Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9361:2012 về Công tác nền móng - Thi công và nghiệm thu

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9361:2012 là văn bản kỹ thuật quy định các yêu cầu bắt buộc và khuyến khích áp dụng trong quá trình thi công, giám sát và nghiệm thu phần nền móng của các công trình xây dựng tại Việt Nam. Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết và chuyên sâu từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật về thi công và nghiệm thu công tác nền móng cho các công trình xây dựng dân dụng, công nghiệp, giao thông, thủy lợi và các công trình hạ tầng kỹ thuật khác.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các chủ đầu tư, nhà thầu thi công, đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát và các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng nhằm kiểm soát chất lượng công trình từ bước chuẩn bị mặt bằng đến khi hoàn thành phần móng.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách đồng bộ và chính xác, các bên liên quan cần kết hợp tham chiếu với các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành khác, bao gồm:

• Các tiêu chuẩn về công tác đất, thi công và nghiệm thu công trình đất.
• Các tiêu chuẩn về thi công và nghiệm thu kết cấu bê tông, bê tông cốt thép toàn khối.
• Các tiêu chuẩn về khảo sát địa chất công trình, khảo sát địa kỹ thuật phục vụ cho công tác thiết kế và biện pháp thi công móng.
• Các quy định pháp luật hiện hành về an toàn lao động, phòng chống cháy nổ và bảo vệ môi trường trên công trường xây dựng.

- Quy định chung (Điều 3)

• Yêu cầu về hồ sơ thiết kế và biện pháp thi công: Công tác thi công nền móng chỉ được phép tiến hành khi đã có đầy đủ hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt, bản đồ khảo sát địa chất công trình và biện pháp tổ chức thi công chi tiết được chủ đầu tư chấp thuận.
• Công tác quan trắc và giám sát địa kỹ thuật: Trong suốt quá trình thi công, nhà thầu phải thực hiện quan trắc biến dạng, độ lún, độ nghiêng của bản thân công trình đang xây dựng và các công trình lân cận để kịp thời phát hiện, xử lý các sự cố sụt lún, nứt nẻ ngoài ý muốn.
• Năng lực của đơn vị thi công: Nhà thầu thi công và đơn vị giám sát phải có đủ năng lực hành nghề phù hợp với cấp công trình. Trang thiết bị, máy móc thi công phải được kiểm định an toàn kỹ thuật và phù hợp với điều kiện địa chất thực tế tại công trường.
• Bảo vệ môi trường và hạ tầng kỹ thuật: Quá trình thi công không được gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống công trình ngầm (đường ống nước, cáp điện, viễn thông) và các công trình kiến trúc lân cận. Phải có biện pháp thu gom, xử lý nước thải, bùn thải phát sinh từ hố móng trước khi xả ra môi trường.

- Công tác chuẩn bị và thi công đất (Điều 4)

• Chuẩn bị mặt bằng: Trước khi tiến hành đào hố móng, phải hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, định vị tim mốc, cao độ chuẩn và xây dựng hệ thống thoát nước mặt để ngăn ngừa nước mưa chảy tràn vào hố móng.
• Hạ mực nước ngầm: Đối với các hố móng sâu nằm dưới mực nước ngầm, phải thiết kế và vận hành hệ thống hạ mực nước ngầm (như giếng lọc, ống lọc kim) liên tục 24/24h trong suốt quá trình đào đất và thi công móng cho đến khi trọng lượng của kết cấu móng đủ sức chống nổi.
• Đào đất hố móng và gia cố thành hố đào: Việc đào đất phải tuân thủ đúng kích thước hình học theo thiết kế. Đối với các hố đào sâu, phải có biện pháp gia cố thành hố đào (như tường vây, cừ larsen, hệ khung chống shoring) để chống sạt lở đất, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho công nhân và thiết bị.
• Nghiệm thu hố móng trước khi đổ bê tông lót: Ngay sau khi đào đến cao độ thiết kế, phải tiến hành nghiệm thu địa chất đáy hố móng. Nếu phát hiện địa chất thực tế khác biệt so với hồ sơ khảo sát thiết kế, phải tạm dừng thi công và báo cáo ngay cho đơn vị thiết kế, chủ đầu tư để có phương án xử lý kỹ thuật kịp thời.