Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12990:2020 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn khu vực ASEAN STAN 45:2015) về Cải bó xôi do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F10 Rau quả và sản phẩm rau quả biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật, chất lượng, phân nhóm kích cỡ, dung sai cho phép, cách trình bày và ghi nhãn đối với cải bó xôi thương phẩm sau khi sơ chế và đóng gói.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng cho các giống cải bó xôi thuộc loài Spinacia oleracea L. thuộc họ Chenopodiaceae, được cung cấp dưới dạng tươi cho người tiêu dùng sau khi chuẩn bị và đóng gói. Tiêu chuẩn không áp dụng cho cải bó xôi dùng trong chế biến công nghiệp.

Yêu cầu tối thiểu về chất lượng

Trong tất cả các hạng, tùy theo các yêu cầu đặc biệt cho từng hạng và dung sai cho phép, cải bó xôi phải đáp ứng các tiêu chuẩn tối thiểu sau:

• Lá cải bó xôi phải nguyên vẹn, lành lặn, không bị dập nát hoặc hư hỏng đến mức không phù hợp cho sử dụng.
• Sản phẩm phải sạch, hầu như không có tạp chất hữu cơ hoặc vô cơ nhìn thấy được bằng mắt thường.
• Có ngoại hình tươi, không bị héo úa hoặc mất nước nghiêm trọng.
• Hầu như không bị sinh vật hại tấn công gây ảnh hưởng đến ngoại hình chung của sản phẩm.
• Hầu như không bị hư hỏng do sinh vật hại hoặc dịch bệnh.
• Không bị ẩm ướt bất thường ngoài vỏ, ngoại trừ nước ngưng tụ sau khi đưa ra khỏi thiết bị bảo quản lạnh.
• Không có mùi và/hoặc vị lạ từ bên ngoài.
• Sự phát triển và tình trạng của cải bó xôi phải cho phép chúng chịu được vận chuyển, xếp dỡ và đảm bảo đến nơi tiêu thụ với trạng thái tốt nhất.

Phân hạng chất lượng cải bó xôi

Cải bó xôi được phân thành hai hạng chất lượng cụ thể như sau:

• Hạng I: Cải bó xôi thuộc hạng này phải có chất lượng tốt, mang đầy đủ các đặc tính đặc trưng của giống hoặc loại thương mại. Các lá phải nguyên vẹn, không bị hư hại do sương giá hoặc thời tiết khắc nghiệt. Cho phép có khuyết tật nhẹ về màu sắc và hình dáng nhưng không được ảnh hưởng đến ngoại hình chung và chất lượng bảo quản của sản phẩm.
• Hạng II: Bao gồm cải bó xôi không được phân vào hạng cao hơn nhưng đáp ứng được các yêu cầu tối thiểu nêu trên. Cho phép có các khuyết tật nhẹ về lá, vết thương nhẹ đã lành, khuyết tật nhẹ về màu sắc miễn là sản phẩm vẫn giữ được các đặc tính cơ bản về chất lượng, khả năng bảo quản và cách trình bày.

Yêu cầu về phân cỡ sản phẩm

Kích cỡ của cải bó xôi được xác định bằng chiều dài tối đa của lá (bao gồm cả cuống lá) hoặc theo đường kính của bó cải bó xôi. Việc phân cỡ phải đảm bảo tính đồng đều tối đa trong mỗi bao gói để tạo sự đồng nhất cho lô hàng thương phẩm.

Dung sai cho phép về chất lượng và kích cỡ

Tiêu chuẩn cho phép một tỷ lệ dung sai nhất định về chất lượng và kích cỡ trong mỗi bao gói đối với sản phẩm không đáp ứng yêu cầu của hạng quy định:

• Dung sai về chất lượng: Đối với Hạng I, cho phép tối đa 10% theo số lượng hoặc khối lượng cải bó xôi không đáp ứng yêu cầu của hạng nhưng đạt yêu cầu của Hạng II. Đối với Hạng II, cho phép tối đa 10% theo số lượng hoặc khối lượng sản phẩm không đáp ứng yêu cầu tối thiểu, ngoại trừ sản phẩm bị thối hỏng hoặc hư hỏng nặng không thể sử dụng.
• Dung sai về kích cỡ: Đối với tất cả các hạng, cho phép tối đa 10% theo số lượng hoặc khối lượng cải bó xôi không đáp ứng yêu cầu về kích cỡ quy định nhưng đạt kích cỡ của nhóm liền kề dưới hoặc trên.

Yêu cầu về cách trình bày và bao gói

• Độ đồng đều: Toàn bộ cải bó xôi trong mỗi bao gói phải đồng nhất về xuất xứ, giống hoặc loại thương mại, chất lượng và kích cỡ. Phần nhìn thấy được của sản phẩm trong bao gói phải đại diện cho toàn bộ bao gói.
• Bao gói: Cải bó xôi phải được đóng gói sao cho bảo vệ được sản phẩm một cách thích hợp nhất. Vật liệu sử dụng bên trong bao gói phải mới, sạch và không gây độc hại cho người tiêu dùng. Việc sử dụng các vật liệu như giấy hoặc tem có ghi thông tin thương mại được phép với điều kiện việc in ấn hoặc dán nhãn phải sử dụng mực hoặc keo không độc hại.

Quy định về ghi nhãn sản phẩm

Mỗi bao gói cải bó xôi phải được ghi nhãn rõ ràng, không tẩy xóa, dễ đọc và có thể nhìn thấy từ bên ngoài với các thông tin bắt buộc sau:

• Nhận biết: Tên và địa chỉ của nhà đóng gói và/hoặc nhà xuất khẩu hoặc mã số nhận diện do cơ quan có thẩm quyền cấp.
• Tên sản phẩm: Ghi rõ "Cải bó xôi" nếu sản phẩm không thể nhìn thấy từ bên ngoài bao bì.
• Nguồn gốc sản phẩm: Quốc gia xuất xứ hoặc vùng trồng, khu vực sản xuất quốc gia hoặc địa phương.
• Nhận diện thương mại: Hạng chất lượng, kích cỡ (nếu được phân cỡ) hoặc số lượng bó/cây.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12990:2020 có hiệu lực kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố ban hành, thay thế hoặc áp dụng song song với các quy định kỹ thuật liên quan nhằm chuẩn hóa chất lượng nông sản xuất nhập khẩu trong khu vực ASEAN.