Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4314:2022 về Vữa xây dựng - Yêu cầu kỹ thuật được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố năm 2022, thay thế cho tiêu chuẩn cũ TCVN 4314:2003. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật cốt lõi đối với các loại vữa xây dựng sử dụng chất kết dính vô cơ, phục vụ cho công tác xây và trát trong các công trình xây dựng tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp cho các loại vữa tươi và vữa khô trộn sẵn sử dụng chất kết dính vô cơ, được dùng cho mục đích xây và trát thông thường. Tiêu chuẩn không áp dụng cho các loại vữa đặc biệt như vữa chịu axit, vữa chống phóng xạ, vữa chịu nhiệt, hoặc vữa không co ngót.
• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, thiết kế, thi công, giám sát và nghiệm thu chất lượng công trình xây dựng có sử dụng vữa xây dựng trên lãnh thổ Việt Nam.

Nội dung chi tiết các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn kỹ thuật của tiêu chuẩn. TCVN 4314:2022 tập trung vào việc chuẩn hóa chất lượng của vữa xây dựng thông thường. Điểm mới là tiêu chuẩn bao quát cả hai hình thức cung cấp vữa phổ biến hiện nay là vữa tươi (trộn tại công trình hoặc trạm trộn trung tâm) và vữa khô trộn sẵn (được đóng bao hoặc chứa trong silo chuyên dụng, chỉ cần trộn thêm nước tại công trường).

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần phải viện dẫn và phối hợp sử dụng với các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành khác. Các tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm:

• Hệ thống tiêu chuẩn TCVN 3121 (từ Phần 1 đến Phần 18) về phương pháp thử vữa xây dựng để xác định các chỉ tiêu vật lý, cơ học.
• Các tiêu chuẩn về chất kết dính như TCVN 2682 (Xi măng poóc lăng), TCVN 6260 (Xi măng poóc lăng hỗn hợp), TCVN 4316 (Vôi canxi cho xây dựng).
• Các tiêu chuẩn về cốt liệu và nước như TCVN 7570 (Cốt liệu cho bê tông và vữa) và TCVN 4506 (Nước cho bê tông và vữa).

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành để thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế:

• Vữa xây dựng (Mortar): Là hỗn hợp được chọn lọc hợp lý của chất kết dính vô cơ, cốt liệu nhỏ, nước và có thể có thêm phụ gia hóa học hoặc phụ gia khoáng, được trộn đều theo tỷ lệ xác định.
• Vữa tươi (Fresh mortar): Là hỗn hợp vữa đã được trộn đầy đủ tất cả các thành phần, bao gồm cả nước, sẵn sàng đưa vào sử dụng cho công tác xây hoặc trát.
• Vữa khô trộn sẵn (Dry-mixed mortar): Hỗn hợp khô của chất kết dính, cốt liệu nhỏ và các phụ gia được định lượng, phối trộn đồng đều tại nhà máy chế biến, đóng bao hoặc chứa trong silo, khi sử dụng tại công trường chỉ cần trộn đều với nước.
• Mác vữa (Mortar grade): Chỉ số biểu thị cường độ chịu nén trung bình của các mẫu thử vữa ở tuổi 28 ngày được bảo dưỡng trong điều kiện tiêu chuẩn, ký hiệu bằng chữ M và tính bằng đơn vị Megapascal (MPa).

Điều 4: Phân loại và ký hiệu

Việc phân loại và ký hiệu giúp định hình rõ ràng các dòng sản phẩm vữa trên thị trường, tạo thuận lợi cho công tác thiết kế và thi công:

• Phân loại theo trạng thái cung cấp: Chia làm 02 loại chính là Vữa tươi (VT) và Vữa khô trộn sẵn (VK).
• Phân loại theo mục đích sử dụng: Chia thành Vữa xây (X) và Vữa trát (T).
• Phân loại theo mác vữa (Cường độ chịu nén): Tiêu chuẩn phân chia vữa xây dựng thành các mác cụ thể bao gồm: M1.5, M2.5, M5.0, M7.5, M10, M15, M20 và M30. Việc phân cấp mác vữa rõ ràng giúp các kỹ sư lựa chọn đúng loại vữa phù hợp với yêu cầu chịu lực của từng bộ phận kết cấu công trình.
• Ký hiệu quy ước sản phẩm: Ký hiệu của vữa xây dựng phải được thể hiện đầy đủ các thông tin theo thứ tự: Tên sản phẩm, mục đích sử dụng, trạng thái cung cấp, mác vữa và số hiệu tiêu chuẩn TCVN 4314:2022.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4314:2022 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được công bố chính thức bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thay thế hoàn toàn cho tiêu chuẩn TCVN 4314:2003. Các dự án, công trình xây dựng được thiết kế và thi công sau thời điểm công bố phải tuân thủ nghiêm ngặt các chỉ tiêu kỹ thuật và phân loại quy định tại tiêu chuẩn mới này.