Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4617-5:2018 (hoàn toàn tương đương với ISO 3452-5:2008) về Thử không phá hủy - Thử thẩm thấu - Phần 5: Thử thẩm thấu ở nhiệt độ cao hơn 50 độ C do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, đưa ra các hướng dẫn kỹ thuật và quy trình bắt buộc khi tiến hành thử nghiệm thẩm thấu đối với các vật liệu và chi tiết có nhiệt độ bề mặt vượt quá giới hạn thông thường.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân và phòng thử nghiệm hoạt động trong lĩnh vực thử nghiệm không phá hủy (NDT) tại Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh tập trung vào phương pháp thử thẩm thấu chất lỏng được thực hiện trong điều kiện nhiệt độ đặc biệt cao, cụ thể là từ trên 50 độ C đến 200 độ C. Tiêu chuẩn xác định các yêu cầu đối với sản phẩm thẩm thấu chuyên dụng và quy trình thử nghiệm tương ứng để bảo đảm độ tin cậy, độ nhạy của kết quả kiểm tra trong điều kiện nhiệt độ khắc nghiệt.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Quy định chi tiết các phương pháp thử thẩm thấu chất lỏng đối với các bề mặt vật liệu có nhiệt độ vượt quá 50 độ C.
• Xác định các giới hạn nhiệt độ tối đa (lên đến 200 độ C) mà tại đó các chất thẩm thấu chuyên dụng vẫn hoạt động hiệu quả mà không bị phân hủy hóa học hoặc bay hơi quá nhanh.
• Thiết lập các tiêu chí cơ bản để lựa chọn tổ hợp chất thử phù hợp (bao gồm chất thẩm thấu, chất rửa và chất hiện hình) tương thích với nhiệt độ làm việc thực tế của chi tiết cần kiểm tra.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Tiêu chuẩn này áp dụng đồng thời và viện dẫn các tài liệu kỹ thuật cốt lõi khác trong hệ thống tiêu chuẩn thử không phá hủy để đảm bảo tính đồng bộ.
• Các tài liệu viện dẫn quan trọng bao gồm TCVN 4617-1 (ISO 3452-1) về nguyên tắc chung của thử thẩm thấu và ISO 3059 về điều kiện chiếu sáng khi quan sát chỉ thị thẩm thấu.
• Việc áp dụng các tài liệu viện dẫn này là bắt buộc nhằm đảm bảo tính chuẩn xác và thống nhất của toàn bộ quy trình thử nghiệm từ khâu chuẩn bị đến khâu đánh giá kết quả.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

• Định nghĩa rõ ràng các khái niệm chuyên ngành sử dụng trong môi trường nhiệt độ cao như: thời gian ngấm thẩm thấu ở nhiệt độ cao, thời gian hiện hình trong điều kiện bay hơi nhanh, và sự biến tính của dung môi.
• Làm rõ khái niệm về "nhiệt độ bề mặt" của vật thử, phân biệt rõ ràng với nhiệt độ môi trường xung quanh, nhằm xác định chính xác chế độ thử nghiệm và thời gian phản ứng của hóa chất.
• Quy định các thuật ngữ liên quan đến tính tương thích hóa học của các chất thử khi tiếp xúc với bề mặt kim loại nóng để tránh hiện tượng ăn mòn hoặc phản ứng phụ nguy hiểm cho thiết bị.

- Điều 4: Yêu cầu an toàn và nguyên tắc chung

• An toàn lao động: Nhấn mạnh các mối nguy hiểm đặc thù về bỏng nhiệt, hít phải dung môi bay hơi ở nhiệt độ cao và nguy cơ cháy nổ khi sử dụng các chất thử có điểm chớp cháy thấp. Người vận hành phải được trang bị bảo hộ lao động chuyên dụng và làm việc trong môi trường thông gió tốt.
• Kiểm soát nhiệt độ: Yêu cầu bắt buộc phải đo và ghi lại nhiệt độ bề mặt vật thử một cách chính xác bằng thiết bị đo nhiệt độ tiếp xúc hoặc không tiếp xúc trước và trong suốt quá trình thử nghiệm.
• Sự phù hợp của thiết bị và hóa chất: Chỉ được sử dụng các sản phẩm thử thẩm thấu đã được nhà sản xuất chứng nhận là phù hợp cho dải nhiệt độ cao cụ thể. Nghiêm cấm việc tự ý pha trộn hoặc sử dụng sai dải nhiệt độ khuyến cáo của hóa chất để tránh làm sai lệch kết quả kiểm tra.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4617-5:2018 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Các đơn vị thực hiện thử nghiệm không phá hủy cần chủ động cập nhật quy trình công nghệ, đào tạo kỹ thuật viên và trang bị đầy đủ các thiết bị bảo hộ, đo đạc nhiệt độ để đáp ứng nghiêm ngặt các yêu cầu kỹ thuật và an toàn được quy định trong tiêu chuẩn này.