Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12340:2018 (hoàn toàn tương đương với ISO 22649:2016) về Giầy dép - Phương pháp thử đế trong và lót mặt - Độ hấp thụ và độ giải hấp nước được ban hành nhằm quy định các phương pháp thử nghiệm thống nhất để đánh giá chất lượng vật liệu làm đế trong và lót mặt giầy dép.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định hai phương pháp thử nghiệm (tĩnh và động) để xác định độ hấp thụ nước và độ giải hấp nước của các loại đế trong và lót mặt giầy dép, không phân biệt loại vật liệu cấu thành (như da, giả da, vải, hoặc các vật liệu tổng hợp khác).
• Đối tượng áp dụng: Tiêu chuẩn áp dụng đối với các tổ chức đánh giá sự phù hợp, phòng thử nghiệm chất lượng sản phẩm da giầy, các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh giầy dép tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn (Từ Điều 1 đến Điều 4 và các quy định kỹ thuật liên quan)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Tiêu chuẩn tập trung vào việc xác định khả năng tương tác với nước của đế trong và lót mặt thông qua hai phương pháp chính:

• Phương pháp A: Xác định độ hấp thụ và giải hấp nước tĩnh của đế trong và lót mặt.
• Phương pháp B: Xác định độ hấp thụ và giải hấp nước động của đế trong.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Tiêu chuẩn này áp dụng tích hợp với TCVN 10071 (ISO 18454) về Giầy dép - Môi trường chuẩn để điều hòa và thử nghiệm giầy dép và các chi tiết của giầy dép. Việc viện dẫn này đảm bảo tính đồng nhất về điều kiện nhiệt độ và độ ẩm trong suốt quá trình đo lường.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa kỹ thuật quan trọng bao gồm:

• Độ hấp thụ nước: Lượng nước mà mẫu thử giữ lại sau khi tiếp xúc với nước trong các điều kiện quy định cụ thể, được biểu thị bằng phần trăm khối lượng hoặc khối lượng trên một đơn vị diện tích.
• Độ giải hấp nước: Khả năng giải phóng lượng nước đã hấp thụ của mẫu thử sau khi được đặt trong môi trường khô hóa tiêu chuẩn trong một khoảng thời gian xác định.

4. Nguyên tắc thử nghiệm (Điều 4)

Nguyên tắc của các phương pháp thử được quy định rõ ràng nhằm đảm bảo tính chính xác và khả năng tái lập kết quả:

• Đối với Phương pháp A (Tĩnh): Mẫu thử được đặt tiếp xúc trực tiếp với một lượng nước tĩnh xác định trong khoảng thời gian quy định. Khối lượng mẫu được cân trước và sau khi tiếp xúc để xác định lượng nước hấp thụ. Sau đó, mẫu được để khô trong môi trường tiêu chuẩn để xác định lượng nước giải hấp.
• Đối với Phương pháp B (Động): Mẫu thử chịu tác động của lực ép cơ học tuần hoàn mô phỏng áp lực của bàn chân khi đi bộ, đồng thời tiếp xúc với bề mặt ướt. Phương pháp này phản ánh chính xác hơn điều kiện sử dụng thực tế của đế trong giầy dép.

5. Thiết bị, dụng cụ và vật liệu thử nghiệm

Để tiến hành thử nghiệm theo tiêu chuẩn, phòng thử nghiệm cần trang bị đầy đủ các thiết bị đạt chuẩn sau:

• Cân phân tích có độ chính xác đến 0,001 g.
• Thiết bị ép cơ học (đối với phương pháp động) có khả năng tạo ra lực ép và tần số dao động theo đúng thông số kỹ thuật.
• Dụng cụ cắt mẫu chuyên dụng để đảm bảo kích thước mẫu thử đồng đều và không làm biến dạng mép cắt.
• Nước cất hoặc nước khử khoáng đạt tiêu chuẩn phòng thí nghiệm.

6. Chuẩn bị và điều hòa mẫu thử

• Mẫu thử phải được lấy từ các vị trí đại diện trên đế trong hoặc lót mặt, tránh các vùng bị lỗi cơ học hoặc không đồng nhất về độ dày.
• Trước khi tiến hành thử nghiệm, tất cả các mẫu thử phải được điều hòa trong môi trường chuẩn (nhiệt độ 23 độ C và độ ẩm tương đối 50%) theo quy định tại TCVN 10071 trong ít nhất 24 giờ.

7. Cách tiến hành và biểu thị kết quả

• Tiến hành đo kích thước và cân khối lượng ban đầu của mẫu thử đã điều hòa.
• Thực hiện quá trình hấp thụ nước (tĩnh hoặc động) theo đúng thời gian quy định. Sau khi kết thúc, loại bỏ nước thừa trên bề mặt mẫu bằng giấy thấm và cân ngay để xác định khối lượng sau hấp thụ.
• Đặt mẫu vào môi trường điều hòa để thực hiện quá trình giải hấp nước, tiến hành cân lại sau các khoảng thời gian quy định.
• Kết quả độ hấp thụ và giải hấp nước được tính toán bằng công thức phần trăm chênh lệch khối lượng so với khối lượng khô ban đầu của mẫu thử.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12340:2018 (ISO 22649:2016) có hiệu lực kể từ ngày được công bố bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tiêu chuẩn này tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật thống nhất cho việc kiểm soát chất lượng và thử nghiệm tính năng của các chi tiết đế trong và lót mặt trong ngành công nghiệp da giầy tại Việt Nam.