Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13200:2020 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế BS EN 14943:2005) về Dịch vụ vận tải - Logistics - Thuật ngữ và định nghĩa là văn bản chuẩn hóa hệ thống thuật ngữ chuyên ngành logistics và vận tải tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này cung cấp các định nghĩa thống nhất, chuẩn xác nhằm phục vụ công tác quản lý, vận hành chuỗi cung ứng, sản xuất và dịch vụ logistics một cách đồng bộ và hiệu quả.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics, các đơn vị vận tải, nhà quản lý chuỗi cung ứng, các cơ quan quản lý nhà nước liên quan, cùng các tổ chức nghiên cứu và đào tạo chuyên ngành logistics tại Việt Nam nhằm đồng bộ hóa ngôn ngữ kỹ thuật và thương mại trong xu thế hội nhập quốc tế.

Hệ thống thuật ngữ về quản lý nguyên vật liệu và cấu thành sản phẩm

• Phần cấu thành: Được hiểu là các bộ phận, chi tiết cấu tạo nên một sản phẩm hoàn chỉnh trong quy trình sản xuất và lắp ráp.
• Phần tử dữ liệu: Đơn vị thông tin cơ bản được mã hóa và sử dụng trong hệ thống quản lý thông tin logistics và chuỗi cung ứng.
• Mục hàng lớn: Các mặt hàng hoặc nhóm sản phẩm có quy mô, khối lượng hoặc tầm quan trọng đặc biệt trong danh mục quản lý hàng tồn kho.
• Mục hàng ảo: Mục hàng không tồn tại trên thực tế nhưng được chỉ định làm mục gốc cho một tập hợp các thành phần có liên quan nhằm nhóm các mục lại, tạo điều kiện thuận lợi cho việc lập kế hoạch thiết kế hoặc các hoạt động vật chất liên quan đến định mức nguyên vật liệu.
• Mục sử dụng đơn cấp: Công cụ quản lý cho một thành phần, thực hiện việc liệt kê chi tiết từng bộ phận chính nơi thành phần đó được sử dụng trực tiếp đi kèm với số lượng cụ thể.

Hệ thống thuật ngữ về chương trình và kế hoạch sản xuất

• Chương trình máy tính để duy trì và truy xuất định mức nguyên vật liệu: Hệ thống phần mềm chuyên dụng hỗ trợ việc lưu trữ, cập nhật liên tục và truy xuất nhanh chóng dữ liệu về định mức nguyên vật liệu phục vụ cho hoạt động sản xuất.
• Chương trình đáp ứng các yêu cầu về chất lượng và đóng gói cụ thể trước khi sản phẩm được xuất xưởng: Quy trình kiểm soát chất lượng cuối cùng nhằm đảm bảo sản phẩm đạt đầy đủ các tiêu chuẩn đóng gói và kỹ thuật đặc thù trước khi bàn giao cho khâu logistics đầu ra.
• Chương trình cấp cao hiển thị thời gian phát hành theo kỹ thuật thiết kế: Công cụ quản lý hiển thị tiến độ phát hành các thiết kế sản phẩm mới hoặc các sửa đổi thiết kế chính đối với các sản phẩm hiện có.
• Chương trình cấp cao thể hiện các điều khoản chung về tỷ lệ sản lượng: Kế hoạch tổng thể thể hiện năng lực sản xuất của nhà máy, kế hoạch bổ sung hoặc thay thế thiết bị vốn, và yêu cầu về nguồn nhân lực nhằm hỗ trợ tối đa cho kế hoạch hoạt động chung của doanh nghiệp trong việc sản xuất các dòng sản phẩm.
• Chương trình sản xuất: Kế hoạch chi tiết xác định cụ thể số lượng và thời gian chế tạo, lắp ráp các sản phẩm trong một khoảng thời gian xác định.
• Chương trình bán hàng: Kế hoạch phân phối, tiêu thụ và thương mại hóa sản phẩm đầu ra trên thị trường.

Hệ thống thuật ngữ về hoạch định tài nguyên và hiệu suất vận hành

• Phần dự trữ cần thiết để đáp ứng nhu cầu sản xuất bình thường: Lượng hàng tồn kho tối thiểu cần thiết để duy trì hoạt động sản xuất diễn ra liên tục, không bao gồm các khoản dự trữ dư thừa hoặc dự trữ an toàn.
• Phần bổ sung cho thời gian sử dụng: Yếu tố thời gian được tính toán bằng cách lấy tổng thời gian trừ đi yếu tố sử dụng thực tế.
• Mục hàng có ảnh hưởng đáng kể đến doanh số bán hàng, nguồn lực hoặc tài chính: Các mặt hàng trọng yếu được hoạch định và kiểm soát chặt chẽ trong lịch trình sản xuất tổng thể (MPS).
• Phần trăm chênh lệch giữa giá trị hoặc số lượng đơn vị sản phẩm bắt đầu và hoàn thành: Tỷ lệ hao hụt hoặc hiệu suất chất lượng, đo lường sự chênh lệch giữa lượng nguyên liệu đưa vào sản xuất và lượng sản phẩm đầu ra đạt chuẩn chất lượng chấp nhận được.
• Phần trăm thời gian mà một nguồn lực, công nhân hoặc máy móc có khả năng làm việc: Chỉ số đo lường mức độ sẵn sàng hoặc hiệu suất sử dụng năng lực của nguồn lực con người hoặc thiết bị.
• Mục tiêu cuối cùng cho một vòng quay hàng tồn: Trạng thái lý tưởng trong quản trị chuỗi cung ứng nhằm tối ưu hóa dòng tiền, hướng tới việc tạo ra chi phí tồn kho bằng không.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13200:2020 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành theo các quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về tiêu chuẩn đo lường chất lượng, đóng vai trò là cơ sở pháp lý và kỹ thuật quan trọng cho việc chuẩn hóa hoạt động logistics tại Việt Nam.