đảm bảo duy trì được chất lượng thích hợp để tiêu thụ.
Hướng dẫn này chỉ áp dụng cho các vùng có khí hậu ôn đới.
2. Các điều kiện thu hoạch và đưa vào bảo quản
2.1. Giống
Các phương pháp bảo quản đã nêu áp dụng cho tất cả các giống khoai tây. Sự khác nhau về thời tiết, các điều kiện đất trồng và yếu tố môi trường ở các vùng trồng thường khác nhiều hơn so với sự khác nhau về giống.
2.2. Thu hoạch
Khoai tây dùng để bảo quản phải được thu hoạch khi đã phát triển hoàn toàn, thể hiện vỏ không bị bong ra khi được chà bằng tay, ngay cả ở gần phía đầu củ.
Trong khi đào củ và thu nhặt, đặc biệt, nếu thực hiện bằng máy, thì phải hết sức cẩn thận tránh gây hư hại củ. Điều này rất quan trọng để tránh bị hao hụt khi bảo quản.
2.3. Chất lượng khoai tây để bảo quản
Khoai tây được đưa vào bảo quản phải ở điều kiện tốt nhất, củ không bệnh. Củ phải sạch đất. Nếu củ có dính đất thì phải được làm sạch sơ bộ hoặc phải được bảo quản xa các củ sạch đất. Khoai tây bị dính mưa thì phải được làm khô và tiêu thụ càng nhanh càng tốt, vì chúng có thể suy giảm nhanh chất lượng nếu đưa vào bảo quản.
2.4. Phương pháp xử lý
Có thể dùng hóa chất để ngăn ngừa sự nảy mầm, nhưng phải phù hợp với các quy định hiện hành.
2.5. Đưa vào bảo quản
Khoai tây có chất lượng thích hợp phải được đưa vào bảo quản càng sớm càng tốt ngay sau khi thu họach và ít làm xáo trộn càng tốt.
Đổ khoai tây cẩn thận thành đống để tránh gây tổn hại đến củ.
Nên dùng xe kéo thủy lực để xử lý bề mặt đống và các bánh xe kéo cần được chặn lại. Nên nghiêng toa xe để đổ thật chậm cho thân củ lăn nhẹ vào trong đống. Khoai tây được sắp xếp thành đống bằng cách sử dụng cào có đầu tù có nắp ở trên các răng hoặc có một thanh được hàn ngang các răng để ngăn ngừa việc đâm vào thân củ. Nên tránh sử dụng máy nâng cơ học nhưng nếu phải sử dụng thì có thể dùng gàu (máy nâng kiểu gàu), dùng gàu có cạnh tù thay cho gàu có răng.
Khoai tây đưa vào bảo quản ngay sau khi thu họach sẽ tăng hô hấp ở tốc độ cao dẫn đến gia tăng nhiệt độ. Quá trình này không cần phải ngăn ngừa vì nó làm tăng tốc độ chữa lành vết xước, v.v…
2.6. Vị trí và hình dạng của đống
Các đống khoai phải được đặt ở nơi khô ráo, tốt nhất là ở nơi tránh được thời tiết khắc nghiệt nhất và gần đường giao thông. Hướng đống tốt nhất là theo hướng bắc nam để tránh sương giá tồn tại quá lâu trên tường và có thể tiếp xú
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 316:2003 về khoai tây giống - Yêu cầu kỹ thuật do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành
- 2Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 528:2003 về khoai tây giống sản xuất từ hạt lai - Yêu cầu kỹ thuật do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành
- 3Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 9695:2013 (ISO 7562:1990) về Khoai tây - Hướng dẫn bảo quản trong kho có thông gió nhân tạo
- 4Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9693:2013 (ISO 6822 : 1984) về Khoai tây, rau ăn củ và cải bắp - Hướng dẫn bảo quản trong xilo có thông gió cưỡng bức
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10642:2014 (AOAC 997.13) về Thực phẩm - Xác định hàm lượng GLYCOALKALOID (α-Solanin và α-Chaconin) trong của khoai tây - Phương pháp sắc ký lỏng
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13122:2020 về Chuối sấy
- 1Quyết định 1331/QĐ-BKHCN năm 2013 công bố Tiêu chuẩn quốc gia do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5003:1989 (ISO 2165 - 1974)
- 3Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 316:2003 về khoai tây giống - Yêu cầu kỹ thuật do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành
- 4Tiêu chuẩn ngành 10 TCN 528:2003 về khoai tây giống sản xuất từ hạt lai - Yêu cầu kỹ thuật do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành
- 5Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 9695:2013 (ISO 7562:1990) về Khoai tây - Hướng dẫn bảo quản trong kho có thông gió nhân tạo
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9693:2013 (ISO 6822 : 1984) về Khoai tây, rau ăn củ và cải bắp - Hướng dẫn bảo quản trong xilo có thông gió cưỡng bức
- 7Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10642:2014 (AOAC 997.13) về Thực phẩm - Xác định hàm lượng GLYCOALKALOID (α-Solanin và α-Chaconin) trong của khoai tây - Phương pháp sắc ký lỏng
- 8Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13122:2020 về Chuối sấy
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9689:2013 (ISO 5525 : 1986) về Khoai tây - Bảo quản thoáng (theo đống)
- Số hiệu: TCVN9689:2013
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/2013
- Nơi ban hành: ***
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 04/08/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
