Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7198:2002

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7198:2002 quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử, ghi nhãn, bao gói, vận chuyển và bảo quản đối với thuốc nổ nhũ tương P113. Đây là loại thuốc nổ chuyên dụng được thiết kế để sử dụng trong khai thác mỏ hầm lò và các công trình ngầm không có nguy hiểm về khí nổ (như khí mêtan) và bụi nổ.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho sản phẩm thuốc nổ nhũ tương P113 được sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu để sử dụng cho mục đích nổ mìn trong hầm lò, công trình ngầm trong điều kiện không có sự xuất hiện của khí cháy và bụi nổ.
• Sản phẩm phải đảm bảo các tính năng an toàn và hiệu quả công tác nổ mìn trong điều kiện đất đá có độ cứng trung bình đến khó nổ, đặc biệt là trong môi trường có nước.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn các tiêu chuẩn liên quan về phương pháp thử nghiệm thuốc nổ công nghiệp, bao gồm:

• Các tiêu chuẩn quốc gia về phương pháp xác định tốc độ nổ (đo bằng phương pháp đo quang học hoặc đo thời gian).
• Các tiêu chuẩn về xác định khả năng sinh công (đo bằng bom chì hoặc các thiết bị tương đương).
• Các quy định hiện hành về an toàn trong bảo quản, vận chuyển và sử dụng vật liệu nổ công nghiệp theo pháp luật Việt Nam.

Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi (Điều 3 và Điều 4)

Tiêu chuẩn quy định chi tiết các chỉ tiêu kỹ thuật nghiêm ngặt mà thuốc nổ nhũ tương P113 phải đáp ứng trước khi đưa vào lưu thông và sử dụng:

• Trạng thái bên ngoài: Thuốc nổ phải có dạng nhũ tương đồng nhất, không bị tách lớp, không bị chảy nước hoặc đông cứng cục bộ. Màu sắc đặc trưng theo công thức chế tạo của nhà sản xuất.
• Kích thước và khối lượng thỏi thuốc: Đường kính và chiều dài thỏi thuốc phải đồng đều, sai lệch nằm trong phạm vi cho phép của thiết kế sản phẩm. Bao bì bọc ngoài thỏi thuốc phải kín, không bị rách hở.
• Mật độ (tỷ trọng) của thuốc nổ: Mật độ thỏi thuốc phải đạt giá trị tối ưu (thường dao động từ 1,05 đến 1,25 g/cm3) để đảm bảo khả năng truyền nổ ổn định và đạt hiệu suất phá đá cao nhất.
• Tốc độ nổ (Detonation Velocity): Tốc độ nổ của thuốc nổ nhũ tương P113 không được thấp hơn trị số quy định (thường đạt từ 4.500 m/s trở lên khi đo ở điều kiện tiêu chuẩn), đảm bảo năng lượng phá hủy mạnh mẽ.
• Khả năng sinh công: Được xác định bằng độ phình bom chì, thể hiện sức mạnh công phá của thuốc nổ đối với các loại đất đá trong hầm lò.
• Khoảng cách truyền nổ: Khả năng truyền kích nổ giữa các thỏi thuốc đặt nối tiếp nhau phải đạt khoảng cách tối thiểu theo quy định, đảm bảo toàn bộ phát mìn nổ hoàn toàn, không bị câm hoặc nổ sót.
• Khả năng chịu nước: Đây là đặc tính ưu việt của thuốc nổ nhũ tương. Sản phẩm phải giữ nguyên khả năng nổ ổn định sau một thời gian ngâm dưới nước áp lực theo quy chuẩn thử nghiệm.
• Độ nhạy kích nổ: Thuốc nổ P113 phải nhạy nổ với kíp nổ số 8 hoặc dây nổ tiêu chuẩn, đảm bảo an toàn nhưng dễ dàng khởi nổ khi có lệnh.

Ý nghĩa thực tiễn của tiêu chuẩn

Việc áp dụng TCVN 7198:2002 giúp các đơn vị sản xuất vật liệu nổ kiểm soát chặt chẽ chất lượng đầu ra, đồng thời giúp các doanh nghiệp khai thác mỏ hầm lò lựa chọn được sản phẩm an toàn, hạn chế tối đa các sự cố mất an toàn lao động do thuốc nổ kém chất lượng gây ra.