Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6189-2:2009

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6189-2:2009 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 7899-2:2000. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp phát hiện và đếm khuẩn đường ruột (intestinal enterococci) trong nước bằng phương pháp màng lọc. Đây là một trong những tài liệu kỹ thuật cốt lõi phục vụ công tác kiểm soát chất lượng vệ sinh nguồn nước, đặc biệt là nước ăn uống và sinh hoạt tại Việt Nam.

Điều 1: Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp phát hiện và đếm số lượng khuẩn ca cầu đường ruột (intestinal enterococci) có trong các mẫu nước bằng kỹ thuật màng lọc. Các quy định cụ thể về phạm vi áp dụng bao gồm:

• Phương pháp này được thiết kế đặc biệt phù hợp cho việc kiểm tra các loại nước uống, nước đóng chai, nước bể bơi và các nguồn nước sạch khác có yêu cầu nghiêm ngặt về giới hạn vi sinh vật.
• Tiêu chuẩn có thể áp dụng cho tất cả các loại nước, ngoại trừ những mẫu nước có chứa nhiều chất lơ lửng hoặc có mật độ vi khuẩn không mục tiêu (vi khuẩn nền) quá cao. Những yếu tố này có thể gây cản trở quá trình lọc hoặc cản trở sự phát triển rõ rệt của khuẩn đường ruột trên màng lọc.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết. Đối với các tài liệu ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu, đối với tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất:

• TCVN 6663-1 (ISO 5667-1) về hướng dẫn thiết kế chương trình lấy mẫu nước.
• TCVN 6663-3 (ISO 5667-3) về hướng dẫn bảo quản và xử lý mẫu nước.
• ISO 3696 về nước dùng cho phân tích phòng thí nghiệm - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.
• ISO 8199 về hướng dẫn chung về đếm vi sinh vật bằng phương pháp nuôi cấy.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Trong phạm vi tiêu chuẩn TCVN 6189-2:2009, khuẩn đường ruột (intestinal enterococci) được định nghĩa dựa trên các đặc tính sinh học và khả năng phát triển cụ thể như sau:

• Khuẩn đường ruột là những vi khuẩn có khả năng phát triển trên môi trường chọn lọc Slanetz và Bartley (môi trường chứa natri azit) ở nhiệt độ 37 độ C, tạo thành các khuẩn lạc có màu đỏ, hồng hoặc nâu nhạt.
• Các vi khuẩn này phải có khả năng thủy phân esculin ở nhiệt độ 44 độ C trên môi trường thạch mật-esculin-azit (Bile-esculin-azide agar), tạo thành quầng màu đen hoặc nâu đen xung quanh khuẩn lạc, thể hiện phản ứng khẳng định dương tính.

Điều 4: Nguyên tắc của phương pháp màng lọc

Phương pháp phát hiện và đếm khuẩn đường ruột theo tiêu chuẩn này dựa trên quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt gồm các bước cơ bản sau:

• Lọc mẫu nước: Một thể tích mẫu nước xác định (hoặc mẫu nước đã được pha loãng) được lọc qua một màng lọc có kích thước lỗ thích hợp (thường là 0,45 micromet) để giữ lại các vi sinh vật trên bề mặt màng.
• Nuôi cấy ban đầu: Đặt màng lọc lên đĩa môi trường chọn lọc Slanetz và Bartley. Tiến hành ủ ấm ở nhiệt độ 36 độ C (sai số 2 độ C) trong khoảng thời gian từ 44 giờ đến 48 giờ.
• Khẳng định sự hiện diện: Sau thời gian nuôi cấy ban đầu, chuyển màng lọc có chứa các khuẩn lạc nghi ngờ sang đĩa môi trường khẳng định là thạch mật-esculin-azit đã được làm ấm trước đến 44 độ C. Tiến hành ủ ở nhiệt độ 44 độ C (sai số 0,5 độ C) trong vòng 2 giờ.
• Đọc kết quả: Các khuẩn lạc chuyển sang màu nâu đen hoặc đen trên môi trường khẳng định được xác định là khuẩn đường ruột. Tiến hành đếm số lượng khuẩn lạc này để tính toán mật độ khuẩn đường ruột có trong thể tích mẫu nước ban đầu.