Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12760:2019 (hoàn toàn tương đương với ISO 3867:2017) về Gỗ xốp composite - Vật liệu chèn khe giãn - Phương pháp thử được công bố bởi Bộ Khoa học và Công nghệ, quy định các phương pháp thử nghiệm tiêu chuẩn nhằm xác định các đặc tính cơ lý của gỗ xốp composite sử dụng làm vật liệu chèn khe giãn trong các kết cấu xây dựng.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh, thiết kế, thi công và kiểm định chất lượng vật liệu xây dựng tại Việt Nam. Đối tượng áp dụng trực tiếp là các sản phẩm gỗ xốp composite (composition cork) được sử dụng làm tấm chèn khe co giãn cho bê tông đường, đường băng sân bay, cầu, đập thủy lợi và các kết cấu bê tông cốt thép khác.

Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn TCVN 12760:2019

1. Phạm vi áp dụng và tài liệu viện dẫn (Điều 1 và Điều 2)

• Xác định rõ các phương pháp thử nghiệm tiêu chuẩn để đánh giá chất lượng kỹ thuật của gỗ xốp composite làm vật liệu chèn khe giãn.
• Viện dẫn các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia liên quan về thuật ngữ, phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử để đảm bảo tính đồng bộ và chuẩn xác trong quá trình thực hiện.

2. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Định nghĩa cụ thể về gỗ xốp composite (composition cork) là vật liệu được sản xuất từ hạt gỗ xốp tự nhiên liên kết với nhau bằng chất kết dính hữu cơ thông qua quá trình gia nhiệt và ép nén.
• Làm rõ khái niệm vật liệu chèn khe giãn (expansion joint filler) là tấm vật liệu có tính đàn hồi cao, được đặt vào các khe nối của kết cấu bê tông nhằm hấp thụ các chuyển vị co giãn do nhiệt độ và tải trọng gây ra.

3. Yêu cầu chung về mẫu thử và điều kiện thử nghiệm (Điều 4)

• Quy định chi tiết về quy trình lấy mẫu, số lượng mẫu thử tối thiểu cần thiết cho mỗi phép thử để đảm bảo tính đại diện cho lô hàng.
• Yêu cầu về kích thước hình học của mẫu thử phải được cắt phẳng, vuông vắn và không bị khuyết tật bề mặt.
• Quy định điều kiện môi trường phòng thí nghiệm tiêu chuẩn về nhiệt độ và độ ẩm tương đối để tiến hành ổn định mẫu trước khi thử nghiệm, nhằm loại bỏ sai số do yếu tố thời tiết gây ra.

4. Phương pháp xác định kích thước và khối lượng thể tích

• Hướng dẫn cách đo chiều dài, chiều rộng và độ dày của mẫu thử bằng các thiết bị đo chuyên dụng như thước cặp, panme có độ chính xác cao.
• Quy trình xác định khối lượng thể tích (mật độ khối lượng) của gỗ xốp composite, làm cơ sở đánh giá độ đặc chắc và độ xốp của vật liệu.

5. Phương pháp thử độ nén và khả năng hồi phục

• Quy định quy trình tác dụng lực nén cơ học lên mẫu thử đến một tỷ lệ phần trăm độ dày xác định (thường là nén đến 50% độ dày ban đầu) với tốc độ nén được kiểm soát chặt chẽ.
• Xác định áp lực nén cần thiết để đạt được độ biến dạng yêu cầu, giúp đánh giá khả năng chịu tải của vật liệu.
• Đo đạc và tính toán khả năng hồi phục (độ đàn hồi) của mẫu thử sau khi giải phóng lực nén trong một khoảng thời gian quy định, đảm bảo vật liệu có thể quay lại độ dày gần như ban đầu để tiếp tục thực hiện chức năng chèn khe.

6. Phương pháp thử độ đùn (Extrusion)

• Quy định thử nghiệm nén mẫu trong một khuôn kim loại được giới hạn ba cạnh, để hở một cạnh tự do.
• Đo khoảng cách dịch chuyển (độ đùn) của mép vật liệu tự do dưới tác động của lực nén, nhằm đánh giá khả năng chống tràn, chống biến dạng phình ra ngoài của tấm chèn khi khe co giãn bê tông bị thu hẹp.

7. Phương pháp thử độ giãn nở trong nước sôi

• Quy định quy trình ngâm mẫu thử hoàn toàn trong nước sôi trong một khoảng thời gian liên tục theo tiêu chuẩn.
• Đánh giá độ bền liên kết của chất kết dính bằng cách kiểm tra xem mẫu thử có bị bong tróc, bở nát hoặc phân rã hay không.
• Đo tỷ lệ phần trăm giãn nở về thể tích và độ dày của mẫu sau khi ngâm nước sôi, đảm bảo vật liệu duy trì được tính ổn định kích thước trong điều kiện môi trường ẩm ướt và khắc nghiệt.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12760:2019 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được công bố. Các tổ chức thử nghiệm, phòng thí nghiệm chuyên ngành xây dựng (LAS-XD) và các nhà sản xuất cần cập nhật các phương pháp thử này vào quy trình kiểm soát chất lượng nội bộ và chứng nhận hợp chuẩn sản phẩm.