Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4440:2018 về Phân supe phosphat đơn quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử, ghi nhãn, bao gói, vận chuyển và bảo quản đối với sản phẩm phân supe phosphat đơn sử dụng làm phân bón trong nông nghiệp.

Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp cho sản phẩm phân supe phosphat đơn (hay còn gọi là supe lân đơn) được sản xuất từ quặng apatit hoặc phosphorite bằng phương pháp axit hóa bằng axit sulfuric. Đối tượng áp dụng bao gồm các doanh nghiệp sản xuất, tổ chức nhập khẩu, đơn vị kinh doanh thương mại, các cơ quan kiểm nghiệm chất lượng và người tiêu dùng phân bón tại Việt Nam.

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn các tài liệu kỹ thuật liên quan sau:

• TCVN 5815: Tiêu chuẩn về phương pháp thử đối với phân hỗn hợp NPK.
• TCVN 10683: Tiêu chuẩn xác định hàm lượng cadimi tổng số trong phân bón.
• Các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu phân bón dạng rắn.

Tiêu chuẩn đưa ra các chỉ tiêu chất lượng nghiêm ngặt nhằm kiểm soát chất lượng phân bón lưu thông trên thị trường, cụ thể:

• Ngoại quan sản phẩm: Phân supe phosphat đơn phải có dạng bột hoặc dạng hạt, màu sắc đặc trưng từ xám trắng, xám tro đến xám sẫm. Sản phẩm không được lẫn các tạp chất cơ học ngoại lai có thể nhận biết bằng mắt thường.
• Hàm lượng lân hữu hiệu (tính theo P2O5hh): Đây là chỉ tiêu định lượng quan trọng nhất để đánh giá chất lượng dinh dưỡng của phân bón. Hàm lượng lân hữu hiệu phải đạt mức tối thiểu theo quy định của từng phân hạng sản phẩm (thông thường không thấp hơn 16% hoặc 16,5%).
• Hàm lượng axit tự do (tính theo P2O5td): Giới hạn tối đa cho phép nhằm tránh hiện tượng làm chua đất và gây hại cho bộ rễ cây trồng, thông thường không được vượt quá mức 4% đến 5%.
• Độ ẩm (Hàm lượng nước): Quy định giới hạn tối đa để đảm bảo chất lượng cơ lý của phân bón, tránh hiện tượng vón cục trong quá trình lưu kho và vận chuyển. Đối với dạng bột, độ ẩm tối đa thường không quá 12%, đối với dạng hạt yêu cầu độ ẩm thấp hơn.
• Hàm lượng Cadimi (Cd) tổng số: Là chỉ tiêu an toàn bắt buộc nhằm kiểm soát độc tố kim loại nặng tích lũy trong đất và nông sản, giới hạn tối đa không vượt quá 12 mg/kg P2O5hh.

Quy trình lấy mẫu phải đảm bảo tính khách quan và đại diện cho toàn bộ lô hàng:

• Mẫu được lấy ngẫu nhiên tại các điểm khác nhau của lô hàng theo phương pháp quy định đối với phân bón dạng rắn đóng bao hoặc để rời.
• Tiến hành gộp các mẫu ban đầu, trộn đều và rút gọn theo phương pháp chia tư để thu được mẫu trung bình thí nghiệm có khối lượng tối thiểu theo yêu cầu.
• Mẫu thử phải được bảo quản trong chai thủy tinh hoặc túi nhựa PE kín, có nhãn ghi rõ tên sản phẩm, số lô, ngày lấy mẫu và người thực hiện lấy mẫu.

Tiêu chuẩn quy định chi tiết các phương pháp hóa học và vật lý để xác định các chỉ tiêu chất lượng:

• Xác định hàm lượng lân hữu hiệu bằng phương pháp khối lượng quinolin photphomolybdat sau khi đã hòa tan mẫu bằng dung dịch thích hợp.
• Xác định hàm lượng axit tự do bằng phương pháp chuẩn độ thể tích sử dụng dung dịch natri hydroxit tiêu chuẩn với chất chỉ thị màu phù hợp.
• Xác định độ ẩm bằng phương pháp sấy mẫu ở nhiệt độ quy định (thường là 105 độ C) cho đến khi đạt khối lượng không đổi.
• Xác định hàm lượng cadimi bằng phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS) hoặc phương pháp phổ phát xạ plasma nguyên tử cảm ứng cao tần (ICP-OES).

Để đảm bảo chất lượng sản phẩm từ nơi sản xuất đến tay người tiêu dùng, tiêu chuẩn yêu cầu:

• Ghi nhãn: Nhãn mác sản phẩm phải ghi đầy đủ các thông tin bắt buộc theo quy định của pháp luật về nhãn hàng hóa và quản lý phân bón, bao gồm tên sản phẩm, hàm lượng dinh dưỡng, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn sử dụng.
• Bao gói: Phân supe phosphat đơn phải được đóng trong bao bì bền, kín, không hút ẩm và không phản ứng hóa học với sản phẩm bên trong.
• Vận chuyển và bảo quản: Phương tiện vận chuyển phải khô ráo, có mui che mưa nắng. Sản phẩm phải được bảo quản trong kho khô ráo, thoáng mát, xếp trên bục gỗ cách mặt đất và cách tường để tránh ẩm mốc.