Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8513:2010 (ISO 4943:1985)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8513:2010 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 4943:1985, quy định phương pháp xác định hàm lượng đồng trong thép và gang bằng kỹ thuật quang phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng phục vụ cho việc kiểm tra chất lượng, phân tích thành phần hóa học của các sản phẩm gang, thép trong ngành luyện kim và chế tạo máy.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định chi tiết về phạm vi đối tượng và giới hạn đo lường đối với nguyên tố đồng trong các hợp kim sắt:

• Đối tượng áp dụng: Áp dụng trực tiếp cho các loại thép và gang.
• Dải hàm lượng xác định: Phương pháp này được thiết kế tối ưu để xác định hàm lượng đồng có nồng độ dao động trong khoảng từ 0,005% (khối lượng) đến 8% (khối lượng).

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để đảm bảo tính chuẩn xác và đồng bộ khi thực hiện phép thử, tiêu chuẩn yêu cầu áp dụng kết hợp với các tài liệu viện dẫn sau:

• Các tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế về phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử đối với thép và gang để xác định thành phần hóa học.
• Các tiêu chuẩn quy định về dụng cụ thủy tinh dùng trong phòng thí nghiệm hóa học, đặc biệt là bình định mức và pipet nhằm đảm bảo độ chính xác của phép đo thể tích dung dịch.

Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp

Phương pháp phân tích dựa trên nguyên lý vật lý và hóa học của quá trình quang phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa (FAAS):

• Hòa tan mẫu: Tiến hành hòa tan một lượng mẫu thử xác định trong hỗn hợp các axit mạnh thích hợp bao gồm axit clohydric, axit nitric và axit pecloric.
• Nguyên tử hóa: Phun dung dịch mẫu thử đã chuẩn bị vào ngọn lửa hỗn hợp khí không khí - axetylen để chuyển hóa các hợp chất của đồng thành các nguyên tử đồng tự do ở trạng thái cơ bản.
• Đo độ hấp thụ: Sử dụng nguồn bức xạ từ đèn catốt rỗng đồng để chiếu qua đám hơi nguyên tử. Tiến hành đo độ hấp thụ quang phổ của các nguyên tử đồng tại bước sóng cộng hưởng 324,7 nm. Trị số hấp thụ thu được sẽ tỷ lệ thuận với nồng độ đồng trong dung dịch mẫu thử.

Điều 4: Thuốc thử và vật liệu

Trong quá trình phân tích, chỉ được phép sử dụng các loại thuốc thử có độ tinh khiết phân tích cao và nước có chất lượng phù hợp:

• Nước dùng trong phân tích: Phải sử dụng nước cất hai lần hoặc nước có độ tinh khiết tương đương, hoàn toàn không chứa vết đồng.
• Các axit chuyên dụng: Axit clohydric (tỷ trọng d = 1,19 g/ml), axit nitric (tỷ trọng d = 1,40 g/ml) và axit pecloric (tỷ trọng d = 1,54 g/ml hoặc d = 1,67 g/ml).
• Đồng kim loại tinh khiết: Yêu cầu độ tinh khiết tối thiểu đạt 99,95% (khối lượng) để làm chất chuẩn gốc.
• Dung dịch tiêu chuẩn đồng: Được pha chế từ đồng kim loại tinh khiết để thiết lập các dãy dung dịch chuẩn phục vụ cho việc xây dựng đường chuẩn đo quang phổ.