Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12558:2019 (hoàn toàn tương đương với ISO 20515:2012) về Ổ lăn - Ổ đỡ, rãnh hãm - Kích thước và dung sai được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố năm 2019, quy định chi tiết về các thông số kỹ thuật, kích thước hình học và sai lệch giới hạn của rãnh hãm trên vòng ngoài của ổ đỡ.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại ổ đỡ một dãy có rãnh hãm trên vòng ngoài, được sử dụng để định vị ổ lăn bằng vòng hãm trong các kết cấu cơ khí. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực thiết kế, chế tạo, thử nghiệm, nhập khẩu và kinh doanh các loại ổ lăn, ổ đỡ tại Việt Nam.

Các quy định kỹ thuật cốt lõi của tiêu chuẩn

1. Tài liệu viện dẫn và thuật ngữ

• Tiêu chuẩn áp dụng bắt buộc tài liệu viện dẫn TCVN 8025 (ISO 5593) về Ổ lăn - Từ vựng để định nghĩa thống nhất các khái niệm chuyên ngành.
• Các thuật ngữ liên quan đến kích thước danh nghĩa, dung sai, rãnh hãm, vòng ngoài và vòng hãm được đồng bộ hóa hoàn toàn với hệ thống tiêu chuẩn quốc tế ISO.

2. Kích thước hình học của rãnh hãm

• Quy định cụ thể về đường kính đáy rãnh hãm trên vòng ngoài của ổ đỡ, đảm bảo độ sâu tiêu chuẩn để lắp vòng hãm một cách chắc chắn và an toàn.
• Chiều rộng của rãnh hãm được thiết kế tối ưu nhằm hạn chế tối đa sự dịch chuyển dọc trục của ổ lăn khi chịu tải trọng trong quá trình vận hành.
• Khoảng cách từ mặt đầu của vòng ngoài đến rãnh hãm được xác định chính xác để đảm bảo khả năng định vị đồng tâm và phân bố lực đều lên gối đỡ.
• Bán kính góc lượn tại đáy rãnh hãm được quy định chặt chẽ nhằm giảm thiểu sự tập trung ứng suất, tránh hiện tượng nứt gãy vòng ngoài dưới tác động của lực hướng tâm và lực dọc trục.

3. Dung sai kích thước và hình học

• Dung sai đường kính đáy rãnh hãm được giới hạn nghiêm ngặt để đảm bảo độ dôi hoặc độ hở lắp ghép tiêu chuẩn với vòng hãm tương ứng.
• Dung sai chiều rộng rãnh hãm và dung sai khoảng cách từ mặt đầu đến rãnh hãm được kiểm soát chặt chẽ nhằm duy trì độ chính xác vị trí dọc trục của toàn bộ cụm ổ lăn.
• Quy định về độ không tròn và độ không đồng tâm của rãnh hãm so với đường kính ngoài của vòng ngoài để tránh hiện tượng lệch tâm khi lắp ráp vào hộp số hoặc gối đỡ máy.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12558:2019 (ISO 20515:2012) có hiệu lực kể từ ngày công bố. Tiêu chuẩn này đóng vai trò là căn cứ kỹ thuật quan trọng giúp các doanh nghiệp nội địa đồng bộ hóa quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng ổ lăn theo tiêu chuẩn quốc tế, phục vụ hiệu quả cho hoạt động xuất nhập khẩu và chế tạo máy móc công nghiệp.