Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12980:2020 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 17366:2013) do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, đưa ra các quy định kỹ thuật và hướng dẫn cụ thể về việc ứng dụng công nghệ nhận dạng bằng tần số vô tuyến (RFID) đối với bao bì sản phẩm trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa cách thức sử dụng RFID để theo dõi, quản lý và tối ưu hóa luồng hàng hóa từ khâu sản xuất đến tiêu dùng.

Đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn bao gồm các nhà sản xuất bao bì, các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa, đơn vị logistics, nhà bán lẻ và các tổ chức cung cấp giải pháp công nghệ RFID tham gia vào chuỗi cung ứng.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này xác định các yêu cầu tối thiểu đối với việc gắn thẻ RFID lên bao bì sản phẩm nhằm mục đích nhận dạng và quản lý trong chuỗi cung ứng.
• Xác định các dải tần số hoạt động phù hợp, cấu trúc dữ liệu mã hóa trên thẻ và các yêu cầu về hiệu suất đọc/ghi dữ liệu.
• Hướng dẫn cụ thể về vị trí đặt thẻ RFID trên các loại bao bì sản phẩm khác nhau để đảm bảo khả năng tương thích và tối ưu hóa tỷ lệ đọc thành công trong môi trường công nghiệp.
• Không áp dụng cho các ứng dụng RFID ở cấp độ container vận chuyển lớn hoặc các đối tượng không thuộc phạm vi bao bì sản phẩm thương mại thông thường.

Tài liệu viện dẫn bắt buộc (Điều 2)

• Các tài liệu viện dẫn là nền tảng kỹ thuật không thể tách rời khi áp dụng TCVN 12980:2020, bao gồm các tiêu chuẩn quốc tế về mã hóa dữ liệu và giao thức không dây.
• ISO/IEC 15418: Quy định về định danh ứng dụng GS1 và mã định danh dữ liệu ASC MH10.
• ISO/IEC 15434: Quy định về cú pháp truyền dữ liệu cho các phương tiện thu thập dữ liệu tự động hiệu suất cao.
• ISO/IEC 15961 và ISO/IEC 15962: Quy định về giao thức thông tin và quy trình xử lý dữ liệu cho RFID trong quản lý vật tư.
• ISO/IEC 18000-6: Quy định về tham số giao diện không khí cho truyền thông RFID ở tần số UHF (860 MHz đến 960 MHz), dải tần phổ biến nhất trong quản lý chuỗi cung ứng.

Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi (Điều 3)

• Bao bì sản phẩm (Product Packaging): Là lớp vỏ bọc bên ngoài chứa đựng sản phẩm, có thể là bao bì thương mại trực tiếp (bao bì cấp 1) hoặc bao bì trung gian dùng trong vận chuyển nội bộ (bao bì cấp 2).
• Thẻ RFID (RFID Tag): Thiết bị phần cứng bao gồm một vi mạch (chip) kết nối với ăng-ten, có khả năng lưu trữ và truyền dữ liệu bằng sóng vô tuyến khi được kích hoạt bởi đầu đọc.
• Đầu đọc RFID (Interrogator/Reader): Thiết bị phát sóng vô tuyến để kích hoạt thẻ RFID, nhận tín hiệu phản hồi và chuyển đổi dữ liệu thành thông tin số để xử lý.
• Cú pháp dữ liệu (Data Syntax): Quy tắc sắp xếp các ký tự và trường dữ liệu trên thẻ RFID để đảm bảo các hệ thống công nghệ thông tin khác nhau có thể hiểu và xử lý đồng bộ.

Yêu cầu chung và nguyên tắc ứng dụng RFID trên bao bì (Điều 4)

• Lựa chọn tần số hoạt động: Tiêu chuẩn khuyến nghị sử dụng dải tần số cực cao (UHF) theo tiêu chuẩn ISO/IEC 18000-6 để đảm bảo khoảng cách đọc xa và tốc độ xử lý nhanh trong môi trường kho bãi, logistics.
• Cấu trúc và định dạng dữ liệu: Dữ liệu lưu trữ trên thẻ RFID phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn mã hóa quốc tế (như mã EPC của GS1 hoặc mã định danh của ISO) để đảm bảo tính độc nhất toàn cầu của từng sản phẩm.
• Khả năng tương thích hệ thống: Các thiết bị phần cứng (thẻ và đầu đọc) phải có khả năng tương thích ngược và tương thích chéo giữa các nhà cung cấp khác nhau trong chuỗi cung ứng.
• Bảo mật và quyền riêng tư: Quy định các nguyên tắc cơ bản về việc bảo vệ dữ liệu trên thẻ RFID, ngăn chặn việc truy cập trái phép hoặc thay đổi thông tin sản phẩm trong quá trình lưu thông.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12980:2020 có hiệu lực kể từ ngày ban hành, đóng vai trò là công cụ kỹ thuật pháp lý quan trọng giúp các doanh nghiệp Việt Nam chuẩn hóa quy trình đóng gói, dán nhãn thông minh, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và dễ dàng tích hợp vào chuỗi cung ứng toàn cầu.