TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 4743 : 1989

XỬ LÝ THÔNG TIN - MÔ TẢ THƯ MỤC TÀI LIỆU - YÊU CẦU CHUNG VÀ QUY TẮC BIÊN SOẠN

Bibliographic description for document - General requirements and rules

Lời nói đầu

TCVN 4743 : 1989 do Trung tâm Thông tin Tài liệu Khoa học và Công nghệ quốc gia biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị và được Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ) ban hành.

Tiêu chuẩn này được chuyển đổi năm 2009 từ Tiêu chuẩn Việt Nam cùng số hiệu thành Tiêu chuẩn Quốc gia theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.

XỬ LÝ THÔNG TIN - MÔ TẢ THƯ MỤC TÀI LIỆU - YÊU CẦU CHUNG VÀ QUY TẮC BIÊN SOẠN

Bibliographic description for document - General requirements and rules

Tiêu chuẩn này quy định những yêu cầu chung đối với mô tả thư mục một tài liệu và các quy tắc biên soạn bản mô tả ấy: thành phần các yếu tố mô tả thư mục, trình tự sắp xếp các yếu tố, cách điền và phương pháp giới thiệu từng yếu tố, việc áp dụng các dấu phân cách quy ước.

Tiêu chuẩn này áp dụng cho các tài liệu thành văn công bố hoặc không công bố: sách, ấn phẩm tiếp tục, các tài liệu định mức kỹ thuật, các tài liệu kỹ thuật, các báo cáo nghiên cứu khoa học, các tài liệu dịch không công bố và luận án.

Tiêu chuẩn có tính chất bắt buộc đối với cơ quan thông tin KHKT, các thư viện, nhà xuất bản, các tổ chức xuất bản, các tòa soạn và những cơ quan khác có làm thư mục.

Những thuật ngữ chủ yếu trong mô tả thư mục được nêu trong Phụ lục 1.

1. Những quy định chung

1.1. Mô tả thư mục là tập hợp các thông tin thư mục về tài liệu, về một bộ phận của tài liệu hay về một nhóm tài liệu được nêu theo những quy tắc nhất định. Các thông tin ấy cần và đủ để nhận xét đặc điểm chung và nhận dạng tài liệu.

1.2. Nguồn lấy các thông tin thư mục là tài liệu nói chung trước hết là những phần tài liệu có chứa thông tin về xuất bản

1.2.1. Trong mô tả thư mục các thông tin được nêu dưới hình thức như đã được trình bày trong tài liệu hoặc có thể được diễn đạt trên cơ sở phân tích tài liệu

1.2.2. Thành phần và trình tự sử dụng các nguồn thông tin thư mục được quy định trong các chương mục tương ứng của Tiêu chuẩn này.

1.2.3. Có thể sử dụng các tài liệu thư mục, các mục lục thư viện, tài liệu tra cứu và các nguồn khác để thuyết minh các thông tin hiện có và lấy thêm những thông tin còn thiếu. Các thông tin thư mục lấy từ các nguồn ấy và cả những thông tin do người mô tả tự diễn đạt trên cơ sở phân tích tài liệu được ghi trong ngoặc vuông.

1.2.4. Đối với các vùng mô tả thư mục, tiêu chuẩn quy định nguồn chính thức từ đó rút ra các thông tin từ thư mục. Nếu không có nguồn ấy thì lấy một nguồn khác chứa thông tin đầy đủ nhất. Các thông tin thư mục không lấy nguồn từ nguồn chính có thể ghi trong ngoặc vuông.

1.3. Bản mô tả thư mục bao gồm các yếu tố được tập hợp thành các vùng và có thể có tiêu đề mô tả (tùy theo chức năng của từng loại mục lục và ấn phẩm thông tin thư mục). Các yếu tố và các vùng được nêu theo thứ tự quy định trong Tiêu chuẩn. Một số yếu tố và vùng có thể được lặp lại.

Các thông tin thư mục có liên quan tới yếu tố khác nhau những lại liên hệ với nhau về phương diện ngữ pháp trong cùng một câu, được ghi vào yếu tố đứng trước.

1.4. Các yếu tố mô tả thư mục chia thành những yếu tố bắt buộc và những yếu tố không bắt buộc.

1.4.1. Những yếu tố bắt buộc đảm bảo cho việc nhận dạng tài liệu. Các yếu tố ấy được ghi trong mọi mô tả thư mục nếu có các thông tin tương ứng trong nguồn mô tả. Trong mô tả, bỏ các yếu tố bắt buộc chung cho một nhóm mô tả thư mục nếu các yếu tố ấy đã được đưa vào tên của c