Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9444:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 7121:2006, quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với van bi bằng thép sử dụng trong các ngành công nghiệp thông dụng. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về Phần mở đầu cùng các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn đối với dòng van bi thép công nghiệp, cụ thể bao gồm:

• Kiểu liên kết đầu van: Tiêu chuẩn áp dụng cho các loại van bi có đầu nối mặt bích, đầu hàn giáp mối, đầu hàn lồng và đầu nối ren.
• Kích thước danh nghĩa (DN): Áp dụng cho dải kích thước rộng từ DN 8 đến DN 900 (tương đương từ NPS 1/4 đến NPS 36). Các kích cỡ chi tiết bao gồm: DN 8, DN 10, DN 15, DN 20, DN 25, DN 32, DN 40, DN 50, DN 65, DN 80, DN 100, DN 150, DN 200, DN 250, DN 300, DN 350, DN 400, DN 450, DN 500, DN 600, DN 700, DN 750, DN 800 và DN 900.
• Áp suất danh nghĩa (PN): Áp dụng cho các cấp áp suất tiêu chuẩn bao gồm PN 10, PN 16, PN 25, PN 40, PN 63 và PN 100 (tương đương với các cấp áp suất Class 150, Class 300 và Class 600).

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, người sử dụng cần viện dẫn và phối hợp với các tiêu chuẩn quốc tế liên quan. Các tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm:

• Các tiêu chuẩn về ren ống cho mối nối kín áp (như ISO 7-1 và ISO 228-1).
• Các tiêu chuẩn quy định về kích thước mặt bích thép và kích thước nối hàn (như ISO 5752, ISO 7005-1).
• Tiêu chuẩn về thử nghiệm áp suất đối với các loại van công nghiệp (ISO 5208).
• Các tiêu chuẩn kỹ thuật về vật liệu chế tạo và ghi nhãn sản phẩm để đảm bảo tính đồng bộ và an toàn trong vận hành.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn thiết lập hệ thống thuật ngữ chuẩn hóa nhằm thống nhất cách hiểu giữa nhà sản xuất, đơn vị kiểm định và người vận hành:

• Van bi (Ball valve): Là thiết bị cơ khí sử dụng một quả cầu có lỗ thông suốt quay quanh trục vuông góc với dòng chảy để thực hiện chức năng đóng hoặc mở dòng lưu chất.
• Van bi dòng chảy thẳng hoàn toàn (Full bore valve): Loại van có đường kính lỗ thông của bi xấp xỉ bằng đường kính trong của đường ống kết nối, giúp tối ưu hóa lưu lượng và giảm thiểu tổn thất áp suất.
• Van bi dòng chảy thu hẹp (Reduced bore valve): Loại van có đường kính lỗ thông của bi nhỏ hơn đường kính trong của đường ống kết nối.
• Chiều dài cấu trúc (Face-to-face / End-to-end): Khoảng cách giữa hai mặt đầu kết nối của van, được đo dọc theo trục của thân van.

Điều 4: Phân loại và giới hạn áp suất, nhiệt độ

Đây là quy định kỹ thuật quan trọng nhằm đảm bảo van hoạt động an toàn trong các điều kiện môi trường và áp suất khác nhau:

• Giới hạn áp suất - nhiệt độ của vỏ van: Khả năng chịu áp suất và nhiệt độ của thân van được xác định dựa trên đặc tính của vật liệu kim loại chế tạo van, tuân thủ theo các tiêu chuẩn thiết kế hệ thống đường ống hiện hành.
• Giới hạn của bệ đỡ và chi tiết làm kín (Seat/Seals): Do bệ đỡ và gioăng làm kín thường được chế tạo từ vật liệu phi kim loại (như PTFE hoặc các hợp chất polymer), giới hạn nhiệt độ và áp suất làm việc thực tế của van sẽ bị giới hạn bởi độ bền của các vật liệu phi kim loại này. Nhà sản xuất có nghĩa vụ phải xác định và công bố rõ ràng giới hạn này.
• Nhiệt độ vận hành: Nhiệt độ làm việc tối đa và tối thiểu của van phải nằm trong khoảng cho phép của cả vật liệu kim loại (thân van) và vật liệu phi kim loại (đệm kín).